Leptospermum scoparium Wit - Manuka

De Leptospermum scoparium 'Blanc', ook bekend als theeboom of Manuka, is een groenblijvende Australische struik die wat vorstgevoelig is, maar weinig eisen stelt aan de bodem en goed tegen droogte kan. Van het voorjaar tot in de zomer bloeit hij rijkelijk en langdurig met witte bloemen, die lijken op kleine witte vlokjes met een zwart hart en die langs de hele twijg verschijnen. Het blad is zeer fijn, donkergroen van kleur, delicaat en aromatisch. In Nederland plant je hem het beste in een pot, zodat je hem 's winters vorstvrij kunt overwinteren. Op die manier kunnen tuinders in ons klimaat toch genieten van zijn uitbundige bloei gedurende het hele groeiseizoen.

De Leptospermum scoparium is afkomstig uit het uiterste zuidoosten van Australië en Nieuw-Zeeland. Deze theeboom is een familielid van de mediterrane mirte, de kruidnagelboom en de eucalyptus. Hij behoort tot dezelfde familie, de Myrtaceae, en deelt met deze planten de voorkeur voor warmte en de rijkdom aan etherische oliën in het blad. In het wild groeit hij in gebieden met een gematigd zeeklimaat, maar ook in droge bossen, meestal op minerale arme, uitgeloogde, vrij zure grond. Hij vormt een grote struik van ongeveer 3 meter hoog en 2 meter breed. De groei is vrij langzaam.

De vorm 'Blanc' onderscheidt zich door zijn dubbele, witte bloemen, die veel opvallender zijn dan bij de soort. Deze dichtvertakte struik met opgaande takken draagt licht aromatisch, afwisselend geplaatst, enkelvoudig, puntig blad. De blaadjes zijn vrij klein, niet langer dan een centimeter, en hebben een donkergroene kleur met bruinige en grijzige tinten. De licht geurende, bijenvriendelijke bloemen verschijnen van april-mei tot juli. In een mediterraan klimaat kan de bloei langer duren, van maart tot december. De bloemen bestaan uit witte bloemblaadjes rond een donker hart en kunnen een diameter van 2 cm bereiken. Na de bloei volgen kleine capsules met fijne, langwerpige zaadjes. Deze struik kan licht worden gesnoeid na de bloei, van mei tot juli.

De theeboom 'Blanc' verdraagt temperaturen tot ongeveer -8°C, maar het bovengrondse deel kan al schade oplopen bij -5°C. Kies daarom een beschutte plek in de volle zon, maar niet op een te hete standplaats. Hij kan goed tegen zeewind, wat hem een uitstekende keuze maakt voor een gemengde haag in kusttuinen. Hoewel hij een voorkeur heeft voor neutrale tot zure grond, verdraagt hij volgens sommige specialisten in mediterrane planten ook kalkhoudende kleigrond, mits deze licht, lemig en goed gedraineerd is.

De witte Leptospermum kan solitair of in een border worden geplant, bijvoorbeeld in combinatie met andere zuurminnende planten zoals de camelia, azalea, rhododendron, Japanse esdoorn of Pieris. Hij is ook geschikt voor een groenblijvende haag, samen met bijvoorbeeld struikviburnum (Viburnum tinus), mirte, groenblijvende ceanothus, grote cistussoorten (Cistus laurifolius, Cistus (x) aguilari), feijoa, lampenpoetsers (Callistemon) en andere Grevillea-soorten. In gebieden met zeer koude winters wordt de plant in pot gekweekt en vorstvrij overwinterd.

NB: Leptospermum betekent 'dun zaad'. De Engelse naam 'tea tree' (theeboom) stamt van kapitein Cook en zijn bemanning, die de bladeren gebruikten ter voorkoming van scheurbuik.