Tomaat Bajaja

De Tomaat Bajaja is een recent ontwikkelde cherry- of cocktailtomaat. Deze miniatuurversie van de cherrytomaat is even klein als gul met vruchten: ze kan meer dan 700 vruchten per plant leveren in één seizoen. Haar vruchten van 15 tot 30 g zijn zo talrijk dat ze bijna het blad verbergen en de vorm aannemen van koraalkralen die in lange pluimen zijn samengevoegd. Ze brengen een vleugje magie op een patio, vensterbank of een hoekje van het balkon. De Tomaat Bajaja is bovendien een ideale variëteit om kinderen te laten genieten van tomaten!
We houden van haar licht fruitige en heel subtiel zurige smaakje, dat altijd een succes is tijdens zomerborrels of picknicks. Ze is uiteraard van het determinante type (struikvorm) en wordt gezaaid van februari tot april om geoogst te worden van juni tot september.

De tomaat is oorspronkelijk afkomstig uit Zuid- en Midden-Amerika. Verschillende variëteiten werden al geteeld door de Inca's, lang voor de komst van de Conquistadores. De enorme variëteitenrijkdom van deze nachtschade blijft altijd verbazen. De term 'tomaat' komt van het Inca-woord Tomatl en verwijst zowel naar de plant als naar de vrucht. Er bestaan vruchten in alle kleuren (behalve misschien blauw), alle vormen en alle maten. Oude rassen zijn planten met onbepaalde groei en kunnen twee jaar leven. Recentere rassen hebben zogenaamde bepaalde groei en stoppen met groeien in de struikfase, zodat ze niet gesteund of geleid hoeven te worden.

De tomaat behoort tot de vele voedingsmiddelen die uit de Nieuwe Wereld naar ons kwamen, net als de boon, maïs, pompoen, aardappel en paprika. Het duurde aanzienlijk langer voordat ze onze smaakpapillen bereikte. En met reden! Lange tijd werd ze gekweekt om haar esthetische en medicinale kwaliteiten. Men dacht dat ze giftig was vanwege haar gelijkenis met de vrucht van de Alruin, een andere nachtschade. Ze werd pas een vaste gast aan onze tafels vanaf het begin van de 20e eeuw.

De tomatenplant is een vaste plant in tropische klimaten, maar wordt in onze streken als eenjarige geteeld. Ze verhout met de tijd en produceert onopvallende gele bloempjes die in bijschermen bijeen staan en zich tot vruchten zullen ontwikkelen.

We moeten toegeven dat haar vrucht erg mooi is en de moestuin aangenaam kleurt. Ze heeft ook veel voedingsvoordelen. Caloriearm zoals de meeste groenten, rijk aan water, bevat ze met name een zeer interessante molecule: lycopeen, een krachtige antioxidant. En hoe langer de tomaat kookt, hoe meer daarvan beschikbaar komt. Ze onderscheidt zich ook door haar rijkdom aan vitamine C, provitamine A en sporenelementen.

Tegenwoordig hoeven haar smaak- en voedingskwaliteiten niet meer bewezen te worden. Voor de tuinier is de tomaat een van de onmisbare zomergroenten. Hij hoeft zich alleen maar af te vragen welk gebruik hij ervan wil maken om zich een weg te banen door alle bestaande variëteiten. Is het voor salades, sauzen, om ter plaatse rauw te eten, om te koken, enz. Hij zal zich ook afvragen op welk moment hij wil oogsten. Het antwoord zal uiteraard afhangen van de gemiddelde zonnestraling in de regio waar zijn tuin zich bevindt. Maak je geen zorgen, de keuze is enorm en voor elke situatie is er een tomaat! En hoewel de tomaat inderdaad veel zon en warmte nodig heeft, heeft ze niet per se veel ruimte nodig. Daarom moet je je niet onthouden van het kweken in een bak op je balkon, waar je de voorkeur geeft aan variëteiten met kleine vruchten. Let op: onrijpe vruchten, stengels en bladeren bevatten solanine en mogen niet worden geconsumeerd.

De oogst: afhankelijk van de variëteit, van vroeg tot laat, kunnen er 50 tot 100 dagen verstrijken tussen de datum van uitplanten en de oogst. Er bestaat geen truc om met zekerheid a priori te zeggen dat een tomaat haar volledige rijpheid heeft bereikt. Het plukken gebeurt wanneer ze, minimaal, volledig is gekleurd met de kleur die bij de variëteit hoort en wanneer haar textuur, terwijl ze stevig blijft, een lichte verzachting vertoont. Voor een betere bewaring zorg je ervoor dat je de vrucht met zijn steeltje plukt.

De bewaring: tomaten bewaren minder lang naarmate hun watergehalte hoger is. Ze blijven enkele dagen goed in de groentelade van je koelkast of uitgespreid op het aanrecht. Om ze langer te bewaren, kun je culinaire methoden overwegen zoals tomatenconfituur, gedroogde tomaten, sauzen, ingevroren vruchten, conserven, jam of sap. We zijn dol op confituur maken omdat het zo simpel en lekker is: snijd je tomaten doormidden en vang het sap op. Leg je halve tomaten met de snijkant naar boven op de bakplaat van je oven. Breng op smaak met zout, peper en een beetje suiker en zet ze minstens een uur in een zeer zachte oven. Haal je tomaten eruit en consumeer ze meteen of bewaar ze in een glazen pot en overgiet met olijfolie.

De tuiniertip: het is aan te raden om elk jaar meerdere tomatenrassen te telen om het risico op een volledig mislukte oogst te minimaliseren, die verband zou kunnen houden met een weersomstandigheid of een specifieke ziekte.
Om het fenomeen 'neusrot bij tomaat' tegen te gaan - dit is geen ziekte maar een calciumtekort - spuit je een calciumrijke gier van smeerwortel op je planten.
Bij het verspenen (uitplanten) mag je de plant gerust tot aan de eerste blaadjes ingraven. Dit stimuleert het wortelstelsel, wat garant staat voor een mooie vruchtoogst.
Winnende combinaties in de tuin zijn vaak dezelfde als op het bord. Dat is een goed ezelsbruggetje om te onthouden dat tomaat en basilicum goed samengaan.