Camassia planten, verzorgen en combineren in de tuin

Plantkunde

Camassia komt oorspronkelijk uit de meestal vochtige vlakten van het westen van de Verenigde Staten, van Oregon tot Californië. Er zijn daar zes soorten geregistreerd: Camassia angusta, Camassia cusickii, Camassia howellii, Camassia leichtlinii, Camassia quamash, Camassia scilloides.

Het is een vaste plant met een bol die zich vestigt en vervolgens jarenlang bloeit. De plant vormt een pol met heldergroene bladeren van 20 tot 60 cm lang. Deze zijn lancetvormig (in de vorm van een lans) en rechtopstaand. Het loof is bladverliezend, verdwijnt in de loop van de zomer en loopt in het voorjaar weer uit.

Camassia bloeit meestal in mei – juni. Een lange, stevige stengel komt uit het loof tevoorschijn. Hoewel de plant tot 1,3 meter hoog kan worden, is hij zo stevig dat hij geen steun nodig heeft. Aan de top ontwikkelt zich een spectaculaire bloeisteel van 10 tot 30 cm lang, met talrijke stervormige bloemen (5 tot 7 cm in doorsnee). Deze hebben de bijzondere eigenschap dat ze gedurende ongeveer twee weken geleidelijk verschijnen, van onder naar boven.

Deze bloemen ontvouwen een prachtig kleurenpalet, van ivoorwit tot violet, via azuurblauw en mauve. Lange, mooie gele of witte meeldraden steken uit elke stervormige bloem en zorgen voor een harmonieus contrast.
Camassia heeft een uitstekend vaasleven en is geschikt voor het maken van prachtige boeketten. Hoewel deze plant niet geurt, trekt ze als nectarplant bestuivende insecten aan, zoals bijen en vlinders, die onmisbaar zijn voor de bestuiving van bloeiende planten, fruitbomen en groenten…

Camassia sacajewa – Camassia leichtlinii caerulea – Camassia leichtinii semiplena

In de loop van de ontwikkeling van de botanische indeling is Camassia bij verschillende plantenfamilies ingedeeld. Eerst werd de plant bij de Leliefamilie ingedeeld: hij werd dus beschouwd als een verwant van de tulp, de bolplant bij uitstek. Vervolgens werd hij bij de Hyacinthaceae ingedeeld, waarvan de hyacinten de bekendste vertegenwoordigers zijn, waarschijnlijk vanwege hun vele overeenkomsten: kleur, loof, bol… Omdat botanisten planten tegenwoordig op basis van hun DNA indelen, is Camassia bij de Aspergefamilie ingedeeld, net als asperges. Dat is niet zo verrassend, want Camassia wordt beschouwd als een groenteplant!

De bol kan namelijk rauw, gekookt of gedroogd worden gegeten. Vroeger werd hij zeer gewaardeerd door de indianen van de vlakten. Het woord Camassia komt overigens van ‘Kamash’, wat in een inheemse Amerikaanse taal zoet betekent. Volgens de bronnen doet de smaak denken aan zoete aardappel, kastanje of gebakken peer. Om hier duidelijkheid over te krijgen, hoef je alleen nog zelf de smaak van de prairielelie te testen. Houd er wel rekening mee dat deze plant dezelfde spijsverteringsproblemen kan veroorzaken als de aardpeer. Let op: de rest van de plant is giftig!

Variëteiten

Belangrijkste variëteiten:

Camassia leichtlinii subsp. suksdorfii Caerulea - Prairielelie

Vroeg, het is de eerste die bloeit. In het voorjaar maakt hij de tuin wakker met zijn helderblauwe bloemen.

• Bloeitijd april, mei
• Uiteindelijke planthoogte 80 cm

Productfiche bekijken

Camassia leichtlinii Alba - Prairielelie

Deze variëteit neemt het stokje over met ivoorwitte bloemen. Hij is zeer chic en doet het ook uitstekend in een boeket.

• Bloeitijd mei, juni
• Uiteindelijke planthoogte 90 cm

Productfiche bekijken

Camassia cusickii - Prairielelie

De bloemen van deze krachtige Camassia zijn mooi lichtblauw. Ze blijven 3 weken lang bloeien.

• Bloeitijd mei, juni
• Uiteindelijke planthoogte 80 cm

Productfiche bekijken

Camassia Zwanenburg Wisteria Blue - Prairielelie

Deze variëteit heeft blauweregenkleurige bloemen en is een van de meest gewaardeerde variëteiten bij onze klanten.

• Bloeitijd mei, juni
• Uiteindelijke planthoogte 70 cm

Productfiche bekijken

Onze favorieten:

Camassia quamash - Prairielelie

De Quamash behoort zonder twijfel tot onze favoriete variëteiten. Deze 'hyacint van de Indianen' bloeit tot het begin van de zomer. Hij koloniseert snel de ruimte en ontvouwt elegante aren met helderblauwe bloemen. Zo steekt hij de grassen en boterbloemen naar de kroon en vormt hij een prachtige bloeiende weide, waar we elk jaar weer naar uitkijken.

• Bloeitijd mei, juni
• Uiteindelijke planthoogte 60 cm

Productfiche bekijken

Camassia leichtlinii Semiplena - Prairielelie

Het uitzonderlijke Camassia leichtlinii semiplena staat bij ons eveneens hoog aangeschreven. Het vormt prachtige aren met halfgevulde, crèmewitte bloemen van 50 cm lang. Het is groot en torent boven zijn buren uit, waardoor het in zijn eentje een heel bosplantsoen verlicht!

• Bloeitijd mei, juni
• Uiteindelijke planthoogte 90 cm

Productfiche bekijken

Planten

Wanneer planten?

De herfst is de ideale periode om je prairielelies te planten. Net als tulpen en alle andere bollen zullen ze het volgende voorjaar bloeien.

Als je wat later bent, weet dan dat het echter mogelijk is om de plantkalender te verruimen en ze later te planten (tot december, zolang de bodem niet bevroren is), zonder enig probleem.

Hoe planten?

Om je prairielelies te planten, hoef je alleen maar een gat van 10 tot 15 cm diep te maken, de bodem goed los te maken en de bol erin te leggen, met de punt naar boven. Vul het gat vervolgens met aarde en druk die aan. Klaar!

Bekijk voor meer efficiëntie gerust deze video met plantadvies:

De bollen blijven de hele winter zonder problemen in de bodem en zijn zeer goed bestand tegen kou, tot -20 °C, zelfs in een vochtige bodem.

Waar planten?

We raden je aan de tijd te nemen om de ideale plek in de tuin te kiezen, op een plaats waar je ze daarna niet meer zult verstoren, want daar houden ze niet van!
Zowel in de zon als in de halfschaduw zullen je prairielelies goed gedijen in een voedselrijke, vochtige bodem en jarenlang mooie, volle pollen vormen.

• In een border: In combinatie met voorjaarsbollen, tulpen, sierui, kievitsbloem… is er volop keuze voor ieders smaak en kleurvoorkeur. Plant ze voor het beste effect in groepjes van 4 of 5 bollen en houd daarbij 20 cm afstand. Denk er ook aan hun standplaats te markeren: hun loof is bladverliezend en verdwijnt in de zomer, waardoor je gemakkelijk vergeet waar ze precies geplant zijn. Het zou jammer zijn als je ze beschadigt met een ongelukkige steek van de spade!
• In een weide: Om een natuurlijke uitstraling te krijgen, is de eenvoudigste methode een handvol bollen te nemen en ze over je schouder te gooien, zodat je geen te kunstmatig uitgelijnd effect krijgt. Je plant ze op de plaatsen waar ze toevallig zijn gevallen, met ongeveer 6 bollen per m². Omdat ze verwilderen, zullen de prairielelies in de loop der jaren de ruimte innemen en in het voorjaar een schitterend tapijt vormen… Om dit effect te verlengen, kun je gerust verschillende variëteiten combineren, zoals de Camassia leichtlinii Caerulea, die bloeit in april – mei wanneer het gras nog kort is, met de Camassia Quamash, die op zijn beurt bloeit in mei – juni en de boterbloemen zal vergezellen. Aan het einde van de zomer kun je je weide maaien, omdat het loof, dat noodzakelijk is voor het aanvullen van de voedingsreserves van de bol, dan al verdwenen is.

• Op een bijzonder vochtige plek in je tuin, aan de rand van een vijver, langs een waterloop of bij een bron, combineert de prairielelie prachtig met oeverplanten zoals de dotterbloem, hosta’s…

• Op een terras of balkon: prairielelies doen het uitstekend in potten. Kies voor gespreide bloei gedurende het hele voorjaar een ruime pot (50 cm doorsnee) en pas de lasagneplantmethode toe. Daarbij plant je bollen in opeenvolgende lagen, die telkens door 10 cm potgrond van elkaar worden gescheiden: vul de bodem van de pot vooraf met grind of kleikorrels, over ongeveer 2 cm dikte, voor een goede drainage. Plaats vervolgens van onder naar boven narcissen, prairielelies, tulpen, hyacinten en daarna blauwe druifjes of krokussen, gevolgd door een laatste laag potgrond.

Onderhoud

Winterhard, duurzaam en onderhoudsvrij: prairielelies zijn beslist gemakkelijk in de omgang! Ze hebben geen last van ziekten of plagen. Hun bollen worden doorgaans met rust gelaten door knaagdieren, die ze te hard vinden voor hun tanden. Wat slakken betreft, hoef je je nauwelijks zorgen te maken: naaktslakken en huisjesslakken houden niet erg van hun loof. Goed nieuws, toch?

Het onderhoud is minimaal: in een border kun je de uitgebloeide bloemen verwijderen. Zo voorkom je zaadvorming, die de bollen kan uitputten. Knip het loof echter nooit af, want daarmee kan de plant haar voedingsreserves weer aanvullen. Wacht hiermee tot de zomer, wanneer het loof volledig is verdroogd; dat is een teken dat de plant in de rustperiode is.

De bollen van Camassia kunnen uiteraard de hele winter in de grond blijven. Ze zijn zeer winterhard en sterk en hebben zelfs in vochtige bodem geen last van vorst.

Camassia leichtlinii ‘Alba’

Vermeerdering

Er zijn twee methoden om Camassia te vermeerderen: zaaien en scheuren

Zaaien

Camassia zaaien is mogelijk, maar het is wat langdurig en ingewikkeld. Het zaad heeft namelijk een periode van koude stratificatie nodig om de rustperiode te doorbreken, wat noodzakelijk is voor de kieming. Deze rustperiode zorgt ervoor dat het zaad op het voorjaar kan wachten zonder uitgeput te raken. In de winter verzwakt de kou geleidelijk de zaadhuid (dit is de stratificatie), zodat kieming bij de eerste mooie dagen mogelijk wordt. U kunt deze koudeperiode kunstmatig nabootsen door uw geduldig geoogste zaden in de koelkast te bewaren.

Vervolgens zaait u ze in het voorjaar en als alles goed gaat, zullen zich kiemplanten ontwikkelen. Daarna hoeft u slechts 4 tot 5 jaar te wachten op de eerste bloei!

In de tuin zien we soms een zelfuitzaai: maak het uzelf niet moeilijk en laat de natuur haar gang gaan…

Scheuren

Scheuren is de snelste, gemakkelijkste en doeltreffendste methode om Camassia te vermeerderen. Het scheuren van de pollen gebeurt in de zomer, voordat het loof verdwijnt, omdat ze dan gemakkelijker te herkennen zijn. Kies goed ontwikkelde planten die minstens drie jaar oud zijn.

Net als bij tulpen en narcissen vormt elke bol van Camassia namelijk broedbolletjes, die tijdens hun groei nieuwe bollen worden. Die ontwikkelen op hun beurt bladeren en gaan na enkele jaren bloeien.

U kunt de pol ook eenvoudig in tweeën scheuren of elke bol losmaken en ze zorgvuldig één voor één opnieuw planten.
Nieuwe bollen planten is zonder twijfel de snelste en doeltreffendste methode. Bovendien biedt dit de mogelijkheid om nieuwe variëteiten in de tuin te introduceren.

Combineren

Camassia’s laten zich heel gemakkelijk combineren. Een verkeerde kleurencombinatie is onmogelijk: wit of meer of minder intens blauw combineert moeiteloos met rood, geel of zelfs oranje voor een bijzonder kleurrijk effect!

De enige factor waarmee u rekening moet houden, is de hoogte van de bloemsteel, die afhankelijk van de variëteit kan variëren van 60 cm tot 1,3 meter.

Hier volgen enkele suggesties en ideeën voor combinaties:

Plant uw Camassia’s in een border samen met alle andere voorjaarsbollen: tulpen, sieruien, kievitsbloemen, narcissen… De mogelijkheden zijn eindeloos en kunnen elk jaar veranderen, al naargelang uw wensen.

Zet uw Camassia’s in een vasteplantenborder: Hosta, Geranium, varens en purperklokjes hebben als voordeel dat ze het loof van de Camassia’s verbergen. Net als het loof van narcissen is dat na de bloei nauwelijks nog aantrekkelijk.

Laat uw Camassia’s samengaan met Zeeuws knoopje: deze twee planten houden van dezelfde omgeving (voedzame, frisse grond in de halfschaduw). U kunt ze ook aan de voet van een roos planten, samen met riddersporen en klokjes, die de bloei overnemen, zoals in de prachtige Engelse cottagetuinen.

Plant uw Camassia’s aan de voet van een heester met purperkleurig loof, een Japanse esdoorn of een Cotinus. Zo vormen ze een bijzonder sierlijke voorgrond.

Langs de oevers van een beekje of in een vochtig gedeelte van uw tuin kunt u ze combineren met planten die dezelfde groeiomstandigheden waarderen: Hosta’s, etage-primula’s, varens…

Hosta ‘Neptune’ – Camassia leichtlinii – Droypteris filix mas

Voor een opvallend grafisch effect kunt u een pot met Camassia’s op uw terras zetten, voor een mooie muur… Zo kunt u volop genieten van elk detail van de bloem.

Plant uw Camassia’s ten slotte vooral aan om een prachtige bloemenweide te creëren: dat is hun natuurlijke omgeving. Hun bloemen zullen u in het voorjaar betoveren en na verloop van tijd zullen ze verwilderen.

Camassia leichtlinii in een bloemenweide

Tot slot: Camassia’s zijn koningen in Engelse tuinen. In 2015 wist Chris Beardshaw ze tijdens de Chelsea Flower Show bijzonder goed tot hun recht te laten komen. Laat u inspireren: hier vindt u het plan van deze prachtige creatie en de lijst met bijbehorende planten (in het Latijn).