Roest

Wat is roest bij planten?

Identificatie

Roest is een zogenaamde cryptogame ziekte, die wordt veroorzaakt door verschillende schimmels. Er bestaan in werkelijkheid veel verschillende soorten roest. Sommige soorten roest zijn vaak soortspecifiek: preiroest (Puccinia porri, Puccinia allii), roest op rozen (Phragmidium tuberculatum), aardappelroest… Roest op rozen tast uw muntplanten of aardappelplanten niet aan, en omgekeerd.

De symptomen van roest

Roest is een zeer gemakkelijk te herkennen ziekte. De ziekte wordt gekenmerkt door het verschijnen van geeloranje, rode of bruine vlekjes aan de bovenzijde van de bladeren. Aan de onderzijde vertonen de bladeren oranje, witachtige of roestbruine puistjes, vandaar de naam roest. Afhankelijk van het type plant kunnen deze ook op de stengels en peulen te zien zijn. De symptomen kunnen per plant duidelijk verschillen. Bij prei nemen ze de vorm aan van open spleten in de bladeren, terwijl ze bij bessenstruiken een wollig uiterlijk hebben op de twijgen. Deze uitstekende puistjes worden bij rijpheid poederig en barsten open. Ze laten dan sporen vrij, die zich door de wind of door eenvoudig contact naar andere planten verspreiden.

Roest op een tarweblad, aan de onderzijde van een rozenblad en op de bladeren van een perenboom

De schade

Bij een zware aantasting worden aangetaste bladeren geel, drogen ze uit, sterven ze af en vallen ze voortijdig af. De fotosynthese wordt belemmerd. Na verloop van tijd verzwakt de plant, vertraagt de groei, neemt de bloei af en ook de vruchtzetting. Bij sierplanten is het probleem vooral esthetisch van aard; het komt zelden voor dat de plant sterft. De aanwezigheid ervan op groenten en fruit is hinderlijker, omdat deze daardoor ongeschikt voor consumptie kunnen worden. Over het algemeen wordt het voortbestaan van de plant zelden bedreigd.

Welke planten zijn het gevoeligst voor roest?

Roest kan veel planten in de siertuin, moestuin of boomgaard aantasten. Tot de meest gevoelige behoren vooral:

• Bloeiende planten: rozen, stokrozen, hyacinten, pelargoniums, chrysanten, anjers, chrysanten, viooltjes, alyssums, leeuwenbekken
• Groenten: knoflook, prei, aardappelen, bonen, erwten, munt, asperges, haverwortels.
• Fruitbomen: pruimenbomen, perenbomen, perzikbomen, abrikozenbomen, bessenstruiken.
• Bomen en heesters: coniferen, jeneverbes, berken, mahonia’s, fuchsia’s.

Stokroos, roos, pruimenboom en limoen aangetast door roest

Factoren die het ontstaan van roest bevorderen

Roestschimmels verspreiden zich vanaf het voorjaar bij warm en vochtig weer. Vocht bevordert de ontwikkeling van de ziekte. Roest wordt ook in de hand gewerkt door een afgesloten omgeving en te dicht op elkaar geplante planten. De hele zomer vinden secundaire besmettingen plaats. In de winter overwinteren de sporen in plantenresten, zoals afgevallen bladeren. De schimmels zijn bestand tegen de kou en gaan dan in rust om het volgende voorjaar weer actief te worden.

Roest in de tuin behandelen?

Preventieve maatregelen

Je kunt het ontstaan van roest in je tuin voorkomen door deze preventieve adviezen op te volgen:

• Controleer je beplanting aandachtig
• Zet je planten voldoende uit elkaar, zodat de lucht rond je planten kan circuleren. Plant ze niet te dicht op elkaar
• Geef bij voorkeur ‘s ochtends water en voorkom dat je het blad nat maakt
• Verwijder aangetaste bladeren zodra er vlekken verschijnen om verspreiding te beperken
• Desinfecteer snoeischaren en heggenscharen om te voorkomen dat de ziekte van de ene plant op de andere wordt overgedragen
• Verzamel regelmatig afgevallen of aangetaste bladeren en verbrand ze om te voorkomen dat de schimmel de winter overleeft
• Kies voor rassen die resistent of weinig gevoelig zijn voor roest

Controleer planten en groenten regelmatig, gebruik een gedesinfecteerde snoeischaar en geef ‘s ochtends water zonder het blad nat te maken

Natuurlijke behandelingen

• Bij een roestaantasting kun je vernevelen met afkooksels van paardenstaart of brandnetelgier. Je kunt deze behandelingen ook preventief om de 15 dagen ‘s ochtends uitvoeren.

→ Bekijk onze adviezen voor zelfgemaakte paardenstaartgier en brandnetelgier

• Fungiciden op basis van zwavel helpen roest te bestrijden. Ze hebben een schimmelwerende en desinfecterende werking en werken zowel preventief als curatief. Ze zijn te gebruiken in de biologische landbouw. Ze zijn effectief bij een temperatuur tussen 18 en 25 °C. Bij hogere temperaturen kunnen ze brandwonden op het blad veroorzaken. We adviseren om zwavelpoeder te vernevelen of zwavel in poedervorm te gebruiken, of in water op te lossen in een vernevelaar.
• Ook middelen op basis van koper, zoals Bordeauxse pap, zijn effectief.

→ Alles over Bordeauxse pap en andere behandelingen op basis van koper