Ginkgo biloba (zaad) - Japanse notenboom

De Ginkgo biloba, ook wel de Japanse notenboom of Zilveren abrikoos genoemd, is een bijzondere en opvallende sierboom. De waaiervormige bladeren kleuren in het najaar opvallend goudgeel. Het is een boom met een uitzonderlijke weerstand.

Oorspronkelijk afkomstig uit China, is de Japanse notenboom de enige vertegenwoordiger van de Ginkgoaceae-familie. Hoewel hij vaak bij de coniferen wordt ingedeeld, is hij dat niet, maar neemt hij een werkelijk unieke positie in. Het is een eerbiedwaardige boom die soms een "levend fossiel" of "prehistorisch" wordt genoemd, omdat de eerste Ginkgo's zo'n 300 miljoen jaar geleden op aarde verschenen.

De groei is langzaam; in het wild kan hij 40 meter hoog worden, maar in Europa is de gemiddelde hoogte ongeveer 15 tot 20 meter. Zijn vorm verandert in de loop der tijd: eerst zuilvormig met een smalle kroon, later wordt hij ronder terwijl hij een luchtige silhouet behoudt.

De boom is gemakkelijk te herkennen aan zijn gelobde bladeren, die op waaiers lijken. Ze zijn bladverliezend en 5 tot 8 cm breed. Het is een tweehuizige boom (mannelijke en vrouwelijke bloemen zitten niet op dezelfde plant), die in het voorjaar onopvallende bloemen in katjes draagt.

De Ginkgo heeft een uitzonderlijke weerstand. Hij wordt vaak genoemd als de enige boom die de atoombom op Hiroshima overleefde, en hij werd traditioneel rond tempels geplant om ze tegen brand te beschermen. Met een opmerkelijke levensduur, ongevoelig voor luchtvervuiling, ziekten en plagen, staat hij erom bekend wel 4000 jaar oud te kunnen worden. Hij is winterhard tot -30°C.

Hij stelt weinig eisen aan de bodem en verdraagt zelfs kalkhoudende grond, mits de bodem goed doorlatend en diep genoeg is voor zijn penwortel. Plant hem op een zonnige of halfbeschaduwde plek, op een vrij open plaats waar je optimaal kunt genieten van zijn prachtige herfstkleur.

De Ginkgo biloba is lang niet alleen voorbehouden aan tuinen in Aziatische stijl; hij past in bijna elke tuin die groot genoeg is om hem op volwassen leeftijd te herbergen. Kweken in een pot is ook mogelijk, bij voorkeur in een afneembare kuip van het 'orangerie'-type. Experts kunnen hem ook als bonsai vormen.

Het is wel verstandig hem niet te dicht bij het huis te planten, omdat vrouwelijke bomen vruchten ter grootte van een mirabel produceren. Deze vallen bij rijpheid en verspreiden een zeer onaangename geur bij het rotten – een tijdelijk ongemak dat ruimschoots wordt gecompenseerd door zijn schoonheid.

De bladeren van de Ginkgo worden voor therapeutische doeleinden gebruikt. In China en Japan worden de vruchten vers of geroosterd gegeten.