Berkheya purpurea (zaad) - Afrikaanse distel

De Berkheya purpurea, ook wel Zuid-Afrikaanse purperdistel genoemd, is één van die grote, bijzondere vaste planten met een wilde charme, die een uniek cachet geven aan de tuin van een liefhebber. Hoewel hij op een distel lijkt, is hij botanisch gezien meer verwant aan Arctotis en Gazania. Hij vormt een wintergroene bladrozet bestaande uit lange, ingesneden en stekelige, grijsgroene, viltige bladeren. Hieruit komen in de zomer hoge, vertakte stengels met grote bloeiwijzen die doen denken aan margrieten met een lila-achtige, bleke kraag rond een purperen hart. Redelijk winterhard in goed doorlatende grond, zaait hij zich rijkelijk uit in een tuin die ruimte laat voor de natuur, in een grote rotstuin, langs een pad of in een border op volle zon.

De Berkheya purpurea is een plant uit de composietenfamilie, afkomstig uit de frisse bergweiden in het oosten van Zuid-Afrika. Zijn natuurlijke milieu is een rotsachtige, vrij vochtige helling langs waterlopen, met een koud klimaat dat af en toe warm en droog is. Deze plant kan zich daarom aanpassen aan ons klimaat, zowel in bergachtige gebieden als aan de kust, mits hij bij droge zomers wat water krijgt. Volwassen bereikt de purperdistel een hoogte van 90 cm in bloei, het loof wordt ongeveer 30 cm hoog en de plant spreidt zich zo'n 50 cm uit. De groei is snel en zijn levensduur is bijzonder opmerkelijk in een geschikte bodem. Zijn bladeren vormen een vrij dichte bladrozet. Ze zijn lang en smal, dik, rechtopstaand, licht zilvergrijs van kleur, glanzend en hebben een stekelige rand. De onderkant is viltig. De grootste aantrekkingskracht van deze plant is zijn bloei, in de vorm van grote bloemhoofdjes van 8-10 cm in doorsnee. De bloeiwijze bestaat uit een krans van groene, stekelige schutbladeren die de kraag van bleke lila lintbloemen ondersteunen, gerangschikt rond een centrum van purperen buisbloemen, bestoven met wit stuifmeel. Elke bladrozet produceert één dikke stengel met kleine blaadjes, die vertakt en tegelijkertijd tussen de 10 en 15 bloeiwijzen draagt. Hun levensduur is niet langer dan een paar dagen. Ze worden druk bezocht door bijen en vlinders, en tal van andere bestuivende insecten. Na de bloei volgt de vorming van veel zaad, dat gemakkelijk kiemt in lichte grond.

Deze purperdistel is een plant die bewondering afdwingt of de nieuwsgierigheid wekt. Hij past beter in een landelijke tuin of een natuurlijke rotstuin dan in een stedelijke tuin waar elk element precies is geplaatst in een beperkte ruimte. Deze Berkheya zaait zich namelijk overal uit, in de kleinste scheut waar zijn zaadje terechtkomt. Hij is simpelweg prachtig in hellingtuinen in heuvel- of bergachtig gebied, in gezelschap van blauwe riddersporen, monnikskap en roze of paarse rozestruiken in verse grond. Maar hij combineert ook heel mooi met reuzengrassen (Panicum virgatum, Miscanthus sinensis), agapanthus, Grevillea, Callistemon, cistusroosjes, lavendel en rozemarijn of de grote koningskaars in drogere tuinen.