Betula papyrifera - Himalayaberk

De Betula papyrifera, in het Nederlands meestal Papierberk genoemd, is een soort die oorspronkelijk uit Noord-Amerika komt en een witte bast heeft. Wanneer deze in dunne laagjes afschilfert, komt er een nieuwe oranjebruine bast tevoorschijn. Deze grote boom kan een gemiddelde hoogte van 25 meter bereiken, met een breedte van 12 meter. Zijn groeivorm is breed piramidaal tot afgerond. Het vroege, heldergroene, bladverliezende loof krijgt in het najaar een prachtige gouden kleur. Zeer winterhard, makkelijk in de teelt en met een snelle groei, voelt hij zich het best in een vochtige tot natte bodem en heeft hij moeite in te droge grond. Solitair of in een groepje op een gazon is hij het hele jaar door decoratief.

De Papierberk, ook bekend als Kanoberk of Indische berk, is een bladverliezende boom die oorspronkelijk uit het noorden van de Verenigde Staten en Canada komt. In het wild komt hij voor in gemengde bossen van loof- en naaldbomen: deze pionierssoort groeit snel en kan gemakkelijk 30 meter hoog worden, maar heeft veel licht nodig om te overleven. Het is een van de grootste berksoorten. De Papierberk dankt zijn naam aan de zeer fijne structuur van zijn bast. Het lichte en sterke hout werd ook veel gebruikt door de oorspronkelijke bewoners van Amerika om kano's van te maken. Tegenwoordig wordt hij gekweekt voor brandhout, voor de productie van papierpulp en in mindere mate voor zijn sap, een 'detox'-drankje dat de laatste tijd weer populairder wordt.

In ons gematigde klimaat zal de Papierberk zelden 25 meter hoogte overschrijden. Hij ontwikkelt zich snel, soms vanuit meerdere stammen. Naarmate de boom ouder wordt, krijgt hij een brede kroon van ongeveer twaalf meter, die zich vertakt in verschillende uitgespreide en overhangende takken. De stam van jonge exemplaren is glanzend roodbruin, tot op vrij hoge leeftijd. De bast van oude bomen, zuiver wit, is gestreept met lenticellen en schilfert af in zeer dunne lappen, waardoor de nieuwe, donkerdere bast zichtbaar wordt. De driehoekige bladeren zijn matgroen aan de bovenkant en lichter aan de onderkant, en kleuren in het najaar goudgeel. Het blad is omrand met onregelmatige tanden. De bloei is vroeg, in april, in de vorm van geelbruine mannelijke katjes en rechtopstaande, groenachtige vrouwelijke kegels. Deze boom heeft een oppervlakkig wortelstelsel, bestaande uit secundaire wortels en veel wortelharen.

De Betula papyrifera is een makkelijke plant voor elke vochtige tot natte, goed doorlatende bodem. Hij houdt niet van droge grond. Zijn belangrijkste aantrekkingskracht is zijn bast, maar zijn statige silhouet en zijn lichte schaduw maken hem des te aantrekkelijker, waar de ruimte het toelaat. Als laanboom kan hij solitair of in kleine groepjes van 3 exemplaren worden geplant. In het midden van een border is hij prachtig, eenvoudig omringd door bodembedekkende vaste planten zoals longkruid (Pulmonaria), Trachystemon orientalis, of een tapijt van bosanemoon (Anemone nemorosa). Hij leent zich voor prachtige combinaties met andere opvallende winterplanten zoals de Cornus met veelkleurige bast of de toverhazelaar (Hamamelis) en de Sarcococca met hun geurende winterbloei. Zijn najaarsloof combineert mooi met dat van de Nyssa sylvatica op vochtige grond of aan de rand van een vijver.