Zelkova serrata - Japanse zelkova

De Zelkova serrata, ook wel Japanse Zelkova genoemd, is een Aziatische neef van onze Hollandse iep die een heleboel troeven heeft: majestueus, deze grote loofboom herken je aan zijn korte, gedrongen stam bedekt met een prachtige, okergekleurde gespikkelde schors, en bekroond met een trotse, brede, bolvormige en luchtige kroon die in het najaar vlammende kleuren aanneemt. Net als zijn familielid de Zelkova carpinifolia is hij een uitstekend alternatief voor de iep waar hij op lijkt, omdat hij ongevoelig is voor de iepenziekte die in de jaren zeventig veel van deze bomen heeft gedecimeerd. Zijn meegaande karakter stelt hem bovendien in staat om te gedijen in alle diepe gronden zonder teveel kalk. Deze boomsoort is winterhard tot -40°C.

Oorspronkelijk afkomstig uit het noorden en oosten van Azië (Japan, Korea, Taiwan), behoort de Zelkova serrata tot de plantkundige familie Ulmaceae. Deze majestueuze boom, met een vrij langzame groei, bereikt uiteindelijk een hoogte van 18 tot 20 meter bij een breedte van ongeveer 13-15 meter. Hij ontwikkelt een korte, gedrongen stam waaruit stevige, brede gesteltakken opstijgen die zich uitspreiden, en die weer vertakken in dunnere takken. Zij vormen de structuur van zijn brede kroon, met een regelmatige, ronde en vrij open vorm. De jonge twijgen zijn groen en donzig, later worden ze kaal en bruinrood van kleur. De jonge schors van deze boom is glad, grijsbruin van kleur en gespikkeld met rozerood tot oranje. Naarmate hij ouder wordt, schilfert de schors af in kleine plaatjes die een nieuwe, levendige 'huid' van okerkleur onthullen. De jonge voorjaarsscheuten zijn paarsrood gekleurd. De bladverliezende bladeren zijn fijner dan die van de iep: langwerpig tot elliptisch van vorm, 7 tot 13 cm lang, toegespitst, voorzien van zeer regelmatige tanden. Ze zijn lichtgroen van kleur, ruw aan de bovenkant en glanzend aan de onderkant. In het najaar verkleuren ze naar bronsrood en geeloranje. De onopvallende, groene bloei vindt gelijktijdig of net na het uitlopen van het blad plaats, in april-mei. Bij de zelkova zijn de groene vrouwelijke bloemen gescheiden van de gele mannelijke bloemen, maar ze worden wel door dezelfde boom gedragen. De laatste dragen kleine, niervormige steenvruchtjes met een diameter van 0,3 cm, zonder vleugels, die van groen naar bruin verkleuren bij rijping.

De Japanse Zelkova is voorbehouden aan grote, open ruimtes. Als prachtige schaduwboom komt hij mooi uit in solitair, of in een rij langs een brede laan in een park. Je kunt hem bijvoorbeeld combineren met de rode beuk, met lindes, met makkelijke esdoorns, of met populieren. Met zijn mooie schors en prachtige najaarskleed kan de Zelkova ook als bonsai worden geleid.