Betula pendula Tristis - Ruwe berk

De Betula pendula 'Tristis': mysterieus en ongelooflijk romantisch, deze treurberk is misschien nog wel aantrekkelijker dan de treurwilg waarmee hij een majestueuze, fonteinachtige uitstraling deelt.  Deze grote, bladverliezende boom draagt gordijnen van bladeren die perfect verticaal hangen, ritselen bij de minste bries en geel kleuren in het najaar. Hij heeft nog een ander troef die de winter in de schijnwerpers zet: zijn bast, wit en glad, die heel lang zijn mooie kleur behoudt ondanks de jaren die voorbijgaan. Reserveer ruimte voor deze verrassende berk; groot, heel mooi, hij past zich aan aan zowel vochtige als droge en arme bodems, maar bij voorkeur neutraal tot zuur.

Oorspronkelijk voornamelijk uit Midden-Europa en gematigd Azië, is de Betula pendula (synoniem B.verrucosa), in de volksmond de Ruwe berk genoemd, een snelgroeiende boom uit de berkenfamilie. Hij komt voor in het grootste deel van ons land, maar ontbreekt in het brede Middellandse Zeegebied. Deze lichtminnende soort, extreem winterhard, heeft van nature een piramidale vorm, een min of meer rechte stam en een over het algemeen ovale kroon, gedragen door lange, rechtopstaande takken die bijna tot de top reiken, voorzien van afhangende twijgen onder een scherpe hoek. Zijn jaarlijkse groei bedraagt ongeveer 35 cm in hoogte en 20 cm in breedte.

De cultivar 'Tristis', ontdekt in Nederland rond 1865, onderscheidt zich vooral door zijn bredere, bijzonder treurende vorm en zijn mooie witte bast, die gladder is en zijn zeer lichte kleur lang behoudt. Hij bereikt gemiddeld 17 m hoogte bij 8 m breedte. De stam draagt een opgaande kroon, bestaande uit dikke, afhangende takken. De vorm is over het algemeen ovaal, onregelmatig, luchtig, met een sierlijk open structuur. Na verloop van tijd krijgt de bast aan de voet van de stam een meer gegroefd uiterlijk en vertoont diepe scheuren. De afhangende twijgen zijn roodbruin van kleur en bezaaid met wrattige lenticellen. Het blad, dat bladverliezend is, verschijnt vroeg in het voorjaar. Het bestaat uit driehoekige bladeren, 3 tot 6 cm lang, dubbel gezaagd aan de rand, met een zachtgroene kleur. Ze krijgen een mooie gele tint voordat ze afvallen. De bloei is onopvallend in maart-april, geelgroen van kleur, in de vorm van katjes van 1 cm lang. Het wortelstelsel van deze berk is penwortelvormig, met uitstralende hoofdwortels die dicht onder het oppervlak een zeer dicht netwerk van kleine voedingswortels vormen.

De Berk Tristis is een boom gemaakt voor grote ruimtes en licht. Prachtig gestructureerd, komt zijn enigszins mysterieuze witte silhouet prachtig uit tegen een winterlucht. In de tuin vraagt hij geen onderhoud, blijkt hij extreem winterhard en weinig gevoelig voor ziekten. Hij verdient en eist een ereplaats, solitair, aan de rand van een grote tuin of in het midden van een vak met lage struiken. Om de voet van deze boom, die de bodem uitdroogt, te bedekken, kiest u het best planten die aan deze omstandigheden zijn aangepast: heide, kleine siergrassen zoals het vedergras (Stipa pennata), zegge (Carex), of slangenbaard (Ophiopogon). U kunt hem ook voor een bosje planten met bomen gekozen om hun blad of decoratieve bast, zoals de papieresdoorn (Acer griseum) of de Chinese berk (Betula albosinensis). Esdoorns, een Tupeloboom (Nyssa sylvatica), een kaneelboom (Cercidiphyllum japonicum), een Chinese mahonie (Toona sinensis) of een schietwilg vormen een prachtige achtergrond voor deze zeer mooie boom.