Zonnebloem Sonja (zaad) - Helianthus annuus

De zonnebloem of Helianthus annuus 'Sonja' is een variëteit die goed vertakt, vrij compact van formaat en met talloze bloemen in een goudgeel dat licht oranje aangelopen is rondom een bruin hart. Hoewel eenjarig, geeft deze plant structuur in een weelderige border voordat ze prachtige boeketten oplevert. Makkelijk te zaaien en te kweken in de volle zon, in alle soorten goed doorlatende grond. Gebruik haar zowel in de sier- als in de moestuin. 'Sonja' is een bekroonde Fleuroselect-variëteit.

De Helianthus annuus is niets minder dan de beroemde zonnebloem die op grote schaal wordt geteeld voor de olie uit haar zaden. Deze grote, eenjarige plant uit de Composietenfamilie (Asteraceae) is al heel lang gedomesticeerd door de mens en heeft een omstreden herkomst, maar we houden eraan vast dat ze oorspronkelijk van het Amerikaanse continent komt. De variëteit 'Sonja' is een oudere tuinbouwselectie. De planten, krachtig en bossig, bereiken een hoogte van 1 m binnen 3 maanden. Elke hoofdstengel produceert talrijke zijtakken, die evenzovele bloeiwijzen dragen. Het zijn zogenaamde hoofdjesbloemen, in oranjegeel met een groot bruin hart. De bloei strekt zich uit van juni tot september-oktober. Onder de beste omstandigheden zit er 12 weken tussen het zaaien en het begin van de bloei. Het loof bestaat uit middelgroene bladeren, enkelvoudig, hartvormig, verspreidstaand, soms tegenoverstaand aan de basis. Ze zijn met een min of meer lange bladsteel aan de stengel verbonden en voelen ruw aan. Zeer druk bezocht door bestuivende insecten, maakt de bloei na verloop van tijd plaats voor zaden waar vogels en sommige kleine zoogdieren dol op zijn.

De Zonnebloem 'Sonja' komt het best tot haar recht in een border, bij voorkeur wat meer naar achteren, in de volle zon en in goed doorlatende, niet te droge grond. In de moestuin brengt ze haar sierwaarde en eventueel wat schaduw. Ze is makkelijk te zaaien en te kweken, ideaal om kinderen kennis te laten maken met tuinieren. Hoewel eenjarig, is het een structuurgevende plant, die goed past in weelderige tuinen of de wat wildere delen van de tuin, bijvoorbeeld in gezelschap van siergrassen, distels, sieruien, gaillardia's. Deze variëteit is compact genoeg om in een pot geplant te worden. Ze is ideaal voor boeketten dankzij haar vele bloemen en haar goede vaasleven.

Voor de bloei optimaliseert de plant haar groei door de loop van de zon te volgen. Dit fenomeen, heliotropisme genoemd, heeft aanleiding gegeven tot enkele van haar gebruikelijke namen: Heliotroop, Zonnebloem, Sunflower, Zon van de tuinen.

De zonnebloem in de keuken: De bladknoppen, de bloemblaadjes en de zaden zijn eetbaar. Voeg wat bloemblaadjes toe aan een groene salade voor kleurcontrast en hun hazelnootsmaak. De groene knoppen kunnen worden geblancheerd en vervolgens in knoflookboter worden gewokt. Hun smaak lijkt dan op die van de aardpeer. Het vruchtvlees van het zaad kan rauw of geroosterd worden gegeten.

Een milieuvriendelijke troef: De hele zomer lang trekken de nectarrijke bloemen van de Zonnebloemen bestuivers en vlinders naar je tuin. Een goede manier om het ecosysteem te verbeteren en de vruchtzetting in je moestuin te bevorderen.
De olierijke zaden zijn bijzonder geliefd bij vogels (papegaaien, mezen, tortels, putters, sijsjes, boomklevers, vinken...). Aan het einde van de bloei kun je ze oogsten om ze in de schaarse wintermaanden gelukkig te maken.