Ageratum, mexicaantje: zaaien, planten en onderhoud

Beschrijving en plantkunde

Het Ageratum houstonianum (syn. mexicanum), ook wel “mexicaantje”, “blauwe ageratum” of “Célestine” genoemd, is een weinig winterharde kruidachtige vaste plant die als eenjarige wordt gekweekt uit de composietenfamilie, afkomstig uit Midden-Amerika, Mexico, Peru en de Antillen.

Het geslacht telt meer dan 40 soorten, waarvan Ageratum mexicanum het meest wordt gekweekt. Ageratum Conyzoides, ook wel “vrouwenkruid” genoemd, is een aromatische soort die in de traditionele Afrikaanse en Réunionese geneeskunde lange tijd werd gebruikt vanwege haar vele geneeskrachtige eigenschappen, vooral tegen reuma en krampen.

Er zijn veel variëteiten met meestal blauwe tot violette bloemen, zoals ‘Blue Ball’, ‘Blue mink’ en ‘Danube Bleu’, soms witte bloemen, zoals ‘White Hawaii’, of roze tot rode bloemen, zoals ‘Faity pink’ en ‘Royal Hawaï’. Er bestaan ook F1-hybriden.

Ageratum vormt snel een mooie, min of meer dichte pol die sterk vertakt, rond en bossig is. De groeiwijze is zowel breed als bossig. De kleinste variëteiten, zoals hybriden uit de cultivar ‘Hawaï’, zijn dwergvormen en worden niet hoger dan 0,15 cm, terwijl de hoogste variëteiten opgaande pollen tot 0,60 cm hoog vormen, met een spreiding tot 40 cm.

De behaarde stengels zijn zowel rechtopstaand als uitgespreid. Ze dragen eveneens behaard, bladverliezend loof, dat blijft zitten als de winter zacht blijft. De 2 tot 9 cm lange bladeren zijn bedekt met een fijn fluweel, staan tegenover elkaar en zijn ovaal, soms hartvormig, met getande randen en een gerimpeld uiterlijk. Hun kleur varieert van lichtgroen tot donkergroen of vrij donker blauwgroen.

Ageratum ‘Old Grey’

Deze dichte bladkussens verdwijnen bijna volledig onder de lange bloei van het voorjaar tot het begin van het najaar, soms tot aan de eerste nachtvorst. Talrijke kleine pluizige bloemhoofdjes, in eindstandige schermvormige bloeiwijzen met 30 of 50 bij elkaar, bloeien overvloedig boven het loof. Deze bloei duurt zo lang dat de plant haar naam Ageratum kreeg, wat in het Grieks “die niet veroudert” betekent.

De bloemen stralen in kleine, heldere bloemhoofdjes van 2 tot 5 cm doorsnede. De zeer dicht opeenstaande straalbloemen, rond een soms wit, fluweelachtig hart, worden gekenmerkt door een heerlijk veerachtige textuur, waardoor ze lijken op kleine madeliefjes met kwastjes of warrige pompons. Deze schuimige bolbloemen hebben alle tinten blauw, van lavendelblauw tot poederblauw, via violetblauw en violet. Sommige variëteiten hebben witte, violetroze pompons (‘Royal Hawaï’ ) of zelfs purperrode bloemen.

Deze bloemboeketten, die ononderbroken tot aan de winter blijven vernieuwen, zijn nectarrijk; met vlinders, hommels en bijen erop bevorderen ze de bestuiving.

De vruchten zijn kleine, nauwelijks zichtbare dopvruchten. Ze worden zwart wanneer ze rijp zijn en bevatten zaden die zich in ons te koude klimaat moeilijk spontaan uitzaaien.

De bloemen van de variëteiten van het mexicaantje met lange stelen blijven uitstekend op vaas en vormen royale veldboeketten in zeer frisse kleuren.

Omdat Ageratum zeer weinig winterhard is, verdraagt het al vorst vanaf -5 °C en kan het alleen in een zacht klimaat en in een tuin aan zee buiten overwinteren. Het is een vaste plant die in onze tuinen meestal als eenjarige wordt gekweekt. De plant groeit in de zon, in een humusrijke, lichte en goed gedraineerde bodem die het hele seizoen fris blijft.

Het mexicaantje is onmisbaar in natuurlijke tuinen en romantische tuinen, waaraan het altijd een lichtgevende en kleurrijke toets toevoegt.

Met deze compacte en zeer rijkbloeiende pollen kun je charmante taferelen creëren op de voorgrond van eenjarige bloemenborders en randen, bloembakken en potten op het terras of balkon laten bloeien.

Close-up van een bloeiwijze van Ageratum

Belangrijkste soorten en variëteiten met blauwe bloemen

Er zijn meer dan 40 soorten, waaronder veel Ageratum met blauwe bloemen. De laagblijvende soorten zijn perfect voor randen, terwijl de hoog opgroeiende soorten ideaal zijn om de voorgrond van borders structuur te geven en landelijke boeketten samen te stellen. Ook worden er zeer vaak F1-hybriden gekweekt.

De populairste

Mexicaantje Blue Danube F1 (zaad) - Ageratum houstonianum

Een groeikrachtige variëteit, bedekt met zacht lavendelblauwe bloemen. Perfect om de voorgrond van borders, randen en potten te verfraaien!

• Bloeitijd juli tot oktober
• Uiteindelijke planthoogte 20 cm

Productfiche bekijken

Mexicaantje Blue Mink T&M (zaad) - Ageratum houstonianum

Een al langer bestaande, onmisbare variëteit! Door de lange bloei en het gemak van de teelt is deze eenjarige plant ideaal om structuur te geven aan randen, potbeplanting en de voorgrond van borders.

• Bloeitijd juli tot oktober
• Uiteindelijke planthoogte 30 cm

Productfiche bekijken

Onze favorieten

Mexicaantje Timeless Mixed (zaad) - Ageratum houstonianum

Een selectie vrij hoge Ageratum, waarvan de pluizige bloemen in drie tinten verschijnen. Ideaal om hoogte toe te voegen aan randen of om zomerboeketten te maken.

• Bloeitijd juli tot oktober
• Uiteindelijke planthoogte 45 cm

Productfiche bekijken

Zaaien en planten van het mexicaantje

Waar plant je mexicaantjes?

Van zijn Zuid-Amerikaanse oorsprong heeft het mexicaantje zijn grote gevoeligheid voor kou behouden. Deze weinig winterharde vaste plant verdraagt geen temperaturen lager dan -5 °C en wordt in ons klimaat meestal als eenjarige in de volle grond of in een pot geteeld. In streken met zachte winters of aan de kust kan hij het hele jaar in de volle grond blijven staan.

Hij heeft een zeer zonnige standplaats nodig om uitbundig te bloeien en een lichte, goed doorlatende, bij voorkeur kalkrijke bodem. Een goede, humusrijke en altijd vochtige bodem is ideaal. Hij verdraagt geen te droge bodem of stilstaand vocht.

Met deze plant creëer je snel een landelijke sfeer in elk hoekje van de tuin, waar hij voor een luchtige uitstraling zorgt. De hoge variëteiten geven structuur aan borders en randen.

De dwergvariëteiten vinden hun plek in zeer zonnige rotstuinen, potbeplantingen en bloembakken op een terras of balkon.

Wanneer zaai en plant je mexicaantjes?

De zaden van mexicaantjes zaai je onder glas op een warme plek (15-18 °C) van februari tot april, om ze in mei in de tuin te verspenen. Mexicaantjes in kweekpotjes plant je in het voorjaar, meestal in mei, wanneer de kans op vorst definitief is geweken. Volg het advies van onze experts in onze handleiding voor het succesvol zaaien van eenjarige planten!

Hoe zaai je mexicaantjes?

• Zaai de zaden van mexicaantjes in kweekpotjes gevuld met goede zaai- en stekgrond
• Bedek de zaden met een dun laagje potgrond
• Druk de grond licht aan
• Zet de zaai onder glas of in een polyethyleen zak
• Houd het substraat licht vochtig tot de kieming, bij een temperatuur van 20-30 °C en in het licht
• Dun de kiemplanten uit en knijp regelmatig de toppen van de stengels uit om vertakking te stimuleren
• Wanneer de kiemplanten goed zijn aangegroeid, verspeen je ze in grotere potten of rechtstreeks in de tuin zodra elk risico op vorst is geweken

Zaai van mexicaantjes

Hoe plant je mexicaantjes?

In de volle grond

Plant de jonge planten, afhankelijk van de variëteit, 20 tot 30 cm uit elkaar.  Om goed te bloeien, houdt het mexicaantje van lichte grond: in een te compacte bodem verbeter je de waterafvoer met enkele handen rivierzand. Voor een mooi effect in grote partijen plant je, afhankelijk van de uiteindelijke grootte, 5 tot 8 planten per m².

• Graaf een plantgat dat twee tot drie keer breder is dan de wortelkluit
• Breng onder in het plantgat een laag grind of kleikorrels aan
• Plant het jonge mexicaantje
• Vul het plantgat weer aan met tuingrond vermengd met wat compost
• Druk de grond licht aan en geef overvloedig water

In een pot of bloembak

• Plant de kiemplanten 15-20 cm uit elkaar
• Breng onder in de pot of bloembak een drainerende laag aan
• Plant in een mengsel van potgrond en compost
• Geef ruim water
• Wacht voordat je de potbeplantingen buiten zet tot elk risico op vorst is geweken en geef tijdens het warme seizoen regelmatig water

Bekijk onze stap-voor-staphandleiding voor het goed planten van eenjarige planten!

Onderhoud en verzorging

Het Ageratum mexicanum is een eenjarige plant die zeer rijk kan bloeien zonder veel verzorging te vragen, zolang de bodem in de zomer perfect gedraineerd en vochtig blijft.

Om goed te bloeien, moet hij regelmatig water krijgen, vooral bij droog weer: geef water zonder de bodem doordrenkt te maken, zodat deze nooit volledig uitdroogt. Overmatige vochtigheid veroorzaakt voetrot.

Breng mulch aan om het vocht bij de voet vast te houden en minder vaak water te hoeven geven.

Geef planten in een pot vaker water: laat geen water in de schotels staan. Voeg gedurende de hele groeiperiode vloeibare meststof voor bloeiende planten aan het gietwater toe.

Verwijder regelmatig de uitgebloeide bloemen om nieuwe bloei te stimuleren en knijp de stengels regelmatig terug om vertakking te bevorderen.

In gebieden met zachte winters, snoei je de pollen na de bloei tot op de bodem terug en breng je vervolgens droge mulch (droge bladeren) rond de voet aan om ze tegen vorst te beschermen.

In koude gebieden, waar hij als eenjarige bloem wordt geteeld, trek je de pollen aan het einde van het najaar uit de grond; de ageratumplanten overleven daar de strenge vorst niet.

Als je deze vorstgevoelige vaste plant toch wilt proberen te behouden, zet je de potten bij de eerste nachtvorst in een lichte veranda of een weinig verwarmde kas. Je kunt ze in mei weer buiten zetten, zodra de temperaturen milder zijn geworden. Houd er rekening mee dat ageratum vatbaarder is voor plagen wanneer hij binnenshuis wordt geteeld.

Mogelijke ziekten en plagen

Zelden ziek, Ageratum kan toch worden aangetast door rode spint en bladluizen bij een te droge bodem : vernevel water met zwarte zeep.

Mexicaantjes die binnenshuis in veranda’s worden gekweekt, worden vaak aangetast door witte vliegen, ook wel aleuroden genoemd, vooral wanneer de lucht te droog is: houd de lucht voldoende vochtig en goed geventileerd. Om ervan af te komen: vernevel bij het begin van de aantasting een zeepsop op basis van zwarte zeep, aangevuld met plantaardige olie of brandnetelgier.

Het jonge loof is gevoelig voor naaktslakken en huisjesslakken: ontdek onze adviezen om hun aanvallen te bestrijden!

In een te vochtige bodem kunnen de wortels van de plant gaan rotten: een goede drainage is noodzakelijk om de ziekte te voorkomen.

Vermeerderen

Het mexicaantje is een vorstgevoelige vaste plant die door stekken kan worden vermeerderd. Hoewel het resultaat niet altijd gegarandeerd is, raden we je aan om elk jaar opnieuw jonge planten te kweken uit zaai met onze ageratumzaden (volg hierboven onze adviezen).

Ageratum stekken

1. Snijd in september stengel-/worteldelen van 10 cm zonder bloemen af
2. Verwijder de onderste bladeren van de stengels
3. Plant ze in individuele potten met turf en zand
4. Plaats ze in een transparante plastic zak om een vochtige omgeving te creëren
5. Bescherm ze tegen vorst
6. Plant ze in het voorjaar uit, na de vorst, wanneer de stekken voldoende wortels hebben

Ageratum combineren

In de tuin maakt de tegelijk lichte en bossige groeiwijze van Ageratum of mexicaantje tal van toepassingen en combinaties mogelijk. Deze mooie eenjarige plant komt tot bloei in tuinen van elke stijl om sfeervolle, natuurlijk ogende taferelen te creëren in een natuurlijke tuin, om kleur en zachtheid toe te voegen aan een romantische tuin of een roze tuin in combinaties met andere eenjarigen en vaste planten die in de zomer bloeien.

Een combinatie-idee: wit ageratum (of bijvoorbeeld blauw, zoals ‘Horizon Bleu’), Antirrhinum majus (zoals ‘Royal Bride’), dwergdahlia ‘Gallery Art Fair’ en Rudbeckia (‘Goldsturm’ of ‘Early Bird Gold’)

De pluizige bloemen bieden meestal ongeëvenaarde blauwtinten; het is een waardevolle plant in een blauwe tuin.

In een zeer frisse samenstelling steken de grote bloemhoofden van sieruien, kattensnorren, cosmea’s, van fijn akkerscherm of tandenborstelgras, majestueus boven de dichte, fluweelachtige kussens van het mexicaantje uit.

Het blauw van de bloemen van ageratum vormt een contrast met het paardenbloemgeel van de bloemen van afrikaantjes, Oost-Indische kers, meisjesogen, eenjarige zonnehoeden en duizendblad in blauw-gele combinaties.

De tegelijk zachte en diepe kleuren laten planten met grijs loof zoals kattenkruid of alsem.

Plant het in een border of rotstuin in combinatie met andere laagblijvende planten zoals salvia, lantana’s, Nemesia, alyssum, heliotroop en klein afrikaantje.

In een pot is het een klassieke combinatie met begonia’s, fuchsia’s, bacopa’s, petunia’s, lobelia’s en vlijtig liesje.

Een combinatie-idee in een pot: ageratum ‘Blue Mink’, Helichrysum petiolare ‘Silver’ en Petunia ‘Cascadias Rim Magenta’

De bloei van asters en incalelies vergezelt het in het najaar.