Phlomis tuberosa (zaad) - Brandkruid

De Phlomis tuberosa, in tegenstelling tot de struikvormige phlomis, is een knolvormige en vaste Jeruzalemsalie, die goed winterhard is in heel Nederland. Boven een pol donkergroene bladeren verrijzen in het late voorjaar mooie, slanke, bebladerde bloeiwijzen met een paarsige tint, bezet met fraaie roze-paarse bloemetjes die in kleine, etagevormige boeketjes zijn gerangschikt. Deze plant is zeer rijk aan nectar, waardoor ze niet alleen kostbaar is voor natuurlijke tuinen, maar ook charmant in borders met lage struiken, vaste planten of eenjarigen. Ze voelt zich thuis in elke goed doorlatende grondsoort, op een zonnige of halfbeschaduwde plek.

De Phlomis tuberosa, soms knolvormige Jeruzalemsalie genoemd, is een plant uit de Lipbloemenfamilie (Lamiaceae) en daarmee een neef van de salies en lavendels. Deze robuuste, kruidachtige vaste plant is oorspronkelijk afkomstig uit Zuidoost-Europa, Turkije en Iran. Ze kan zich goed aanpassen aan ons klimaat; in warme, beschutte standplaatsen in Nederland zal de Phlomis tuberosa in mei bloeien, waarna ze in de zomer ondergronds in rust gaat om weer tevoorschijn te komen als de regen terugkeert in september. Op koelere plekken bloeit ze in juni-juli en gaat ze in het najaar in rust. Haar grootste vijand is een zware, compacte bodem die in de winter verzadigd raakt met water, want dat vermindert haar winterhardheid aanzienlijk.

Deze Jeruzalemsalie ontwikkelt eerst langgesteelde bladeren. Ze zijn driehoekig van vorm met een hartvormige basis, glanzend, sterk generfd, hebben een gerimpeld uiterlijk, worden 15-20 cm lang en 8-10 cm breed en zijn donkergroen van kleur. De bloei strekt zich uit van mei tot juli, afhankelijk van de standplaats. Uit de wortelstok komen hoge stengels in een paars-paarsige kleur met kleinere bladeren, die een hoogte van 60-80 cm bereiken. Op regelmatige afstanden vormen zich aan deze stengel kransen of boeketjes van kleine, tweelippige, behaarde bloemetjes in een roze kleur met paarse spikkels. Ze worden druk bezocht door insecten. De bloemen zijn ingebed in roodbruine schutbladen die nog lang blijven staan nadat de bloemen zijn uitgebloeid. Zo vormen ze tot in het najaar een soort mosachtige, decoratieve boeketjes. Het zaad van deze phlomis kiemt gemakkelijk en snel in lichte grond.

De Phlomis tuberosa plant je in borders met vaste planten, waaraan ze een zowel verticale als zeer natuurlijke toets zal geven. Ze is ook een goede partner voor pastelkleurige rozenstruiken met vroege bloei en voor siergrassen. Combineer haar bijvoorbeeld met Pennisetum met paars of groen loof, met Muhlenbergia capillaris of met amarant 'Velvet Curtains'. Denk ook aan haar neven uit de lipbloemenfamilie: vaste en struikvormige salies met blauwe, witte, roze of rode bloei, lavendel, rozemarijn, kattenkruid... Is je grond kleiachtig en zwaar? Richt dan een verhoogde border in, verrijkt met grind (een hoogteverschil van 30 cm is voldoende) om haar te verwelkomen.