Juniperus communis Horstmann - Jeneverbes

Met een pittoresk en zeer verfijnd uiterlijk is de Juniperus communis 'Horstmann' een verrassende jeneverbes die als door toverschap lijkt te zijn herrezen tot een majestueuze kleine boom, met een treurende en zeer gedraaide groeiwijze. Hij vormt lange, opgaande scheuten waar zachte, blauwgroene sluiers vanaf hangen. Deze naaldboom, even onverwoestbaar winterhard als waanzinnig romantisch, groeit relatief snel en kan uiteindelijk een afmeting van 3 tot 5 meter in alle richtingen bereiken. Hij komt prachtig tot zijn recht als solitair, om een grote talud te sieren, of staat perfect in het midden van een border. Deze buitengewone conifeer, perfect aangepast aan moeilijke omstandigheden, houdt van de zon en past zich aan alle goed doorlatende grondsoorten aan, zelfs arme, tijdelijk droge en kalkhoudende bodems.

De Juniperus communis is een wintergroene en stekelige naaldboom die behoort tot de cipresfamilie (Cupressaceae), waartoe ook verwante soorten zoals cipressen en schijncypressen behoren. Hij is oorspronkelijk afkomstig uit Noord-Europa, Noord-Amerika en Klein-Azië. In zijn natuurlijke milieu heeft hij een vrij variabele groeiwijze, van kegelvormig tot uitgespreid of kruipend, en kan hij 6 meter hoog worden met een breedte van 3 tot 4,5 meter. Deze soort houdt van arme, zandige en/of kalkhoudende grond en heeft geen moeite met droge omstandigheden.

De jeneverbes 'Horstmann', afkomstig van deze soort, lijkt qua uiterlijk en ontwikkeling sterk op de variëteit Juniperus rigida 'Pendula'. Na ongeveer 10 jaar vormt hij een mysterieuze en elegante struik, eerst met een opgaande groeiwijze die later sterk treurend wordt, met een hoogte van 2 meter en een breedte van 1,50 tot 1,80 meter. De groei is langzaam wanneer hij jong is, maar versnelt iets naarmate hij ouder wordt. Een volwassen exemplaar meet uiteindelijk 4 tot 6 meter in alle richtingen, afhankelijk van de groeiomstandigheden. De plant bestaat uit onregelmatige, uitgespreide en sterk gelede takken, waaruit zeer buigzame, sterk overhangende zijtwijgen groeien. Na verloop van tijd buigen de onderste takken soepel weer omhoog, wat het feeërieke karakter van zijn silhouet nog verder benadrukt. Het blad is zacht blauwgroen, in het voorjaar iets lichter van kleur. De kleine blaadjes zijn stijve, zeer stekelige naalden van 10-15 mm lang, die bij wrijving een harsachtige, aromatische geur verspreiden. Deze variëteit draagt geen vruchten; alleen de mannelijke planten produceren stuifmeelzakjes. Jeneverbessen hebben een oppervlakkig wortelgestel dat slecht tegen verplanten kan, ze kwetsbaar maakt voor harde wind en het lastig maakt om ze met vaste planten te combineren.

De treurende jeneverbes 'Horstmann' verdient het om vaker geplant te worden, vanwege zijn uitzonderlijke sierwaarde en gemakkelijke teelt. Zeer sober van aard, past hij zich overal aan behalve in diepe schaduw en in doorweekte grond. Zijn enigszins wazige, spookachtige silhouet lijkt te bewegen, duikt onverwachts op en verovert de ruimte in de moeilijkste hoeken van de tuin. Hij is ideaal voor een grote talud, tussen rotsen, bovenop een muur of muurtje of in de buurt van een zwembad, omdat hij goed samengaat met geometrische lijnen en stenen constructies. Je kunt hem ook in de buurt van een waterpartij plaatsen, op een uitkijkpunt, om een rotsachtige helling te laten opgaan in de beplanting. De echte grafische kwaliteiten van coniferen komen van nature tot hun recht in de aanleg van een moderne tuin, waar de voorkeur uitgaat naar de esthetiek van vormen, silhouetten en texturen boven een wisselend bloemenspel. Deze planten met hun geruststellende permanentie geven een border duurzaam structuur, markeren paden, omzomen het terras en kunnen gemakkelijk de sterke aanwezigheid van gesnoeide buxus of hulst vervangen. Ze combineren goed met mahonia's of met woeste siergrassen, die een zeer complementair karakter hebben. Het draait allemaal om spelen met volumes en kleuren.