Alangium chinense

De Alangium chinense, of Chinese alangium, is een kleine boom of grote struik die langzaam maar zeker zijn intrede doet in onze Nederlandse tuinen. Dit komt door zijn exotisch ogende, bladverliezende blad en zijn langdurige, geurende zomerbloei, bestaande uit trossen met vrij onopvallende, kleine witte bloemen. Deze relatief winterharde bosplant is ook weinig eisend wat de bodem betreft, zolang deze maar goed gedraineerd is en niet te droog. Je kunt hem solitair planten, in een vrije haag of op de achtergrond van een border met een exotische uitstraling.

De Alangium chinense is een struik die weinig wortelopslag vormt en een vrij variabel uiterlijk heeft. Hij behoort tot de familie Alangiaceae, die slechts één geslacht telt. Zijn verspreidingsgebied is enorm groot; het is een pionierssoort met een snelle groei die typisch is voor verstoord bos. Hij groeit tot 2000 meter hoogte in Afrika en zelfs tot 3000 meter in de Himalaya. Je vindt hem in gematigd en tropisch Azië, Zuidoost-Azië, op het eiland Java, en ook in Centraal- en Zuidelijk Afrika (Kenia, Tanzania, Oeganda, Kameroen, Equatoriaal-Guinea, Rwanda, Burundi, Congo, Angola). Deze grote struik met een zeer snelle groei bereikt in 4-5 jaar een hoogte van 5 meter en een breedte van 4 meter. Zijn groeiwijze is breed en rond, met horizontale takken. De jonge twijgen zijn behaard en worden kaal als ze volwassen zijn. Ze dragen bladverliezende, afwisselend geplaatste, eenvoudige, ovale, soms handvormige (2 tot 5 lobben) bladeren van 5 tot 30 cm lang en 3 tot 28 cm breed. De kleur is een helder, levendig groen, die in het najaar geel verkleurt. Het lijkt erop dat exemplaren uit Afrika ongelobde bladeren hebben, in tegenstelling tot de Aziatische. De bovenkant van het blad is donkergroen, de onderkant lichter. De goed geurende bloei vindt plaats in juli-augustus. Kleine, donzige bloemen, die lijken op minuscule lelies van 2 cm lang, zijn gegroepeerd in trossen van 6 tot 8 cm lang, in de bladoksel. De bloemen geven aanleiding tot kleine, geribbelde blauwzwarte, eivormige vruchten van niet meer dan 1,5 cm lang, die vrij decoratief zijn.

Deze verrassende struik is relatief winterhard en kan na een vorstperiode van -18°C weer uitlopen vanuit de wortels en het volgende jaar weer bloeien. Hij is daarom in veel regio's te gebruiken, temeer omdat hij tevreden is met elke goede tuingrond. Hij groeit snel, verrast en betovert met zijn moeilijk te beschrijven exotische uitstraling. Je zou hem solitair kunnen planten in een grote tuin, of bijvoorbeeld voor een functionele, weinig sierlijke wintergroene haag. Je kunt hem ook combineren met een bladverliezende magnolia (Magnolia stellata 'Rosea', M. 'Star Wars'), een Tetrapanax papyrifer of een reuzencanna. Je kunt hem ook snoeien om een meer struikachtige vorm te behouden en zijn opmerkelijke blad van dichtbij te bewonderen.

Lokaal wordt deze Alangium chinense gebruikt in de houtbewerking, en wordt de olie uit de zaden gewonnen voor verlichting. Zijn wortels maken deel uit van traditionele remedies in de Chinese farmacopee.