Phellodendron amurense - Kurkboom

De Phellodendron amurense of kurkboom is een boomsoort afkomstig uit Noordoost-Azië, decoratief vooral door zijn kurkachtige, dikke en diep gegroefde bast. Zijn bescheiden formaat, zijn uitgespreide silhouet en zijn middelmatig dichte kroon maken hem een zeer interessante keuze als solitair om een groot terras te beschaduwen of om te pronken op een groot gazon. Aan het eind van de zomer kleurt zijn brede, samengestelde blad, dat op dat van een es lijkt, goudgeel, wat een lichte en contrasterende achtergrond vormt voor zijn trossen blauwzwarte bessen. Alleen vrouwelijke exemplaren dragen vruchten. Bovendien is het een boom die zich in de zomer tooit met ontelbare kleine, onopvallende maar zeer nectarrijke bloemetjes, tot groot plezier van de bijen. Zeer winterhard en goed bestand tegen volle zon en zomerdroogte, het is een boom die houdt van rijke, goed doorlatende, frisse tot vochtige, neutrale tot kalkhoudende grond!

De Phellodendron amurense of kurkboom, is een kleine boom of grote struik afkomstig uit Noordoost-Azië en meer specifiek uit de omgeving van de Amoer-rivier, waar hij zijn naam aan ontleent. Hij behoort tot de familie van de Rutaceae (wijnruitfamilie), die struik- en boomsoorten omvat die etherische oliën produceren, zeer aromatisch, en de citrusvruchten. Bij de kurkboom concentreert dit zich in de zaden waarmee een insectenwerend middel kan worden geproduceerd, vergelijkbaar met pyrethrum. In China wordt zijn bast ook gekweekt vanwege zijn medicinale eigenschappen.

De Phellodendron amurense, is een kleine boom of grote struik met een brede, uitgespreide groeiwijze. Zijn brede, korte stam splitst zich in verschillende grote gesteltakken en zeer veel twijgen, die waaiervormig en breder dan hoog zijn gerangschikt. Met een snelle groei, vooral in frisse, rijke grond, bereikt hij op volwassen leeftijd 12 m hoogte bij 15 m breedte. Zijn sierlijke kurkbast is eerst diep gegolfd, geelbruin en wordt later zeer kurkachtig, gestreept, gegroefd en grijsbruin op volwassen leeftijd. De jonge scheuten ontvouwen zich tot bladeren die 40 cm lang kunnen worden, verdeeld in 7 tot 11 elliptische, spitse deelblaadjes, paarsgewijs gerangschikt en donkergroen van kleur. De bladeren kleuren vervolgens goudgeel in de herfst en vallen relatief vroeg in het seizoen. Bij wrijven geven ze een aromatische geur af. De bloei vindt plaats in mei-juni in de vorm van trossen met kleine geelgroene, onopvallende bloempjes, gevolgd door steenvruchten die eerst lichtgroen en later blauwzwart zijn, ongeveer 1 cm in diameter, en tot in de winter aan de boom blijven hangen! Zeer zoet, deze vruchten worden zeer gewaardeerd door het wild en met name door vogels. Het is een boom die zich aanpast aan alle rijke en goed doorlatende gronden, zelfs kalkhoudend en zelfs vochtig! Hij is winterhard in heel Nederland en verdraagt sterk zonovergoten standplaatsen en tijdelijke droogte. De kurkboom is een tweehuizige soort, wat betekent dat de mannelijke en vrouwelijke bloemen op afzonderlijke individuen voorkomen.

De Phellodendron amurense is een zeer mooie boom, wiens exotische uitstraling goed tot zijn recht komt als solitair voor het huis in een middelgrote tot grote tuin. Zijn bescheiden formaat, zijn waaiervormige, uitgespreide groeiwijze en zijn halfopen kroon maken hem een uitstekende schaduwboom aan de rand van een groot terras. Hij zal al zijn originaliteit tonen als schaduwboom of als opvallend solitair.

Wist u dat:

De Phellodendron amurense de opkomst en groei van naburige planten kan remmen. De vrouwelijke exemplaren dragen de vruchten die veel zaden bevatten, zeer kiemkrachtig gedurende een periode van 5 tot 8 jaar, gemakkelijk verspreid door vogels en die meerdere jaren in rust kunnen blijven voordat ze ontkiemen. Het is ook een boom die veel worteluitlopers vormt die elk jaar zorgvuldig moeten worden verwijderd. Het gaat dus om een potentieel invasieve soort, waarvan de ontwikkeling en vermeerdering absoluut onder controle gehouden moet worden.