Myrtus ugni Flambeau - Chileense guave

De Myrtus ugni 'Flambeau', ook wel Ugni molinae of Chileense guave genoemd, is een kleine groenblijvende heester afkomstig uit Zuid-Amerika, die de voorkeur geeft aan de koelte en zachtheid van een zeeklimaat boven de droogte van een mediterraan klimaat. Zijn heerlijke vruchten, waarvan de smaak en geur aan wilde aardbeien doen denken, waren volgens de overlevering een lekkernij voor koningin Victoria. Toch wordt hij nog weinig gebruikt in onze tuinen, hoewel de teelt geen problemen oplevert in een geschikt klimaat, waarschijnlijk vanwege zijn beperkte winterhardheid. De bloei in het late voorjaar, in de vorm van kleine roze klokjes, komt tevoorschijn tussen klein, bont blad in geel en crème, dat zeer aromatisch is en het hele jaar decoratief blijft. Hij gedijt het best in verse, goed doorlatende grond, zonder teveel kalk, in de zon of halfschaduw.

De Myrtus ugni, ook wel Eugenia ugni of Ugni molinae genoemd, is een kleine struik die in zijn natuurlijke omgeving 2 meter hoog kan worden, maar zal bij ons zelden meer dan 1,10 meter in alle richtingen bereiken. Het is een plant uit de mirtefamilie (Myrtaceae), die in het wild voorkomt in Chili, Bolivia en Argentinië, op de bewaterde hellingen van het Andesgebergte en niet ver van waterlopen. In Europa groeien de mooiste exemplaren in Ierse tuinen, en in Frankrijk waardeert hij de kustklimaten van Zuid-Bretagne tot Aquitanië.

De cultivar 'Flambeau', met bont blad, lijkt winterharder dan de soort. Zijn groei is langzaam en zijn natuurlijke vorm is dicht, vertakt, licht uitgespreid en zeer bossig. De groenblijvende, glanzende, ovale en leerachtige bladeren verspreiden bij kneuzing een geur van aardbei en specerij. Ze zijn niet langer dan 1,5 cm en 1 cm breed, verschijnen eerst in een paarse kleur, worden dan grijsgroen en krijgen een crème en gele rand, waarbij al deze kleuren door elkaar lopen. De struik, zelfbestuivend en zeer aantrekkelijk voor bijen, bloeit rijkelijk in juni. De kleine, bolvormige, geurende bloempjes, wit tot roze, hebben 4 tot 5 bloemblaadjes en zijn ongeveer 1 cm breed. Ze verschijnen in de bladoksel, op de scheuten van het lopende jaar, en worden in het najaar gevolgd door de vorming van kleine, ronde, vlezige, eetbare en aromatische vruchten. Deze zijn eerst donkerrood en worden lichter bij rijping, van september tot november. Hun zoete smaak doet denken aan wilde aardbei, guave en kiwi, met een vleugje harsachtige en kruidige tonen. Ze kunnen rauw gegeten worden, als jam of in gebak, en zijn een ingrediënt van een Chileense likeur genaamd Murtado. 

Winterhard tot ongeveer -8°C. De myrte ugni 'Flambeau' is in een koud klimaat een zowel betoverende als smakelijke oranjerieplant. In een kas of serre vormt hij samen met een sinaasappelboom, een yuzu of een mimosa een uiterst decoratief kwartet, dat landschappen met exotische charme en geur oproept. In een mild klimaat, met name aan de Atlantische kust van ons land, kan hij gebruikt worden als lage haag - hij verdraagt snoei goed - in een border, of zelfs in een goed beschutte fruittuin, tussen bosbessen, frambozen en de meibes. Hij kan ook geplant worden in een groenblijvende haag, samen met een Sarcococca, een voorjaarsbloeiende brem, dwergrododendrons op niet-kalkhoudende grond of rode lampenpoetsers (Callistemon citrinus 'Splendens').