Betula pubescens - Ruwe berk

De Betula pubescens, in de volksmond vaak Zachte berk genoemd, is een soort die lijkt op de Ruwe berk maar zich onderscheidt door onder andere zijn bescheidener formaat, zijn voorkeur voor vochtigere grond en de wat mattere tint van zijn bast. Deze bladverliezende boom heeft een rechtopgaande, piramidale groeiwijze met een luchtige elegantie. Zijn heldergroene blad wordt gedragen door zachte, behaarde bladstelen. In het najaar tooit hij zich met een warm, goudgeel kleurenpalet. Met zijn snelle groei en weinig eisen aan de bodem voelt deze winterharde en genereuze berk zich vooral thuis in de natte of vochtige delen van de tuin.
 

Oorspronkelijk afkomstig uit vooral Centraal- en Noord-Europa en gematigd Azië, is de Betula pubescens een boom uit de berkenfamilie (Betulaceae). Extreem winterhard en in staat om te gedijen in zowel zure en natte als zandige, kleiachtige of kalkhoudende grond, heeft hij van nature een piramidale vorm, een min of meer rechte stam en een over het algemeen ovale, halfopen, luchtige kroon. Deze wordt gedragen door lange, rechtopgaande takken die bijna tot de top reiken, voorzien van afhangende twijgen onder een scherpe hoek. In het wild kunnen sommige exemplaren een hoogte van 25 meter bereiken.

Hij bereikt gemiddeld een hoogte van 20 meter bij een breedte van 10 meter. De stam (soms meerstammig) is bij jonge bomen bedekt met een bruine, gladde bast. Na verloop van tijd wordt deze witbruin, horizontaal gestreept en schilfert hij in kleine plaatjes af. De afhangende twijgen hebben een roodbruine kleur. Het bladverliezende loof verschijnt vroeg in het voorjaar en wordt gedragen door zachte, behaarde bladstelen. Het bestaat uit ruitvormige bladeren van 2 tot 5 cm lang, enkelvoudig getand aan de rand en met een zachte groene kleur. Ze krijgen een prachtige gele tint voordat ze afvallen. De bloei is onopvallend in april-mei, met geelgroene, hangende katjes. Het wortelstelsel van deze berk is een penwortelstelsel, dat hoofdwortels produceert die zijwaarts uitstralen en zijn voorzien van een zeer dicht netwerk van kleine voedingswortels aan het oppervlak.

De Zachte berk is een boom gemaakt voor grote ruimtes en licht. Zijn prachtig gestructureerde, witte en licht overhangende takkenstelsel komt bijzonder mooi uit tegen een winterlucht. In de tuin vraagt hij geen onderhoud, is hij extreem winterhard en weinig gevoelig voor ziekten. Hij verdient een ereplaats, solitair, aan de rand van een grote tuin of in het midden van een vak met lage struiken. Hij is ook zeer geschikt voor vochtige, natte zones in de tuin. Om de voet van deze boom, die de grond van het voorjaar tot de zomer uitdroogt, te bedekken, kiest u het best planten die aan deze omstandigheden zijn aangepast: heide, kleine siergrassen zoals Stipa pennata, zegge (Carex), en slangenbaard (Ophiopogon). U kunt hem ook voor een bosje bomen plaatsen die zijn gekozen om hun decoratieve blad of bast, zoals de Acer griseum of de Betula albosinensis. Esdoorns, een Nyssa sylvatica (Tupeloboom), een Cercidiphyllum japonicum (Kaneelboom), een Toona sinensis (Chinese mahonie) of een schietwilg vormen een prachtige achtergrond voor deze mooie boom.