Tuinieren bij warm weer: 8 tips

Bereid de bodem vooraf voor

De zon en droogte zullen geleidelijk een ondoordringbare oppervlakkige korst veroorzaken, vooral als je bodem van nature compact en kleiachtig is. Het giet- of regenwater kan dan niet meer goed in de bodem dringen om je planten van water te voorzien.

Met schoffelen breek je deze uitgedroogde korst open, zodat het water diep in de bodem kan infiltreren, tot aan de wortels van de planten. Ervaren tuiniers zullen je trouwens altijd vertellen dat een goede schoffelbeurt gelijkstaat aan 2 gietbeurten! Denk er alleen aan om vóór het gieten te schoffelen en niet erna.

Je kunt ook kleine kuiltjes of geultjes rond de voet van bepaalde planten maken, zodat het water voldoende tijd heeft om door de bodem te worden opgenomen voordat het wegstroomt.

De schoffel, een onmisbaar gereedschap tijdens droogte

Breng een dikke mulchlaag aan

We wijzen regelmatig op de voordelen van mulch voor planten. Naast het beperken van de ontwikkeling van onkruid (“ongewenste kruiden”) dat met planten concurreert, zorgt mulch er namelijk voor dat:

• oververhitting van de bodem wordt voorkomen (de zonnestralen schijnen niet langer rechtstreeks op het oppervlak);
• natuurlijke verdamping wordt verminderd;
• het vocht langer in het substraat wordt vastgehouden.

Om tijdens een warme periode of hittegolf doeltreffend te zijn, moet de mulchlaag minstens 8 tot 10 cm dik zijn. Geef de voorkeur aan organische mulch: vlas, hennep, boekweit, versnipperd plantaardig materiaal of vooraf gedroogd gemaaid gras.

Breng de mulch aan op vochtige bodem, na overvloedig water geven, en niet op droge bodem. Breng mulch zowel in de siertuin als in de moestuin en aan de voet van planten in potten aan.

Mulch heeft een beschermende en temperatuurregulerende werking

Geef op het juiste moment water

Voor het besproeien van de tuin bij warm weer zijn er 2 kampen: het kamp dat adviseert om « in de koelte » water te geven vroeg in de ochtend, vóór zonsopkomst, of het kamp dat de voorkeur geeft aan water geven ’s avonds, wanneer de temperaturen dalen na zonsondergang.

In alle gevallen is het logisch om water te geven wanneer de temperaturen het laagst zijn en wanneer de zonnestralen niet meer op de bodem schijnen. Vermijd daarom over het algemeen water geven tussen 10.00 en 20.00 uur.

Deze verstandige handeling beperkt de natuurlijke verdamping en geeft de bodem de tijd om het water goed op te nemen, zodat de planten voldoende vocht krijgen.

Geef bij voorkeur heel vroeg in de ochtend water, wanneer de temperaturen het laagst zijn

Geef op de juiste manier water

Om de tuin te helpen bij een hittegolf, kun je beter minder vaak maar overvloediger water geven. Vaak kleine hoeveelheden water geven maakt planten namelijk afhankelijker en minder bestand tegen watertekort. Hun wortels blijven oppervlakkig in plaats van diep in de bodem te groeien om daar natuurlijk vocht te zoeken. Geef daarom liever om de 2 à 3 dagen royaal water dan elke dag een kleine hoeveelheid.

Denk er ook aan om aan de voet van de planten water te geven en niet op het blad om het volgende te voorkomen:

• het ‘loep’-effect, dat zonnebrand kan versterken;
• de ontwikkeling van cryptogame ziekten, die worden bevorderd door de combinatie van warmte en vocht;
• een temperatuurschok die de planten nog verder zou verzwakken.

Let ook goed op de temperatuur van het gietwater: als het water afkomstig is uit een slang die in de zon heeft gelegen, een niet-afgedekte regenton of een buitenkraan, kan het zijn opgewarmd en brandplekken of thermische schokken veroorzaken.

Tot slot kun je natuurlijk kiezen voor automatische beregening (aarzel trouwens niet om ook mulch rond de slangen aan te brengen, zodat ze overdag niet opwarmen). Sommige automatische systemen kunnen zelfs worden ingeschakeld op basis van de lichtsterkte, zodra de zon onder is of voordat ze opkomt.

Lees ter aanvulling onze artikelen:

• Een tuin water geven tijdens een hittegolf
• Waterbeperkingen en water geven: hoe ga je om met de crisis in de tuin?
• Automatische beregening: welke systemen zijn er en welke kies je?

Let erop dat je de tuinslangen niet in de volle hitte laat liggen…

Verlicht de planten

Enkele kleine snoeihandelingen helpen planten om bij warm weer minder energie te verspillen.

• Verwijder uitgebloeide bloemen naarmate ze verwelken, voordat ze zaden of vruchten vormen die de reserves van de plant nog verder uitputten.
• Knip bij een hittegolf zelfs één op de twee bloemen weg of verwijder de nieuwe bloemknoppen om de hulpbronnen van de planten te sparen.
• Snoei de takken van bossige vaste planten die in de zomer bloeien, om verdamping te beperken.

Enkele bloemen verwijderen helpt planten minder last te hebben van de warmte

Zorg voor schaduw

Of het nu in de moestuin, onder glas of in de siertuin is, door schaduw aan te brengen, beperkt u de verdamping van water en het uitdrogen van de bodem.

Er zijn verschillende oplossingen:

• keer een krat om boven kleine planten of lage gewassen;
• span een schaduwdoek of gebruik anders vliesdoeken, camouflagenetten of lakens om een groot oppervlak te beschaduwen;
• investeer in schaduwtunnels;
• plaats een kamerscherm of scherm van rietmatten om de planten te beschermen tegen de heetste zonnestralen uit het zuiden en westen;
• plant bij wijze van noodoplossing een parasol om een bijzonder gevoelige heester te beschermen.

Denk voor de toekomst ook aan het aanplanten van haagheesters, die voor natuurlijke schaduw zorgen. Geef de voorkeur aan lokale variëteiten en verschillende soorten.

In het uiterste geval biedt een parasol vaak uitkomst om een bepaalde plant te beschermen

Verzorg de planten in pot

Planten in pot hebben meer last van droogte en hitte. Omdat er minder substraat beschikbaar is, verdampt het water snel en worden potten snel warm. De wortels van de planten kunnen ook niet diep in de bodem naar vocht zoeken.

1. Begin met de minder zware potten te verplaatsen naar de schaduw van bomen of omliggende voorzieningen (tuinhuisje, pergola enzovoort). Als dat niet mogelijk is, zet ze dan op zijn minst op een beschuttere standplaats, op het noorden of oosten, beschermd tegen uitdrogende wind.
2. Zet de potten bij elkaar, zodat elke plant profiteert van de natuurlijke evapotranspiratie en een gunstig microklimaat.
3. Als het substraat bijzonder droog is, kies dan voor onderdompelen in plaats van gewoon water geven. Dompel de plant met pot ongeveer 5 cm diep onder in water, gedurende 10 tot 15 minuten, totdat het substraat door capillaire werking volledig opnieuw bevochtigd is.
4. Zet schotels onder de potten, zodat het water niet te snel wegloopt en de plant de tijd krijgt om diepgaand te rehydrateren.
5. Gebruik sierpotten van natuurlijk materiaal (vlechtwerk, stro enzovoort) om de potten tegen direct zonlicht te beschermen.
6. Vermijd metalen potten (zink, aluminium, ijzer enzovoort) en donkergekleurde potten, die meer warmte opnemen.
7. Voeg kleikorrels of waterretentiemiddelen aan het substraat toe: ze nemen het water op en geven het gedurende langere tijd geleidelijk weer af aan de planten.
8. Gebruik olla’s, irrigatiesystemen waarmee je water bespaart en de natuurlijke verdamping beperkt. Meer informatie: Olla’s of oyas: een efficiënt en zuinig irrigatiesysteem.

Zet planten in pot zoveel mogelijk bij elkaar

Stop met planten en meststoffen geven

Zelfs planten die bekendstaan als zuinig en bestand tegen extreme omstandigheden hebben tijd en water nodig om te acclimatiseren. De ideale periode om te planten is daarom vaak het najaar: de temperaturen zijn nog mild en de planten hebben meerdere maanden de tijd om een goed wortelstelsel te ontwikkelen, voordat ze mogelijk te maken krijgen met droogte en hittegolven.

Als je in de zomer planten hebt gekocht waar je voor bent gevallen, kun je beter wachten tot een hittegolf voorbij is voordat je ze verplant of verpot. Hetzelfde geldt als je zaailingen hebt om te verspenen: laat ze enkele dagen op een beschutte standplaats staan.

Ook in een periode van droogte wordt het toedienen van meststoffen en voedingsstoffen stopgezet, omdat dit geen nut heeft. Planten kunnen voedingsstoffen dan namelijk niet meer goed opnemen.

Houd er bovendien rekening mee dat planten die vooraf opgroeien in een kwalitatief goed substraat dat is aangepast aan hun behoeften en rijk is aan organische stof, beter bestand zijn tegen extreme temperaturen.