De Helichrysum is een mediterrane vaste plant met veel kwaliteiten : een lange bloei met goudgele pompons in de zomer, wintergroen, zilvergrijs blad en een krachtige aromatische geur die zowel in de keuken als in de fytotherapie wordt gewaardeerd.
Deze kerrieplant kun je zowel in de volle grond als in een pot kweken om allerlei soorten tuinen op te fleuren en te parfumeren.
De takken en bloemen kun je gemakkelijk drogen om ze te bewaren en in elk seizoen te gebruiken. We leggen stap voor stap uit hoe je dat doet, zodat de kwaliteiten van de kerrieplant zo goed mogelijk behouden blijven.
Helichrysum oogsten om te drogen
Oogst bij voorkeur rond het middaguur op een warme, droge dag, wanneer de plant rijk is aan aromatische stoffen. Gebruik eenvoudig een schone, goed geslepen snoeischaar om de stengels van de Helichrysum af te knippen. Schud ze voorzichtig ondersteboven, zodat eventuele insecten of vuil eruit vallen.
Let op : oogst de plant liever niet in het eerste jaar na het planten, zodat hij goed kan aanslaan.
Bladeren oogsten
In principe kun je de stengels bijna het hele jaar door oogsten, omdat het blad wintergroen is. Voor het drogen raden we je echter aan om het einde van het voorjaar te kiezen, vlak vóór de bloei (tussen mei en juni, afhankelijk van de regio).
Bloemen oogsten
Oogst de bloemen aan het begin van de zomer, rond juli, vlak voordat de kleine bloemhoofdjes volledig open zijn.
Drie methoden om Helichrysum te drogen
Drogen aan de lucht
Drogen aan de lucht heeft als voordeel dat het natuurlijk, voordelig en milieuvriendelijk is. Je hebt er geen energie of speciaal materiaal voor nodig en de werkzame stoffen van de plant blijven dankzij het zachte droogproces zo goed mogelijk behouden.
Nadeel : het duurt langer, want afhankelijk van de kamertemperatuur en de gekozen techniek moet je één tot meerdere weken geduld hebben. Het drogen is geslaagd wanneer de bladeren of bloemen tussen je vingers verkruimelen.
Ruimtebesparende techniek voor kleine ruimtes
- Bundel de stengels in kleine bosjes van ongeveer tien takjes.
- Bind ze samen zonder ze te strak aan te trekken, met een stukje touw of raffia (gebruik geen elastiek, want dat kan de takjes te sterk samendrukken en verhinderen dat de lucht goed circuleert).
- Hang de bosjes ondersteboven aan een haak of aan een hoek van een plank, op een warme, droge plek, maar beschut tegen licht en direct zonlicht.
- Als je een stoffige plek kiest (tuinhuisje, garage…), kun je een geperforeerde papieren zak of een vel krantenpapier rond het bosje doen om het te beschermen (gebruik geen plastic zak, want die zou het drogen verhinderen en de takjes laten rotten).
Plat drogen voor een snel en optimaal resultaat
- Leg de takjes uit op een fruitkistje of droogrek.
- Leg ze zo neer dat er enkele millimeters tussen elk takje zitten, zodat de lucht goed kan circuleren.
- Zet ze op een warme, droge plek, maar beschut tegen licht en direct zonlicht.
- Draai de takjes tijdens het drogen regelmatig om.
- Als de plek stoffig is, kun je de takjes afdekken met een stukje dunne stof om ze te beschermen.
Drogen in de oven
Drogen in de oven heeft als voordeel dat het heel snel gaat. Als je niet goed oplet, kunnen de stengels en bloemen van Helichrysum echter verbranden of kan de natuurlijke geur van de plant veranderen. Bovendien verbruikt deze methode veel energie, waardoor ze minder natuurlijk, milieuvriendelijk en voordelig is dan drogen aan de lucht.
De droogtijd hangt af van de oven en de gekozen temperatuur, maar duurt meestal enkele uren.
- Leg de takjes van Helichrysum op een met bakpapier beklede bakplaat.
- Leg ze uit elkaar, zodat ze elkaar niet overlappen.
- Stel de oven in op de laagst mogelijke temperatuur (afhankelijk van het model ongeveer tussen 60 en 80 °C).
- Open de ovendeur regelmatig zodat het vocht kan ontsnappen en je kunt controleren of de takjes drogen zonder dat ze “garen”.
- Het drogen is klaar wanneer de bladeren of bloemen tussen je vingers verkruimelen.
Drogen in een voedseldroger
Drogen in een voedseldroger blijkt eveneens sneller te gaan dan natuurlijk drogen aan de lucht. Deze methode verbruikt minder energie dan drogen in de oven, maar vereist wel speciaal materiaal.
De werkwijze is hetzelfde als bij drogen in de oven, maar volg de gebruiksaanwijzing van de fabrikant om de juiste temperatuur en droogtijd te kiezen.
Gedroogde Helichrysum bewaren
Bewaar de bladeren en bloemen zoals ze zijn in een boeket of ritsel ze los. Doe ze in dat geval in een luchtdichte pot, beschut tegen vocht en licht, op een plek bij kamertemperatuur.
Gedroogde takjes van Helichrysum zijn ongeveer een jaar houdbaar, maar verliezen geleidelijk hun kwaliteiten : de bloemen kunnen hun heldere kleur verliezen en de bladeren worden minder geurig.
Gedroogde Helichrysum in een boeket gebruiken voor zijn sierwaarde
Net als eenjarige strobloemen (strobloemen of Helichrysum bracteatum), waarvan de bloemen prachtig staan in droogboeketten, worden ook de bloemen van Helichrysum italicum gebruikt vanwege hun sierwaarde en lange houdbaarheid.
Gebruik de bloemstengels in een droog of vers boeket, in één kleur of met meerdere kleuren. Alleen je creativiteit stelt je grenzen! Je kunt ook bloemenkransen en tafelstukken maken, de stengels in soliflores of lijsten verwerken zoals in een herbarium, enzovoort.
Gedroogde Helichrysum in de keuken gebruiken vanwege de aromatische geur
De bladeren van Helichrysum verspreiden een krachtige aromatische geur, waaraan de plant zijn bijnaam “kerrieplant” dankt. Je gebruikt de bladeren bij voorkeur vers om optimaal van hun smaak te profiteren, maar door ze te drogen kun je er het hele jaar van genieten.
Bind, net als bij een kruidenbosje (bouquet garni), 3 tot 4 stengels van Helichrysum samen met een stukje touw. Laat het geheel trekken in een saus op basis van boter, melk of room (van dierlijke of plantaardige oorsprong). Gebruik het ook in bouillon, soep of een marinade. Hoe voller het bosje, hoe aromatischer en krachtiger de smaak. Je kunt de bladeren ook gebruiken bij het garen in folie, bij stomen, op de barbecue enzovoort.
Haal het bosje of de bladeren aan het einde van het recept goed uit het gerecht : ze zijn moeilijk verteerbaar en niet geschikt voor consumptie.
Gedroogde Helichrysum in de fytotherapie en cosmetica gebruiken vanwege de natuurlijke werking
De kerrieplant behoort tot de kostbare en dure etherische oliën, die in de fytotherapie worden gewaardeerd vanwege hun vele eigenschappen. Ontstekingsremmend, antioxidant, ontsmettend, pijnstillend, krampstillend, ontgiftend, ontzwellend… De kerrieplant zou veel heilzame eigenschappen hebben. Hij behoort tot de onmisbare natuurlijke middelen bij bloeduitstortingen en problemen met de bloedsomloop.
Voor destillatie zijn speciaal materiaal en bijzondere kennis nodig, maar op internet vind je verschillende recepten voor een olie-extract van Helichrysum dat je zelf thuis kunt maken.
De bloemen van Helichrysum arenarium, ook wel zandstrobloem genoemd, kun je als kruidenthee gebruiken. Gebruik voor één kop (ongeveer 250 ml) ongeveer één theelepel gedroogde bloemen. Giet er prikkelend heet water over en laat 10 tot 15 minuten trekken. Zeef de thee of gebruik een thee-ei. Drink 2 tot 3 keer per dag. Je kunt naar smaak honing, suiker, gember of een andere toevoeging gebruiken.
De bloemen van Helichrysum italicum die als thee zijn bereid, worden eerder gebruikt voor kompressen of omslagen voor uitwendig gebruik, bijvoorbeeld om de genezing van een bloeduitstorting te bevorderen.
We raden je altijd aan om advies te vragen aan een deskundige, vooral bij gezondheidsproblemen en bij gebruik door kinderen of zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven.
Eucalyptus behoort ook tot de effectieve planten tegen motten : ontdek hoe je hem daarvoor kunt gebruiken.
Opmerkingen