Rhododendron ponticum Variegatum - Pontische rododendron

De Rhododendron ponticum 'Variegatum' is een mooie vorm met groen blad en een roomwitte rand van de Pontische rododendron, waarvan het een mutatie is. Minder krachtig dan de soort, maar net zo winterhard. Deze groenblijvende struik siert zich in het late voorjaar met grote trossen lila bloemen met oranje vlekjes, die perfect combineren met zijn lange, bonte bladeren. Perfect om schaduwrijke plekken in de tuin op te fleuren en op te lichten. Hij is robuust, rijkbloeiend en gemakkelijk te telen in zure, neutrale of zelfs licht kalkhoudende, vruchtbare, goed doorlatende maar vochthoudende bodem. Hij past goed in een haag of in een grote heesterborder, bij voorkeur in de halfschaduw of in de ochtendzon.

Rhododendrons behoren tot de heidefamilie (Ericaceae), net als heideplanten, en geven over het algemeen de voorkeur aan kalkvrije, zure gronden en een vochtig klimaat. Rhododendron ponticum is een botanische soort met een sterke groeikracht, herkomst uit het Iberisch schiereiland (Zuidwest-Spanje en Zuid-Portugal) en Turkije. Zijn verspreidingsgebied strekt zich uit tot Georgië en Libanon. Hij komt voor aan de kusten van de Zwarte Zee, waar hij met uitsterven wordt bedreigd, en overleeft alleen nog als een restpopulatie in Portugal, waar men probeert hem te herintroduceren. In zijn oorspronkelijke gebieden groeit de Pontische rododendron in bosrijke, vaak bergachtige streken, tot op 2.500 meter hoogte.

De Rhododendron ponticum 'Variegatum' (of 'Variegata'), minder krachtig en veel minder woekerend, werd in 1837 geselecteerd bij de kwekerij Lefèvre in Gent, België. Deze variëteit vormt een mooie, ronde en vertakte struik, op latere leeftijd eerder breed uitgroeiend. Hij wordt onder gunstige omstandigheden niet hoger dan 2,50 tot 3 meter en 2 tot 2,50 meter breed. Hoe meer licht de plant krijgt, des te dichter de groeiwijze. De takken dragen lange, groenblijvende bladeren, ovaal of lancetvormig, tot 10 cm lengte. Ze zijn donkergrijsgroen en glanzend, met een sterk en onregelmatig roomwit bladrandje. De ruime bloei vindt plaats in mei-juni en kan, afhankelijk van het klimaat, doorgaan tot eind zomer. Hij bloeit pas op een leeftijd van 10 tot 12 jaar. Aan de uiteinden van de takken verschijnen trossen van 10 tot 15 trompetvormige bloemen van 5 cm doorsnee, in een lila tot lavendelroze kleur. De keel van de bloemen is gespikkeld met geeloranje. Deze geurloze bloei is wel nectarrijk en drachtrijk en trekt hommels aan. Na bestuiving ontstaan er houtige capsules met een veelheid aan fijne zaden die door de wind worden verspreid. De onderste takken van deze rododendron wortelen waar ze de grond raken, door spontane aflegging. Hoewel hij de voorkeur geeft aan zure, zandige grond (pH tussen 4 en 6), is de Pontische rododendron ‘Variegatum’ relatief tolerant en accepteert hij ook lemige, neutrale of zelfs licht kalkhoudende grond (pH 7,5). Zeer winterhard (tot -18°C) en bestand tegen hitte (tot 40°C). Hij heeft echter een hekel aan droge grond, vooral op jonge leeftijd. Zijn wortelstelsel blijft oppervlakkig en verdraagt geen concurrentie van andere planten.

Deze prachtige bonte rododendron is ontegenzeggelijk een zeer mooie heester voor halfschaduw. Omdat hij relatief tolerant is voor grond en klimaat, past hij zich aan aan elke goede, doorlatende tuingrond die correct is voorbereid en verbeterd met tuinturf en grof zand. De Rhododendron ponticum ‘Variegatum’ kan worden gebruikt als achtergrond in een border of in een middelhoge haag, samen met andere zuurminnende planten of, meer klassiek, met andere mooie, groenblijvende heesters met bont of effen blad, zoals Elaeagnus ebbingei, Portugese laurier, grote Glansmispel (Photinia), of bijvoorbeeld Viburnum rhytidophyllum. Je kunt hem combineren met magnolia's en Japanse esdoorns met groen of purper loof...

Geïntroduceerd in het Verenigd Koninkrijk en Europa, waar hij veel werd aangeplant in tuinen, parken en zelfs direct in bossen om wild aan te trekken, is de gewone Pontische rododendron (of soms de gehybridiseerde vorm) daar zo verwilderd dat hij nu wordt geclassificeerd als een invasieve soort, schadelijk voor de inheemse flora en fauna. Dit fenomeen wordt voornamelijk waargenomen op zure grond en onder milde, vochtige klimaten, zoals in Ierland, Schotland, Bretagne, Normandië, Aveyron en de Charentes. Deze Pontische rododendron is gekruist met andere soorten om enkele van onze mooiste en meest resistente rododendrons te produceren, die niet invasief zijn.