Yacon Red - Smallanthus sonchifolius

De aardpeer of Yacon, in het Latijn Smallanthus sonchifolius, is een heel oud wortelgewas dat al eeuwenlang in Peru wordt gegeten, vandaar de gebruikelijke benaming 'Inca-wortel'. Deze knolvormende vaste plant is winterhard tot ongeveer -5°C en wordt daarom in ons klimaat als eenjarige gekweekt; de knollen moeten voor de winter worden gerooid. De Rode Yacon aardpeer produceert talrijke knollen die 300 tot 400 gram kunnen wegen, met een langwerpige vorm en een rode schil. Dit zeer vlezige gewas heeft wit vruchtvlees met een korrelige textuur, dat aan een peer doet denken. Rijk aan water, gebruikten de Inca's het als een dorstlessend sap. De wortels hebben een zoete smaak en bevatten een natuurlijke, caloriearme zoetstof. In de moestuin heeft de Rode Yacon, op een warme en zonnige plek, behoefte aan goede, vrij rijke en luchtige tuingrond. In de zomer is regelmatig water geven nodig. Dit kan worden beperkt door grondbedekking aan te brengen rond de voet van de planten. Jonge Yaconplanten worden idealiter van half mei tot half juni geplant, en de oogst vindt plaats wanneer de knollen volledig rijp zijn, van oktober tot november, voor de strenge vorst invalt.

De aardpeer behoort tot de Asteraceae-familie, net als de Dahlia, waarvan de wortelstokken op elkaar lijken. Deze uit Zuid-Amerika afkomstige, knolvormende vaste plant is vorstgevoelig en wordt in ons klimaat als eenjarige gekweekt. In de zomer krijgt de aardpeer gele bloemhoofdjes, zoals bij de zonnebloem, maar dan kleiner. Ze groeien aan het uiteinde van harige stengels boven samengesteld blad met grote, driehoekige bladeren. Houd in de moestuin rekening met een ruime standplaats, want de Yacon kan wel 1,50 meter hoog en breed worden! Deze sterke groei betekent ook dat de aardpeer schaduw zal geven aan naburige planten.

In de keuken kan de Yacon, met zijn milde, niet overheersende zoete smaak en korrelige, peerachtige textuur, zowel rauw als gekookt gegeten worden, in hartige zowel als zoete gerechten. Rauw geeft het een knapperige touch aan rauwkostsalades of fruitsalades. Als je het wilt koken, kan het op dezelfde manier als aardappelen worden bereid: gekookt in water, gestoomd, gebakken in de pan, of geroosterd in de oven... Bij desserts combineert het bijzonder goed met chocolade. Net als de aardpeer is het rijk aan inuline en arm aan calorieën. Daarnaast kunnen de bladeren worden gevuld zoals koolbladeren of gedroogd worden voor thee (Yacon-thee).

De oogst: de aardpeer is een kortedagplant. De knolvorming begint daarom meestal in september-oktober, wanneer het blad vergeelt. Om deze rijpingsfase te voltooien, is het nodig de knollen in de grond te laten zitten. In november kunnen ze worden geoogst wanneer de bladeren verwelken na de eerste nachtvorst. Graaf voorzichtig, met een riek of spade, de complete wortelkluit op en verzamel de knollen. Laat ze bij droog weer een paar uur op de grond opdrogen tot begaanbaar.

De bewaring: de aardpeer is zeer goed houdbaar, gedurende enkele maanden. Bewaar de knollen, net als aardappelen, op een koele, droge en donkere plek, in droog zand. Aardperen worden na verloop van tijd iets zoeter. Bewaar de rest van de wortelkluit onder dezelfde omstandigheden als je deze het volgende voorjaar wilt vermeerderen door scheuring.

De tuintip: Hoewel de plant zelf veel grond bedekt, raden we aan om de bodem te mulchen om de grond vochtig te houden en onkruidgroei te beperken, vooral aan het begin van de teelt. Dit kan door opeenvolgende dunne laagjes grasmaaisel aan te brengen, bij voorkeur gemengd met droog blad.