Vingerlimoen (zwarte zaadkorrels) - Microcitrus australasica

De vingerlimoen, Microcitrus of Citrus australasica in het Latijn, bestaat ook in een versie met zwarte 'kaviaarbolletjes' die zowel op het bord als in de mond verrassen. Zeldzaam en gewild, deze citrus-trend die door topchefs van over de hele wereld wordt gesmaakt, is nog weinig bekend bij hobbytuinders. Dat is jammer, want hij is speels van uiterlijk en heeft een compacte groei die zich uitstekend leent voor teelt in pot. Deze kleine Australische citrusboom produceert kleine witte of roze, geurige bloemetjes, gevolgd door langwerpige vruchten. Onder de aromatische schil schuilt de 'kaviaar': doorzichtige bolletjes die heerlijke, friszure en aromatische smaken vrijgeven. Deze chique en bijzondere kleine citrus kweekt u het beste in een grote kuip, zodat u hem 's winters naar binnen of in de kas kunt halen. In warme streken waar strenge vorst zeldzaam is, kan hij ook in de vollegrond.

De Microcitrus australasica draagt ook de veelzeggende namen 'finger lime' of Australische vingerlimoen, vanwege de vorm en grootte van zijn vruchten, die ook aan augurken kunnen doen denken. Het is een kleine, stekelige struik uit de Rutaceae-familie, met een bossige groeiwijze die eerder opgaand is. Hij is oorspronkelijk afkomstig uit het oosten van Australië, een gematigde en zeer natte regio. In het wild groeit hij in laagland, in de ondergroei van vochtige bossen. De natuurlijke variabiliteit van deze soort heeft geleid tot de selectie van verschillende variëteiten in diverse kleuren die in de teelt worden aangeboden, waarvan sommige een geregistreerde naam hebben gekregen.

Deze kleine boom bereikt in de volle grond een hoogte van ongeveer 3 m en wordt ongeveer 2 m breed, maar blijft in een pot bescheidener van formaat. Weinig winterhard; hij kan alleen in de volle grond worden geplant in het smalle kustgebied van de Middellandse Zee. Elders kweekt u hem in pot en haalt u hem bij de eerste vorst naar binnen. De vingerlimoen wordt gekweekt om zijn bladeren en vruchten en bloeit in maart-april. Hij produceert roze knoppen die zich openen tot kleine witte tot roze bloemetjes, met de zoete, verleidelijke neroligeur die kenmerkend is voor citrus. De vruchtzetting verloopt bij deze citrus vrij traag; hij heeft tijd nodig om volwassen te worden. De bloemen maken plaats voor cilindrische, vingervormige vruchten van 4 tot 8 cm lang. De schil van rijpe vruchten kan per plant verschillende tinten hebben, van groen tot bijna zwart, en ook rood, paars en bruin. Ze bevatten kleine rode, sappige en knapperige blaasjes, die van nature los van elkaar blijven, net als kaviaar. De vruchten worden geoogst van oktober tot december. Ze zijn geschikt voor zowel hartige als zoete gerechten. De wintergroene en aromatische bladeren van deze citrus zijn 1 tot 6 cm lang en 3 tot 25 mm breed. Ze hebben een zeer fijne aromatische smaak en worden als specerij gebruikt.

De Citrus australasica wordt vorstvrij gekweekt, in een licht zure, altijd vochtige bodem en in een vochtige atmosfeer – eisen die in een grote pot gemakkelijker te vervullen zijn. Teelt in de volle grond is bijna iets voor specialisten voor deze soort, die vorstgevoelig is vanaf -3°C. De vrucht van de vingerlimoen is een verfijnde, zeldzame en gewilde lekkernij, waarvan de prijs enkele honderden euro's per kilo kan bedragen. Net als bij truffels, gebruik je hem daarom het beste met mate, om een gerecht te decoreren of op smaak te brengen. Deze citrus-condiment geeft een aangename friszure en aromatische toets aan zeevruchten zoals oesters of garnalen. Hij combineert ook goed met de smaak van sint-jakobsschelpen of helmstukken van zalm bereid als carpaccio. Voeg ook wat knapperige bolletjes toe aan fruitsalades of cocktails.

Net als alle citrus bevat de Microcitrus in zijn bladeren, bloemen en vruchten oliekliertjes die vaak met het blote oog zichtbaar zijn. Door distillatie (bloem en blad) of persing (schil) wordt hieruit een etherische olie gewonnen met ontstekingsremmende, antireumatische en kalmerende eigenschappen, die helpt tegen stress en slapeloosheid. De geur van de etherische olie wordt omschreven als fris, citrusachtig, pittig, met groene tonen.

De meeste citrussoorten gedijen goed in de volle grond in de mediterrane kustgebieden, waar ze het hele jaar door de nodige warmte vinden. Maar om goed te dragen, mogen ze geen water of voeding tekortkomen. Weinig winterhard; de vingerlimoen begint al last te krijgen van de kou vanaf -3°C. Het is een zelfbestuivende struik, wat betekent dat één exemplaar voldoende is voor een volledige bestuiving en vruchtzetting.