Corylus avellana Rode Zellernoot - Hazel

De Corylus avellana 'Rote Zellernoot' is een veelzijdige hazelaar, gekweekt voor zowel zijn sierwaarde als voor zijn vruchtproductie! In de winter dragen zijn rechtopstaande, kale takken hangende, purperroze katjes, gevolgd door felrode jonge scheuten en grote purperen bladeren in het voorjaar die in de zomer naar bronsgroen verkleuren. De vruchtdracht is overvloedig, met grote, smakelijke noten. Zijn hazelnoten verschijnen al begin september, eerst wit en dan lichtbruin, omgeven door opvallende, lichtrode tot roodbruine, gekartelde en kantachtige omhulsels. Winterhard en groot van formaat, is dit een uitstekende variëteit voor fruitheggen of om als achtergrond in een border met roze bloei te planten. Plant hem in de zon of halfschaduw in alle goed doorlatende, niet te droge grond, bij voorkeur voedzaam en vochthoudend.

De Corylus avellana behoort tot de Berkenfamilie (Betulaceae), net als de berk. Hij is oorspronkelijk afkomstig uit de gematigde zones van het noordelijk halfrond en komt in het grootste deel van Europa voor, hoewel hij in het zuiden lijkt terug te lopen door de opwarming van het klimaat. Het is een kleine, eenhuizige fruitboom, waarbij de mannelijke en vrouwelijke bloeiwijzen apart op dezelfde plant zitten. De gewone hazelaar houdt van licht en een vrij vruchtbare, neutrale, niet te droge bodem.

Ook wel 'Rote Zellernuss' in het Duits of 'Red Zellernut' in het Engels genoemd, is dit een oud ras dat al voor 1887 werd verkregen. Het is een van de weinige rassen die zowel sier- als fruitwaarde heeft. De struik ontwikkelt rechtopgaande takken en wordt niet erg breed. Hij groeit snel en bereikt ongeveer 6 meter hoogte bij 4 meter breedte. Hij kan ongeveer 60 jaar oud worden. De jonge, behaarde twijgen zijn donkerpaars van kleur en hebben een lichtbruine schors die in de loop der tijd zeer donker wordt. De bloei vindt in twee fasen plaats: in januari-maart verschijnen de mannelijke bloemen, rood-paars van kleur, verzameld in hangende katjes van 5-7 cm lang, die zeer in trek zijn bij bijen. In een tweede fase bloeien de zeer onopvallende vrouwelijke bloemen, in maart-april. Ze hebben de vorm van een 6 tot 8 mm grote knop die felrode stempels gedeeltelijk verbergt. Het blad verschijnt laat, in mei. De bladeren zijn rond van vorm, sterk generfd, licht gekruld en opgerold, en meten 8 tot 10 cm lang. De jonge scheuten zijn eerst felrood, worden dan paars en verkleuren in de zomer naar bronsgroen. Zeer productief vormt hij vruchten op éénjarig hout bij oudere exemplaren; de noten zijn vrij groot en smakelijk. Het zijn nootvruchten die we hazelnoten noemen. Ze zijn eerst wit en worden bij rijpheid lichtbruin, omgeven door grote, franjerige en intens gekleurde, lichtrode tot roodbruine omhulsels. Ze groeien in groepjes van 1 tot 4, meten 2 cm in diameter en zijn begin september rijp.

De hazelaar 'Rode Zellernoot' vormt een prachtig blikvanger in de wintertuin, waar je zijn kale takkenstructuur met grote, hangende purperen katjes kunt bewonderen. Makkelijk te telen in normale grond, wordt hij afgeraden op te droge standplaatsen. Hij is uiteraard prachtig als solitair, en zo komt hij het beste tot zijn recht, vooral in de winter wanneer zijn karakteristieke silhouet afsteekt tegen een grijze lucht. Hij wordt ook vaak gebruikt in een vrije haag met andere fruitrassen om voor een goede bestuiving en een flinke opbrengst te zorgen. Je kunt je voorstellen dat een blauwbloeiende clematis (Clematis alpina of integrifolia) zich aan de voet van een al wat oudere boom uitspreidt en zijn takken beklimt. Tuiniers die van bijzondere planten houden, zullen in een grote tuin ook de bijzondere Kronkelacacia (Robinia Tortuosa) waarderen. Gebruik zijn met roze-rode katjes bedekte twijgen in je winterboeketten, of zijn bebladerde takken in al je bloemsierkunst.