Grewia occidentalis - Lavendelster

De Grewia occidentalis is een Zuid-Afrikaanse struik die je vaker zou moeten zien in tuinen met een mild klimaat of in kustgebieden. Krachtig en vertakt, even breed als hoog, tooit hij zich met een glanzend, elegant blad dat min of meer wintergroen blijft afhankelijk van de strengheid van de winter. Hij siert zich met een overvloed aan kleine, stervormige bloempjes in een licht paarsroze tint, gedurende de hele zomer. Afgezien van zijn beperkte vorstbestendigheid (tot ongeveer -6°C), is de Grewia occidentalis niet moeilijk om te telen in de volle zon of halfschaduw, in elke goede, goed doorlatende tuingrond, of zelfs droge grond in de zomer. Hij past gemakkelijk in een bloeiende haag, komt mooi uit als solitair naast een pad, of beschut tegen een muur die hem beschermt. Ook staat hij prachtig in een grote pot op het terras, die in koudere streken in de winter vorstvrij kan worden overwinterd.

De Grewia occidentalis (of crossberry) wordt ingedeeld bij de Tiliaceae-familie, zoals de linde, of de Malvaceae-familie, zoals de Hibiscus en de kaasjeskruid. Hij is afkomstig uit Zuidelijk Afrika, waar hij in zeer uiteenlopende milieus voorkomt, tot in Mozambique in het noorden en landinwaarts tot in Zimbabwe. Hij groeit in de droge Karoo-regio, op kustduinen, in de altijdgroene bergwouden van Afrika maar ook in beboste graslanden, vaak onder de bescherming van bomen. In het wild kan hij een hoogte van 3 m bereiken, maar zal hij in onze tuinen met een mild klimaat meestal uitgroeien tot ongeveer 1,50 m, soms 2 m in alle richtingen.

Zijn groeiwijze is bossig, uitgespreid, gedragen door lange, flexibele twijgen, en zijn groei is vrij snel. Hij bloeit zeer lang, van juni tot augustus/september. De met dons bedekte bloemknoppen zijn gegroepeerd in kleine trosjes in de bladoksel. Elke bloem, met een diameter van 1,5 tot 3 cm, bestaat uit 10 vrij smalle, paarsroze bloemblaadjes die verspringend in twee rijen zijn gerangschikt. Het midden van de bloemkroon wordt ingenomen door een zuil van zeer opvallende geeloranje meeldraden. De door bestuivende insecten bestoven bloemen veranderen in eetbare vruchten, met 4 lobben, die bij rijpheid variëren van glanzend roodbruin tot lichtpaars. Ze kunnen lang aan de boom blijven hangen als ze aan de eetlust van vogels ontsnappen. Het blad van de Grewia occidentalis, overvloedig en sierlijk, blijft in milde klimaten in de winter aan de plant, tot ongeveer -3°/-4°C. Het bestaat uit gaafrandige, ovale, ruwe, soms behaarde bladeren met een getande rand, zo'n 7-8 cm lang. Hun kleur is een vrij donkergroen, met een glanzend uiterlijk. Deze struik kan vanuit de stamvoet opnieuw uitlopen na korte vorstperiodes van ongeveer -6°C, mits deze beschermd is en de grond relatief droog blijft. Het wortelstelsel van deze struik is niet agressief, waardoor hij dicht bij het huis of een kleine constructie geplant kan worden.

De Grewia occidentalis zal het goed doen in veel gebieden die gespaard blijven van strenge vorst, zoals aan de kust of op beschutte, zonnige plekken. Hij houdt van lichte, warme standplaatsen en neemt genoegen met lichte schaduw in de warmere streken. Hij kan worden gebruikt in een middelgrote haag, in combinatie met struikachtige salies, een Phymosia umbellata, een Berberis Atropurpurea voor het contrast in loof, een Polygala, of bijvoorbeeld bij een struikklaver (Lespedeza thunbergii) die zijn bloei tot laat in de zomer zullen begeleiden. Hij zal ook prachtig staan als solitair of achter in een border van vaste planten samengesteld uit bijvoorbeeld herfstasters of struikachtige salies met blauwe bloemen. In onze koudere streken zal hij tijdens het mooie seizoen met veel aanzien een grote kuip op het terras of balkon vullen en in de winter worden opgeborgen op een lichte, vorstvrije plek.

De bessen van de Grewia occidentalis worden lokaal gegeten, vers of rauw. Na fermentatie worden ze gebruikt voor het maken van traditioneel bier, en ze worden met geitenmelk gebruikt om bessenyoghurt te maken.