Myrica gale - Wasgagel

De Myrica gale, vaak gagel of wilde gagel genoemd, is een inheemse struik die van nature thuishoort in natte en moerassige gebieden. Deze grote, brede en bossige heester staat ook bekend als poelruit of piment royal vanwege zijn heerlijk aromatische blad. Hij biedt een vroege en langdurige bloei, nog voordat het blad verschijnt. Bij deze soort zijn er mannelijke planten, met lange, roodachtige en behoorlijk decoratieve katjes, en vrouwelijke planten met korte, bruine katjes. Deze struik is onmisbaar aan de waterkant of op drassige grond, in een tuin die ruimte laat voor de natuur.

De Myrica gale behoort tot de gagelfamilie (Myricaceae). Deze bladverliezende struik is wijdverspreid in Noord- en West-Europa en in Noord-Amerika, waar hij meestal te vinden is in natte en moerassige gebieden zoals veengebieden of moerassen, op zure en arme grond, en veel zeldzamer op kalkhoudende grond. De wortels van de gagel herbergen specifieke bacteriën die in staat zijn stikstof uit de lucht te binden, wat wijst op een uitstekende aanpassing van de plant aan zeer arme en doorweekte gronden.

De poelruit heeft een bossige en dichte groeiwijze. Op volwassen leeftijd bereikt hij gemiddeld 1,50 meter hoogte bij 1 meter breedte, soms meer. In het voorjaar verschijnen er bladeren die spiraalsgewijs rond de twijgen zijn gerangschikt. Ze zijn fijn getand aan de rand, spatelvormig, 2 tot 5 cm lang, grijsgroen van kleur en bevatten een aromatische hars die zeer duidelijk te ruiken is als je ze kneust. Dit blad valt af bij de eerste vorst in het najaar. De bloei strekt zich uit van maart tot mei en verschijnt vóór de bladeren, op het hout van het voorgaande jaar. Deze struik is over het algemeen tweehuizig, wat betekent dat er mannelijke exemplaren zijn, die alleen meeldraadbloemen dragen, en vrouwelijke exemplaren, die vruchten kunnen vormen in aanwezigheid van mannelijke planten. De mannelijke bloeiwijzen zijn beter zichtbaar; het zijn min of meer rechtopstaande katjes waarvan de kleur varieert van geelgroen tot rood. De vrouwelijke katjes, kort en bruin van kleur, kunnen kleine vruchten geven, zogenaamde polydrupen, die in augustus-september rijp zijn.

Als u in uw tuin een natuurlijke poel, vijver of kleine vijver heeft, plant dan de gagel: geurig, bevolkt door vogels die hem waarderen om in te nestelen, bezocht door insecten; deze struik is een waardevolle bondgenoot voor onze inheemse flora. Deze struik voor vochtige bodems verdraagt een breed scala aan arme gronden die hij zal verrijken met stikstof, waardoor de teelt van veeleisendere planten naast hem mogelijk wordt. Denk voor begeleidende beplanting aan andere oeverplanten zoals de zwarte els, wilgen, aronskelk, zegge, hosta's, Darmera peltata, hoefblad, ligularia en bijvoorbeeld daglelies.

Het blad van de gagel is rijk aan etherische olie. De plant wordt gebruikt in de parfumerie, en de twijgen worden door kampeerders gebruikt om stekende insecten op afstand te houden.