Salvia sclarea var. turkestanica - Scharlei (zaad)

De Salvia sclarea var. turkestanica, ook wel muskaatsalie of Turkestaanse scharlei genoemd, is een imposante tweejarige plant, die soms als vaste plant wordt gekweekt. In het voorjaar toont ze enorme pluimvormige bloeiwijzen met kleine blauw en crèmekleurige bloemetjes, omgeven door brede parelmoerroze schutbladen waarin het licht speelt. Alle delen van de bloeiwijze zijn klierachtig en aromatisch, rijk voorzien van een etherische olie met erkende geneeskrachtige eigenschappen. Deze prachtige variëteit past zich nog beter aan droge grond aan dan de soort en gedijt in lichte, goed doorlatende bodems. Ze zaait zich gemakkelijk uit in de tuin.

De Turkestaanse muskaatsalie is een plant uit de Lipbloemenfamilie (Lamiaceae), oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Europa, Noord-Afrika en Centraal-Azië. In theorie is het een vaste plant, maar meestal gedraagt ze zich als een tweejarige, waarbij ze afsterft na het produceren van veel zaad in haar tweede levensjaar. Ze ontwikkelt een brede rozet van 60 tot 80 cm diameter, die 's winters groen blijft. De rozet bestaat uit dikke, gave, blauwgroene en behaarde bladeren die een doordringende geur afgeven van muskus en grapefruit, zelfs als je ze slechts licht aanraakt. In juni-juli, of zelfs eerder afhankelijk van het klimaat, verschijnen stevige, vertakte bloeiwijzen uit de rozet. Ze rijzen tot 1,20 m hoog en ontrollen langzaam hun vierkante stengels die beladen zijn met een overvloed aan bloemen. De kleine bloemen zijn tweekleurig, bleekblauw en crème, en worden geaccentueerd door zeer decoratieve, parelmoerroze schutbladen. Na de bloei vormen zich kleine, fijne, langwerpige en donkergekleurde zaden. Als je de plant laat doorschieten, kan ze daaraan afsterven. Om haar iets langer te behouden en te voorkomen dat ze overal uitzaait, kun je simpelweg de uitgebloeide bloeiwijzen verwijderen.

In de Provençaalse bergen verwildert muskaatsalie soms vanuit de teelt, waar ze haar monumentale bloeiwijzen ontplooit tussen de lavendelstruiken. Het vormt een zowel lichtend als geurig schouwspel onder de felle junizon. Je kunt je hierdoor laten inspireren in de tuin, door haar te combineren met tijm, echte salie, grijze alsemsoorten en de felgekleurde bloei van struiksalies. Deze spectaculaire plant verlicht een hele border met vaste planten en past goed bij de bloei van oude rozensoorten. Als je haar laat uitzaaien, vult ze snel alle open plekken in de borders op. De bladeren van muskaatsalie kun je veilig gebruiken om soepen, vlees en wildgerechten op smaak te brengen.

Al sinds lange tijd bekend om haar geneeskrachtige eigenschappen - wat haar de naam 'toute-bonne' (al-goed) opleverde - wordt muskaatsalie momenteel op grote schaal gekweekt in de Provence voor haar etherische olie, die wordt gebruikt in fytotherapie en parfumerie.