Scorzonera hispanica (zaad) - Schorseneer

De Scorzonera hispanica, ook wel Spaanse schorseneer of zwarte schorseneer genoemd, is een vergeten groente die een herontdekking meer dan waard is vanwege zijn fijne smaak en hoge voedingswaarde. Deze vaste plant wordt als eenjarige of tweejarige geteeld, waarbij de zwarte, vlezige wortel gekookt gegeten wordt en de jonge bladeren rauw in salade. In de zomer produceert hij heldergele bloemhoofdjes aan het einde van slanke stengels. De Quintinie, de tuinman van de Zonnekoning, omschreef hem als volgt: "Het is een van onze voornaamste wortels, bewonderenswaardig gekookt, zowel voor het genot van de smaak als voor de gezondheid van het lichaam." Zaai hem direct op zijn plek in het voorjaar voor een oogst in oktober.

De Spaanse schorseneer komt oorspronkelijk uit droge streken in de Kaukasus en Zuid-Europa en is een plant uit de composietenfamilie. Hij onderscheidt zich van de geteelde haverwortel (Tragopogon porrifolius), die we ook eten. De zwarte schorseneer vormt een opgaand bladrozet met lancetvormige, naar de top versmalde bladeren. De pollen worden ongeveer 40 cm hoog en 20 cm breed. De bloemen verschijnen in de zomer. Het zijn heldergele bloemhoofdjes die gedragen worden aan stengels van wel 1 meter hoog. De dikke, lange wortel kan een lengte van 1 meter en een breedte van 2 cm bereiken. Het fijne, witte vruchtvlees is bedekt met een zwarte, vrij ruwe schors. In tegenstelling tot die van de haverwortel wordt hij niet houterig. Hij bevat een aanzienlijk deel aan koolhydraten die verschillen van zetmeel (inuline), en allantoïne, een stof met bekende verzachtende medicinale eigenschappen. Hij is ook rijk aan mineralen zoals kalium, ijzer en calcium, en aan vitamine E. Daarnaast bevat hij provitamine A en vitamines uit het B- en C-complex, in mindere mate.

Plant de Spaanse schorseneer in de moestuin, niet ver van wortelen, die hij lijkt te beschermen tegen de wortelvlieg. Deze plant heeft behoefte aan een lichte, diepe, losse bodem, vrij van stenen, en een zonnige standplaats. Oogst de wortels in het najaar van het eerste jaar of, bij zaaien in augustus, tijdens het tweede seizoen na de bloei. De wortels zijn dan veel groter. De jonge bladeren kunnen rauw gegeten worden, in salade.