Stamdroogboon Flageolet Wit van Vlaanderen

De Flageolet Wit van Vlaanderen is een oud ras van stamslaboon die traditioneel werd geteeld in Vlaanderen en Noord-Frankrijk, zoals de naam al doet vermoeden. Hoewel de teelt ervan zeldzamer wordt, nemen tuinders met plezier het stokje over, want de reputatie van de kwaliteit van deze boon staat als een huis: de grote, geel wordende peulen en de hangende bladeren geven het sein voor de oogst. De peulen laten mooie, witte, niervormige en afgeplatte zaden zien. Ondanks zijn zeer dunne velletje valt hij niet uit elkaar tijdens het koken. Hij is bij uitstek geschikt voor stoofschotels. Zeer productief, de Flageolet Wit van Vlaanderen kan gezaaid worden van april tot juli en wordt geoogst vanaf juni tot oktober.

Of hij nu voor zijn peul of zijn zaad wordt gegeten, de boon is een zeer gewaardeerde groente in de tuin, omdat hij heel makkelijk te telen is. Hij is zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst kan verwachten, namelijk 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon inmiddels een onmisbare peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De inheemse Amerikanen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw de consumptie van de hele peul introduceerden door hem onrijp te plukken.
De boon is een klimplant met onbepaalde groei. De primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben een klimsteun nodig. Later zijn om praktische redenen stambonenrassen geselecteerd, maar alle hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die in het fijne of extra fijne stadium worden gegeten, zijn de slabonen die bij rijpheid draden vertonen. Daarna verhout de peul en verliest hij zijn smaakkwaliteit.

De prinsessenboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peulen, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde draadloze slabonen kunnen jong gegeten worden als extra fijn tot een voller stadium als een prinsessenboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten) onderscheiden we de oogst van verse zaden van die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, aan spoorelementen en mineralen. De gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral aan plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse zaden of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse zaden moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De zaden moeten nog net hun kleur krijgen. Voor consumptie van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor slabonen. De oogst van droge zaden gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte gedopt worden.

De bewaring: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Daarvoor moeten ze worden gekopt, gewassen, 5 tot 6 minuten worden geblancheerd in kokend water en vervolgens in koud water worden gedompeld voordat ze in een schone theedoek worden gedroogd. Eenmaal in een zakje kunnen de bonen in de vriezer op -18°C worden geplaatst. Toch wint het inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze methode. Net als bij invriezen: kop, was, blancheer en dompel de bonen in koud water. Doe ze vervolgens in potten die je vult met gezouten kokend water. Sluit ze af en steriliseer ze in een pan of met een sterilisator gedurende 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan en goed zijn vastgezet.

Gedroogde bonen: goed gedroogde bonenzaden kunnen tot een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, zoals alle leden van de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae), de eigenschap om stikstof uit de lucht in de bodem vast te leggen dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de grond te regenereren. Een bonenteelt kan worden ingepast in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de bonenteelt in Midden- en Zuid-Amerika geassocieerd met die van pompoenen en maïs, waarbij ze een positief samenspel vormen. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijs, omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen (Alliaceae) of venkel, omdat hun groei elkaar remt.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt effectief tegen bladluisaantastingen en versterkt tegelijkertijd de planten die ervan hebben geprofiteerd.