Tomaat Costoluto Genovese - Ferme de Sainte Marthe

De Tomaat Costoluto Genovese is een oud Italiaans tomatenras waarvan de sporen teruggaan tot de 19e eeuw. De donkerrode vruchten zijn sterk geribbeld, afgeplat aan de bovenkant en vertonen een grote variabiliteit in vorm. Ze zijn vrij middelmatig van grootte en wegen doorgaans tussen de 150 en 300 gram. Costoluto Genovese is van het vleestomaat-type – Costoluto betekent overigens 'biefstuk' in het Italiaans – met weinig zaden en sap, maar zeer vlezig. De zeer evenwichtige smaak, een balans tussen zuurte en zoet, kan verloren gaan tijdens te regenachtige zomers. Het is inderdaad een ras dat is aangepast aan droge en zonnige klimaten, hoewel het blijft produceren zodra het in het najaar koeler wordt. Deze Costoluto Genovese is perfect om in plakken te grillen, te vullen of voor pastasauzen en sap. Het ras is dan ook nog steeds erg populair bij grote Italiaanse topkoks. Deze onbepaald groeiende variëteit groeit snel tot twee meter hoog. Zorg voor steun of een klimrek direct na het uitplanten in de vollegrond. Je kunt zaaien van februari tot april voor een oogst van juli tot september.

De onbehandelde of NT zaden zijn afkomstig van op conventionele wijze geteelde planten (meestal met gebruik van gewasbeschermingsmiddelen), maar ze ondergaan geen enkele behandeling na de oogst. Deze zaden zijn toegestaan in de biologische tuinbouw wanneer biologische zaden niet op voorraad zijn.

De tomaat is oorspronkelijk afkomstig uit Zuid- en Midden-Amerika. Verschillende rassen werden al door de Inca's geteeld, lang voor de komst van de conquistadores. De enorme variabiliteit van deze nachtschade blijft verbazen. De term 'tomaat' komt van het Inca-woord Tomatl en verwijst zowel naar de plant als naar de vrucht. Er bestaan vruchten in alle kleuren (rood, natuurlijk, maar ook groen, geel en zelfs enkele zeer zeldzame blauwe rassen), in alle vormen en maten. Oude rassen zijn onbepaald groeiende planten en kunnen twee jaar leven. Recentere rassen zijn zogenaamd bepaald groeiend en stoppen met groeien in de struikfase, zodat ze niet gesteund of geleid hoeven te worden.

De tomaat behoort tot de vele voedingsmiddelen die uit de Nieuwe Wereld naar ons zijn gekomen, net als de boon, maïs, pompoen, aardappel en paprika. Het duurde aanzienlijk langer voordat hij onze smaakpapillen bereikte. En met reden! Lange tijd werd hij gekweekt om zijn esthetische en medicinale kwaliteiten. Men dacht dat hij giftig was vanwege zijn gelijkenis met de vrucht van de Alruin, een andere nachtschade. Hij werd pas een vaste gast aan onze tafels vanaf het begin van de 20e eeuw.

De tomatenplant is een vaste plant in tropische klimaten, maar wordt in onze streken als eenjarige geteeld. Hij verhout met de tijd en produceert onopvallende kleine gele bloemetjes, verzameld in bijschermen, die zich tot vruchten ontwikkelen.

We moeten toegeven dat zijn vrucht erg mooi is en de moestuin aangenaam kleurt. Hij heeft ook veel voedingsvoordelen. Net als de meeste groenten caloriearm en rijk aan water, bevat hij een zeer interessante molecule: lycopeen, een krachtige antioxidant. En hoe langer de tomaat kookt, hoe meer daarvan beschikbaar komt. Hij onderscheidt zich ook door zijn rijkdom aan vitamine C, provitamine A en sporenelementen.

Tegenwoordig hoeven zijn smaak- en voedingskwaliteiten niet meer bewezen te worden. Voor de tuinier is de tomaat een van de onmisbare zomergroenten. Hij hoeft zich alleen maar af te vragen welk gebruik hij ervan wil maken om zich een weg te banen door alle bestaande rassen. Is het voor salades, sauzen, om ter plaatse rauw te eten, om te koken, enz. Hij zal zich ook afvragen wanneer hij wil oogsten. Het antwoord wordt uiteraard bepaald door de gemiddelde zonnestraling in de regio waar zijn tuin zich bevindt. Maak je geen zorgen, de keuze is enorm en voor elke situatie is er een tomaat! En hoewel de tomaat inderdaad veel zon en warmte nodig heeft, heeft hij niet per se veel ruimte nodig. Daarom moet je hem zeker ook in een bak op je balkon kweken, waar je de voorkeur geeft aan kleine vruchtensoorten. Let op: onrijpe vruchten, stengels en bladeren bevatten solanine en mogen niet worden gegeten.

De oogst: afhankelijk van het ras, van vroeg tot laat, kunnen er 50 tot 100 dagen zitten tussen het uitplanten en de oogst. Er bestaat geen truc om met zekerheid te zeggen of een tomaat volledig rijp is. Je plukt ze wanneer ze, op zijn minst, volledig de kleur hebben gekregen die voor het ras wordt aangekondigd en wanneer hun textuur, terwijl ze stevig blijft, een lichte verzachting vertoont. Voor een betere bewaring pluk je de vrucht met zijn steeltje er nog aan.

De bewaring: tomaten blijven minder lang goed naarmate hun watergehalte hoger is. Ze blijven enkele dagen goed in de groentelade van je koelkast of uitgespreid op het aanrecht. Om ze langer te bewaren, kun je culinaire methoden overwegen zoals tomatenconfituur, gedroogde tomaten, sauzen, ingevroren vruchten, conserven, jam of sap. We zijn dol op confituur omdat het zo simpel en lekker is: snijd je tomaten doormidden en vang het sap op. Leg de halve tomaten met de snijkant naar boven op de bakplaat van je oven. Breng op smaak met zout, peper en suiker en laat ze minstens een uur in een zeer zachte oven. Haal je tomaten eruit en eet ze meteen op, of bewaar ze in een glazen pot en bedek ze met olijfolie.

De tuiniertip: het is aan te raden om elk jaar meerdere tomatenrassen te telen om het risico op een volledig mislukte oogst te minimaliseren, die verband kan houden met weersomstandigheden of een specifieke ziekte.
Om het fenomeen 'neusrot bij tomaat' tegen te gaan – wat geen ziekte is maar een calciumtekort – spuit je een calciumrijke gier van smeerwortel op je planten.
Bij het uitplanten mag je de plant tot aan de eerste bladeren ingraven. Dit stimuleert het wortelstelsel, wat garant staat voor een mooie oogst.
De winnende combinaties in de tuin zijn vaak dezelfde als op het bord. Het is een goed ezelsbruggetje om te onthouden dat tomaat en basilicum goed samengaan.