Borago officinalis (zaad) - Komkommerkruid

Bekend om zijn spijsverterings- en geneeskrachtige eigenschappen, wordt de Bernagie, Borago officinalis in het Latijn, steeds vaker gekweekt om zijn sierwaarde en afwerende kwaliteiten. Het is een zeer robuuste en sterke eenjarige plant die zich aanpast aan vele soorten grond en klimaten. In de tuin wordt ook het prachtige, geribbelde blad en de langdurige bloei in een helder blauw gewaardeerd. Zaai je hem eenmaal, dan zaait hij zichzelf spontaan van jaar tot jaar uit op plekken naar zijn keuze.

De eenjarige plant is oorspronkelijk afkomstig uit Klein-Azië (Syrië) en heeft zich genaturaliseerd in Zuid-Europa. Bernagie komt van nature voor op zonnige wegbermen en taluds. Net als de juffertje-in-het-groen, past bernagie zijn levenscyclus aan het klimaat aan: in zuidelijke streken kiemt hij in het najaar en bloeit vroeg in het voorjaar, terwijl hij in het noorden van Frankrijk in het voorjaar kiemt en in de zomer bloeit. De groei is zeer snel en zijn levensduur bedraagt slechts enkele maanden. Eerst vormt hij grote rozetten van groene, geribbelde bladeren, bedekt met stijve, ruwe haren. Deze haren hebben de reputatie de voortgang van naaktslakken te hinderen, waardoor de plant vaak aan de rand van borders in moestuinen wordt gekweekt. De bladeren zijn groot aan de basis en worden kleiner naar de top van de stengel toe. Ze blijven in de winter aanwezig op de herfstzaailingen. De bloei begint in maart in het zuiden, in juni in het noorden. Uit het midden van de rozet komt geleidelijk een behaarde bloemstengel omhoog die tussen de 50 en 60 cm hoog wordt. De blauwe bloemen met een wit puntje staan in een gebogen, schermvormige bloeiwijze. Elk klein bloempje, naar de grond gericht, bestaat uit 5 aan de basis vergroeide kroonbladen en zwarte meeldraden die uit de kroon steken. Ze zijn maandenlang decoratief, zeer rijk aan nectar en worden ook gewaardeerd in salades vanwege hun jodiumachtige smaak, die doet denken aan de smaak van oesters. Bernagie wordt al sinds zeer lange tijd voor vele medicinale doeleinden gebruikt. Aan het einde van de zomer produceert de plant veel zaden en zaait zichzelf rijkelijk uit in de tuin, met hulp van de mieren. In het volgende voorjaar kunt u overbodige zaailingen uittrekken om de uitbreiding te beperken.

Plant bernagie in de moestuin of siertuin, in een border, bijvoorbeeld samen met salie en rozenstruiken. Deze zeer behaarde plant schrikt vraatzuchtige rupsen af, zoals die van het groot koolwitje en de windepijlstaart. En slakken blijven er ook vanaf!

Oogst van de bloemen: Knip de bloeiwijzen af wanneer ze goed open zijn met een schaar of, nog beter, pluk ze met de hand door de bloem tussen duim en wijsvinger af te breken. Pluk ze vers naar behoefte. De bloemen hebben een oestersmaak. Ze geven gerechten een blauwachtige tint en kunnen vanwege hun smaak worden gebruikt in omeletten en salades.

Oogst van de bladeren: De oogst van jonge bladeren moet plaatsvinden voordat de bloemen verschijnen, omdat ze dan malser zijn. Verse bladeren verspreiden een lichte komkommergeur en kunnen in salade worden gegeten. Later geplukte bladeren kunnen als spinazie worden gekookt.

Conservering: als het de geneeskrachtige kwaliteiten van bernagie zijn die u zoekt, laat hem dan drogen om hem te bewaren. Spreid hiervoor de bloemen uit op een rekje of plateau op een droge, goed geventileerde plek uit het licht. Zorg dat aan deze drie voorwaarden wordt voldaan, anders verkleuren de bloemen zeer gemakkelijk bruin.

De tuiniertip: gebruik bernagie als groenbemester! De wortels zullen de grond luchtiger maken en de bladeren, rijk aan salpeter, zorgen voor gemakkelijk opneembare mineralen. Graaf de bernagie na 2 maanden groei onder om de bodem te verrijken.