Sukadeboom - Citrus medica

De Citrus medica, beter bekend als de Sukadecitroen of Cederappel, is een van de eerste citrussoorten die in Europa werd gebruikt vanwege zijn geurige en aromatische schil. Het is de voorouder van de citroenboom (Citrus limon). Het is een middelgrote, zeer sierlijke kleine boom met doorns. De grote witte bloemen zijn intens geurig en de vruchten, die in vorm kunnen variëren, lijken op extra grote citroenen met een dikke, knobbelige, gele schil. Het geelgroene, zure en aromatische vruchtvlees is weinig sappig en bevat veel pitten. Winterhard tot ongeveer -3°C, kan de Sukadecitroen alleen in de vollegrond worden gekweekt in de zogenaamde 'oranjeboomzone'. Hij doet het echter ook uitstekend in een pot, die elders in de winter vorstvrij kan worden overwinterd.

De Citrus medica is een kleine boom uit de wijnruitfamilie (Rutaceae), net als alle citrusbomen. De groeiwijze is onregelmatig, vrij uitgespreid en breder dan hoog. In de vollegrond kan hij tot 3 meter hoog worden, maar in een pot blijft hij compacter. De twijgen dragen lange doorns van 4 cm en wintergroene bladeren die lijken op die van een citroenboom. Ze zijn gaafrandig, ovaal tot lancetvormig, tot 20 cm lang, vrij donkergroen van kleur en aromatisch bij kneuzing. De bloei vindt voornamelijk in het voorjaar plaats, in mei-juni, maar kan later in het seizoen doorzetten. De witroze bloemknoppen staan in kleine trossen en openen zich tot grote, stervormige witte bloemen. Na de bloei ontstaan ovale tot langwerpige vruchten met een klein, rond uitsteeksel aan de top. Ze zijn 10 tot 20 cm lang. De dikke schil is eerst groen en wordt bij rijpheid geel. Hij is zeer rijk aan opmerkelijk geurige etherische oliën. Het gele vruchtvlees is aromatisch, zuur en weinig sappig, rijk aan citroenzuur, mineralen en vitamine C, A en B, maar arm aan suikers. Het laat een vluchtig sinaasappelaroma in de mond achter.

De Sukadecitroen wordt zowel gekweekt om zijn sierwaarde als om de aroma's van zijn schil, die vaak wordt gekonfijt. Toch is hij een beetje een ondergeschoven kindje in onze culinaire tradities vergeleken met andere citrusvruchten. Je kunt hem gebruiken voor het maken van sap of marmelade, maar ook op klassieke wijze om desserts op smaak te brengen met geraspte schil. Het is ook een medicinale plant waarvan de therapeutische eigenschappen dicht bij die van citroen liggen. De schil van de sukadecitroen, zeer rijk aan etherische olie, wordt gebruikt in aromatherapie en parfumerie. Omdat hij lang houdbaar is, werd deze citrusvrucht vroeger meegenomen op zeilschepen als goede bron van vitamines tegen scheurbuik. Het hout van de boom wordt gebruikt in meubelmakerij.

Net als alle Citrus-soorten bevat de sukadecitroen in zijn bladeren, bloemen en vruchten oliekliertjes die vaak met het blote oog zichtbaar zijn. Hieruit wordt door distillatie (bloem en bladeren) of door druk (schil) een zeer gewaardeerde etherische olie gewonnen voor parfumerie, omschreven als een wonderlijk mengsel van hesperiden en bloem.

Bloeiwijze en bestuiving: de Citrus medica is een zelfbestuivende struik. Dit betekent dat één exemplaar voldoende is voor een volledige bestuiving en vruchtzetting. Als uw citrusboom echter permanent binnen staat, moet u af en toe bestuivers hun werk laten doen of, als u de fijne motoriek heeft, zelf bestuiven met een penseeltje.