Parakers - Acmella oleracea

De brède mafane, ook wel Paracress genoemd, met de botanische naam Spilanthes acmella var. oleracea (syn. Acmella oleracea), zal culinaire tuiniers die op zoek zijn naar sterke sensaties en exotische smaken verrassen. Het is een kougevoelige plant van tropische oorsprong die in haar vlezige bladeren en gele bloemknoppen krachtige, peperachtige aroma's herbergt die prikken en branden op de tong, terwijl ze tegelijkertijd een verdoevend, koud gevoel geven. Zeer veel gebruikt in de Malagassische keuken, met name op Madagaskar en Réunion, geven haar vers geplukte bladeren met name salades en meer in het algemeen exotische en overzeese gerechten pit. In de tuin of in potten past ze zich vrij gemakkelijk aan. Een atypische en trendy groenteplant, absoluut het proberen waard!

De brède mafane, uit de asterfamilie, is vermoedelijk afkomstig uit Zuid-Amerika, meer specifiek uit Brazilië en Peru. Vanwege hun effectiviteit tegen scheurbuik hebben haar kleine zaden ervoor gezorgd dat ze door de eeuwen heen meereisde op de schepen van de koopvaardij tussen continenten. Dit verklaart waarom ze voornamelijk wordt geteeld op eilanden in de Indische Oceaan als kruiden- en medicinale plant: Madagaskar, Réunion, Mayotte, Comoren... Ze wordt ook veel gebruikt in heel Oost-Azië. Op Madagaskar geeft de brède bijvoorbeeld haar onnavolgbare aroma aan de traditionele "romazava".

De Paracress kan geen vorst verdragen; hij wordt als eenjarige in de moestuin gekweekt, of in een pot die vorstvrij overwinterd wordt. Het is een kleine, kruidachtige, bodembedekkende plant die ongeveer 12-15 cm hoog wordt en zich minstens 30 cm uitbreidt. Haar stengels liggen op de bodem en dragen ovale, vlezige, aan de uiteinden spitse, groene bladeren. De bloei vindt plaats in de zomer, van juli tot september-oktober. Aan het uiteinde van de stengels vormen zich kleine, kegelvormige bloemknoppen die zich openen tot hoofdjes of bloemen met een gele kleur, die een beetje doen denken aan zeer gevulde madeliefjes of kleine gele pompons. Bladeren en knoppen bevatten een zeer peperachtige en pittige smaak, die nog uitgesprokener is bij volledig geopende bloemen. Om deze reden, en omdat onze westerse smaakpapillen weinig gewend zijn aan sterke sensaties, is het beter om alleen de bladeren te consumeren. De bloemen, bestoven door insecten, maken plaats voor zaden die perfect geoogst kunnen worden om ze warm (18°C) in een kistje te zaaien aan het eind van de winter of in vollegrond het volgende voorjaar.

Oogst: de bladeren worden in de zomer geoogst, wanneer de bloemknoppen beginnen te openen: knip de stengels af (dit bevordert de vorming van nieuwe stengels) en pluk de bladeren eraf. Gebruik de bladeren vers, op dezelfde dag, hoewel ze 3 dagen in de koelkast bewaard kunnen worden, gewikkeld in een vochtige theedoek.

Gebruik: rauw in salades (met mate) of gekookt in de Malagassische of exotische keuken. Het blad kan als spinazie gekookt of in een braadpan gestoofd worden. Het geeft pit aan quiches, koude zomersoepen en zelfs couscous.

De brède mafane wordt in de moestuin geplant, in een goed voorbereide, losgemaakte, lichte grond die gedurende het hele groei- en bloeiseizoen vochtig blijft, maar niet doorweekt. Ze kan ook zeer goed in potten en bakken worden gekweekt, die gemakkelijk vorstvrij in de veranda of in een zeer lichte, weinig verwarmde kamer in de winter kunnen worden gezet. U kunt de zaden al in april zaaien en de bak op het balkon of terras zetten in mei.

Geneeskrachtige eigenschappen:

De brède mafane wordt in tropische gebieden ruimschoots gebruikt om haar medicinale deugden, met name voor mondverzorging. De plant heeft spijsverteringsbevorderende, verdovende, speekselafdrijvende, urineafdrijvende, astmabestrijdende, tandpijnstillende en scheurbuikwerende eigenschappen. Ze is rijk aan vitamines (met name vitamine C) en effectief tegen voedingstekorten.