Tomatenplanten steunen met een tomatenstok is niet verplicht, maar deze handeling biedt veel voordelen waarvan het jammer zou zijn als je ze misloopt! Tomatenplanten buigen namelijk gemakkelijk door onder het gewicht van hun vruchten. Met een stok help je de planten rechtop te blijven staan en kun je rijpe tomaten bovendien gemakkelijker oogsten. Daarnaast maken vruchten en bladeren die verder van de grond af zitten meer kans om ziekten en plagen te ontlopen.

In tuincentra vind je heel gemakkelijk een ruim aanbod kant-en-klare tomatenstokken. Ondanks hun gebruiksgemak zijn deze accessoires vaak duur, waardoor veel tuiniers ervoor kiezen om zelf tomatenstokken te maken! Zo ga je te werk…

Materialen om tomatenstokken te maken

Hout, bamboe, metaal, touw… Wat materialen betreft, heb je volop keuze om je tomatenstokken te maken.

Materialen om tomatenstokken te maken

Bamboe, hazelaartak, spiraalvormige stalen tomatenstok.

Tomatenstokken van bamboe maken

De mooi rechte bamboestokken zijn tegelijk licht en stevig. Bamboe blijkt dan ook een uitstekend materiaal om je tomatenplanten te steunen. Een nadeel is wel het gladde oppervlak, waarop bindmateriaal gemakkelijk wegglijdt. Je kunt bamboe hier dus het best gebruiken om V-vormige of tipi-vormige tomatenstokken te maken (meer hierover in de volgende paragrafen).

Houten tomatenstokken maken

Als je voor houten tomatenstokken kiest, let er dan op dat het hout stevig genoeg en bestand tegen water is:

  • de hazelaar levert mooie rechte, lichte en toch zeer stevige takken;
  • de tamme kastanje is, dankzij het hoge tanninegehalte, van nature duurzaam;
  • acaciahout staat bekend om zijn duurzaamheid.

Metalen tomatenstokken maken

Metalen stokken zijn zeer weerbestendig en stevig en vormen uitstekende tomatenstokken. In de handel worden staal en aluminium gebruikt om spiraalvormige tomatenstokken te maken. Wie zelf een metalen tomatenstok wil maken, kiest echter meestal voor betonstaal. Zonder kennis van metaalbewerking kun je namelijk geen spiraalvormige tomatenstok zelf maken.

Betonstaal roest echter zodra het met water in aanraking komt. Metalen materialen zijn daarom niet de meest geschikte keuze om zelf tomatenstokken te maken.

Tomatenstokken van touw maken

Dit type tomatenstok wordt vooral in de kas gebruikt. De touwen hangen hier verticaal boven de tomatenplanten, die eromheen worden geleid.

De benodigde hoogte voor tomatenstokken

De meeste tomatenstokken die in de handel worden verkocht, zijn met een hoogte tussen 1,50 en 1,80 m te kort voor veel tomatenrassen. De tuinier ziet zich dan genoodzaakt de toppen van de tomatenplanten onnodig te verwijderen.

Kies daarom voor tomatenstokken van 2,50 m hoog, zodat ze geschikt zijn voor de groei van al je tomatenplanten.

Een eenvoudige tomatenstok maken

De eenvoudige tomatenstok is ongetwijfeld de meest gebruikte variant. Hij bestaat simpelweg uit een stevige, rechte stok die je in de grond steekt en waaraan je de tomatenplant vastmaakt. Dit type stok is bovendien geschikt voor alle vruchten die ondersteuning nodig hebben.

Een eenvoudige tomatenstok maken

Tomatenplant en eenvoudige houten tomatenstok.

Het enige belangrijke aandachtspunt is dat je een stok kiest met een diameter van minimaal 3 cm en een hoogte van 2,50 m.

Wat materialen betreft, maak je een eenvoudige tomatenstok voor een doe-het-zelfproject meestal van bamboestokken of lange hazelaartakken.

Een V-vormige tomatenstok maken

Een V-vormige tomatenstok maak je met eenvoudige tomatenstokken die samen een rij omgekeerde V’s (Ʌ) vormen.

Zo maak je zelf een V-vormige tomatenstok:

  1. vorm twee tegenover elkaar liggende rijen met eenvoudige tomatenstokken die je verticaal in de grond steekt. Houd tussen de stokken een onderlinge afstand van 50 cm aan.
  2. Buig de stokken naar elkaar toe en bind ze per twee vast met een koordje, touw of ijzerdraad, zodat er meerdere omgekeerde V’s ontstaan.
  3. Plaats vervolgens boven op de constructie een lange horizontale stok die alle tomatenstokken met elkaar verbindt.
V-vormige tomatenstok gemaakt van bamboestokken

Voorbeeld van een V-vormige tomatenstok gemaakt van bamboestokken.

Goed om te weten: een V-vormige tomatenstok is bijzonder geschikt voor struiktomaten en tomatenrassen die sterk woekeren. De constructie is dus ideaal voor tomaten, maar ook voor doperwten en bonen.

Een tipi-tomatenstok maken

Zoals je aan de duidelijke naam al kunt zien, hebben tipi-tomatenstokken een vorm die rechtstreeks is geïnspireerd op die van kegelvormige tenten die vroeger door de oorspronkelijke bewoners van Amerika werden gebruikt.

Dit type geleiding is bijzonder stevig en bestaat meestal uit drie stokken van hout of bamboe:

  1. steek je stokken in de grond, op 50 cm afstand van elkaar, zodat ze een driehoek vormen.
  2. Bind ze stevig bovenaan samen met een koordje, touw of ijzerdraad.
Een tipi-tomatenstok maken

Tipi-tomatenstok ©Rhonda Fleming Hayes - Flickr

Goed om te weten: om de constructie nog steviger te maken, kun je een vierde stok toevoegen. Zo maak je een bijzonder geschikte zelfgemaakte tipi-tomatenstok voor winderige klimaten en tomatenrassen met grote vruchten.

Een tomatenkooi maken

Een tomatenkooi wordt ook een tomatenstok van draadgaas genoemd. Deze is vooral bedoeld voor de teelt in de kas en in de volle grond. Hoewel hij praktisch is, neemt hij veel ruimte in beslag en is hij daarom niet ideaal in een kleine moestuin.

Een tomatenkooi moet minimaal 1,50 m hoog en 60 cm breed zijn. Gebruik voor de constructie bij voorkeur schapengaas of metalen trellis dat je nog hebt liggen.

Voorbeeld van een tomatenkooi

Voorbeeld van een tomatenkooi

Alle details over het maken van een tomatenkooi vind je in de handleiding van Virginie, die volledig aan deze techniek is gewijd.

Het voordeel van dit type tomatenstok is dat de takken en stengels van je tomatenplanten zich door de mazen van het draadgaas heen vlechten. Daardoor zijn veel minder bevestigingsmaterialen nodig.