Salix caprea - Boswilg

De Salix caprea of boswilg is een inheemse, tweehuizige kleine boom of struik. Bij de mannelijke exemplaren tooien de kale, glanzende twijgen zich aan het einde van de winter met opvallende, zilverkleurige mannelijke katjes. Met een zijdezachte textuur krijgen ze stralende, goudgele helmknoppen vol stuifmeel, die zeer geliefd zijn bij bijen en andere bestuivers. Bij de vrouwelijke exemplaren zijn de katjes onopvallender en lichtgroen van kleur. Deze 'geitenwilg', met zijn luchtige en elegante vorm, is ook een winterharde plant die heel gemakkelijk te kweken is in elke wat diepere grond, zelfs als die in de zomer relatief droog is. Zijn twijgen bedekt met fluweelzachte katjes zijn prachtig in boeketten.

De Salix caprea behoort tot de wilgenfamilie (Salicaceae). Het is een bladverliezende botanische soort die oorspronkelijk vooral uit Midden-Europa en Centraal- en Noord-Azië komt. In Nederland komt hij in het grootste deel van het land voor. De boswilg is een pioniers- en ubiquistische soort, een lichtminnende boom die minder exclusief aan vochtige plaatsen gebonden is dan de meeste andere soorten uit het geslacht Salix.

Hij heeft een soepele groeiwijze met een ovale tot ronde kroon. Je ziet hem vaak in meerstammige vorm (als 'knotwilg'), vanwege zijn meer bescheiden formaat en natuurlijkere uitstraling. De uiteindelijke grootte van de geitenwilg kan daardoor aanzienlijk variëren, van 2 m tot 10 m hoog en 3 tot 8 m breed. De stam is bedekt met een grijsgroene, gladde schors die op latere leeftijd een grijze, asachtige kleur krijgt en barstjes en groeven vertoont. Jonge twijgen zijn behaard en krijgen later een geelbruine, glanzende tint. Het blad is bladverliezend en bestaat uit dikke, leerachtige bladeren. Ze zijn aan de bovenkant donkergroen en glanzend, aan de onderkant witachtig en viltig. In de herfst verkleuren ze geel voordat ze afvallen. Ze hebben een brede elliptische vorm en zijn 5 tot 8 cm lang en 2,5 tot 4 cm breed. De bloei met katjes vindt plaats in februari-maart, voordat het blad verschijnt, op de eenjarige twijgen. De mannelijke katjes zijn zeer decoratief, aangenaam geurend, nectarrijk en dragen veel stuifmeel. Deze eivormige tot langwerpige katjes, 3 tot 7 cm lang, zijn eerst bedekt met zijdezachte, zilverwitte haren en laten daarna piepkleine, zeer decoratieve gele bloempjes vol stuifmeel zien. De vrouwelijke katjes zijn onopvallender, rechtopstaand en lichtgroen. Als tweehuizige plant draagt de boswilg zijn mannelijke en vrouwelijke bloemen op aparte planten.

De geitenwilg is perfect bestand tegen strenge vorst en blijkt zeer gemakkelijk te kweken in normale grond, in alle delen van Nederland. In tegenstelling tot de meeste van zijn verwanten, vereist hij niet het hele jaar door vochtige of natte grond en kan hij perioden van matige droogte weerstaan, mits hij af en toe goed water krijgt. Snoei hem elk jaar na de bloei om hem te stimulieren om voller te worden en veel bloeiende twijgen te produceren. Je kunt hem solitaire plaatsen, omringd door vroegbloeiende bollen (sneeuwklokje, krokus, kievietsbloem, hyacint), in een informele haag of op de achtergrond van een border bij meerstammige exemplaren. Hij is perfect in een tuin met een natuurlijke uitstraling. Denk eraan om boeketten te maken met zijn twijgen vol zilverkleurige katjes. In een vaas vormen ze een prachtige combinatie met die van de Prunus triloba en sierkersen en -pruimen, die door de warmte in huis sneller zullen opengaan.

Eigenschappen:

Zoals alle wilgen bevat deze soort in zijn schors een stof die verwant is aan aspirine. Hij is zeer nectar- en stuifmeelrijk: bijen die hem bezoeken produceren een honing met een goudgele kleur, met een groenige glans, die bij het ouder worden amberkleurige tot beige tinten krijgt. De smaak is zoet, zowel bloemig als licht houtachtig. Deze relatief zeldzame honing wordt vooral in het westen van ons land geproduceerd. Het blad werd vroeger gebruikt als voer voor geiten.