Helwingia chinensis - Chinees helwingia

De Helwingia chinensis is een Aziatische struik die weinig in tuinen wordt aangeplant en verzamelaars van zeldzame en bijzondere planten zal verrukken. Deze plant heeft namelijk een bijna unieke eigenschap: de bloei ontspringt vanuit de hoofdnerf van het blad, in het late voorjaar. Het blad is ook aantrekkelijk; het bestaat uit dunne, lange, getande bladeren met een glanzend groene kleur die vaak paars aangelopen zijn door de kou. Ze sieren lange, soepele twijgen, die samen een wintergroene en elegante struik vormen, zelfs in de winter. Weinig winterhard en houdend van halfschaduw, zal hij goed gedijen in lichte, humusrijke en vochtige grond.

De Helwingia chinensis, ook wel Chinese Helwingia genoemd, behoort tot de botanische familie Helwingiaceae. Hij is afkomstig uit de bossen van Oost-India en West-China. Met een krachtige groei en licht uitlopend, bereikt hij een hoogte van 2 tot 3 meter bij een breedte van 1,20 tot 1,80 meter. Hij draagt wintergroene bladeren die glanzend, dun en smal zijn, lancetvormig en sterk getand aan de rand, en ongeveer 12 cm lang. Van een vrij donkergroene kleur, krijgen ze in het najaar en de winter, maar ook in het voorjaar op het jonge blad, een mooi paarsachtige tint. Deze plant, epifyl genoemd, vertoont een botanische curiositeit die zelden wordt waargenomen: de bloemen ontstaan midden op de bladeren. Deze morfologie is het resultaat van een vergroeiing tussen de bloemsteel en de bladsteel. De paarse bloemknoppen, die in mei-juni uit de hoofdnerf van het blad tevoorschijn komen, bloeien uit tot kleine groenwitte bloempjes. Omdat de struik tweehuizig is, zijn een mannelijke en een vrouwelijke plant nodig om vruchten in de vorm van blauwzwarte bessen te krijgen.

Deze Chinese Helwingia, het hele jaar decoratief door zijn loof, voelt zich thuis op halfbeschaduwde tot beschaduwde plekken in de tuin, maar kan slecht tegen strenge vorst. Hij is ideaal voor op de achtergrond van een border, in gezelschap van schaduwminnende struiken en vaste planten met contrasterend blad, zowel in kleur als in vorm. Zo combineert hij bijvoorbeeld perfect met Japanse esdoorns, dwergkamperfoelies, hortensia's, azalea's of hulst met goudgeel blad. Op de achtergrond van een schaduwborder met vaste planten past hij uitstekend bij bonte hosta's, purperklokjes, Kaukasisch vergeet-mij-nietje of duizendknoop. Teelt in een pot stelt tuiniers in ons gematigde klimaat in staat hem tijdens het mooie seizoen optimaal te waarderen en hem vorstvrij te laten overwinteren.

Het geslacht Helwingia is genoemd ter ere van Georg Andreas Helwing (1666-1748), een Duitse predikant en botanicus die vele Pruisische planten ontdekte en beschreef, waaronder de wildemanskruiden.