Onze tips bij hevige regen in de tuin

De planten gaan liggen

Sommige planten lopen bij hevige regen aanzienlijke schade op: vaste planten met lange, slappe en bloeiende stengels (zonnebloem, stokroos…), grassen of zelfs tomatenplanten. De stengels of bloeiwijzen gaan plat op de bodem liggen of breken zelfs volledig af. Wat kun je doen om dit te voorkomen?

• Het beste is om de kwetsbaarste planten te steunen, zodat ze onder alle omstandigheden rechtop blijven staan: bamboestokken, stokken uit de tuin, plantenringen, touw… Alles kan worden gebruikt om planten te steunen. Lees de goede adviezen van Gwenaëlle voor alles over het steunen van vaste planten;
• Een voorjaarssnoei, ook wel “Chelsea chop” genoemd, kan bij veel vaste planten worden toegepast: in mei-juni snoei je de niet-bloeiende stengels net boven een bladknop. De plant wordt dan gedrongener, compacter en daardoor beter bestand tegen slecht weer. Bovendien bloeien de vaste planten die op deze manier zijn gesnoeid rijkelijker;
• Kies voor sterke planten: sommige vaste planten of eenjarige planten zijn van nature compacter of zijn geselecteerd om stevige stengels te vormen. Kies je planten dus zorgvuldig!;
• Overweeg je planten beschut te zetten: je kunt kwetsbare planten in pot bij een aangekondigde stortbui naar binnen halen of, vooral voor de moestuin, onder glas of een andere bescherming kweken. Denk bijvoorbeeld aan tomaten, die baat hebben bij een klein dakje boven hun hoofd om ongemakken (ziekten en gebroken stengels) te voorkomen, of aan jonge zaailingen en verspeende planten, die goed beschermd zijn onder een glazen of plastic stolp.

Als het te laat is en je alleen nog maar de schade kunt vaststellen, moet je de handen uit de mouwen steken:

• planten die platliggen, kunnen weer worden opgetild en gesteund als ze niet te zwaar beschadigd zijn;
• bij afgebroken of onherstelbaar geknikte delen moet je ze netjes afknippen met een snoeischaar of tuinschaar. Knip onder het gebroken of geknikte deel en boven een bladknop. Verwijder beschadigde bloemen en bladeren. Misschien heeft de plant nog tijd om voor de winter opnieuw te bloeien;
• Schud sommige van je met water doordrenkte planten een beetje, zodat het water sneller wegloopt en daardoor het gewicht ervan op het groene deel afneemt.

De grote bloemen van pioenen en dahlia’s hebben vaak ondersteuning nodig om het gewicht bij hevige regen op te vangen

Let op de slempkorst!

Een verslempingskorst is de oppervlakkige laag van de bodem die ontstaat na regen en op onbedekte grond, en vaak na een periode van droogte. Regendruppels maken de grond fijnkorrelig (vooral als de bodem veel klei bevat), waarna de deeltjes samenklonteren en een ondoordringbare laag vormen. Water kan niet meer in de bodem dringen. Het water blijft staan of stroomt naar een lager gelegen punt, wat overstromingen kan veroorzaken.

Bovendien is deze verslempingskorst ondoordringbaar geworden voor water (regen- of gietwater), waardoor de bodem na regen snel uitdroogt en moeilijk vochtig te maken is. Dit is nadelig voor planten in het algemeen, maar vooral voor pas aangeplante planten, planten die zijn verspeend en zaailingen.

Hoe beperk je dit verschijnsel in de tuin?

• Laat de bodem niet onbedekt: kies voor bodembedekkende planten of breng organische mulch aan op de bodem;
• De delen van de bodem die onbedekt blijven, moeten regelmatig worden geschoffeld of losgemaakt. Het gebruik van een biovork, die dieper werkt maar het bodemleven respecteert, is een goede oplossing;
• Breng organische stof in de bodem aan: compost, afgevallen bladeren, stro… Al deze materialen verbeteren de structuur van je bodem en maken de grond luchtiger. De bodem wordt daardoor beter gedraineerd en water kan er gemakkelijker in doordringen. Strooi geen zand op je grond, want dat maakt de situatie vaak eerder erger dan beter.

Let op: Ook uitspoeling van de bodem is problematisch. Bij hevige neerslag voert het water een groot deel van de minerale bestanddelen van de bodem mee. Een goed beplante of met mulch bedekte bodem voorkomt dit soort problemen.

Pas op voor de verspreiding van schimmelziekten

Vochtigheid (en een relatief zachte temperatuur) brengt allerlei schimmelziekten met zich mee, die worden veroorzaakt door een schimmel: valse meeldauw, grauwe schimmel, roest, echte meeldauw…

Het is moeilijk om ze te voorkomen, maar een gezonde plant die onder omstandigheden staat die bij haar passen (standplaats, vochtigheid, klimaat, bodem…) kan ziekten goed bestrijden. Ter preventie van zware weersomstandigheden kunt u echter:

• Planten beschermen, vooral gevoelige groenten en kleinfruit, met stolpen, beschuttingen, tunnels, een verhoogd gespannen zeil… of een kas;
• Zorgen voor een goede luchtcirculatie tussen de planten: plant ze niet te dicht op elkaar;
• Uw gereedschap reinigen en ontsmetten om verspreiding te voorkomen;
• Preventief behandelen met paardenstaart- of brandnetelgier, die de planten versterkt;
• De drainage van de bodem verbeteren: door compost toe te voegen en, in ernstigere gevallen, bij het planten grind of kleikorrels toe te voegen;
• Rassen kweken die bekendstaan om hun ziekteresistentie.

→ Voor alles over schimmelziekten lees je het artikel van Marion.

Nota bene: Beth Chatto herinnerde graag aan deze stelregel: “de juiste plant op de juiste plaats“. Om te voorkomen dat je “de mist ingaat” bij het kiezen van planten, ontdek je de nieuwe PlantFit-tuinierapp van Promesse de Fleurs.

Gereedschap reinigen, beschermende stolpen gebruiken, planten op voldoende afstand zetten, drainage… allemaal handelingen om vochtigheid te bestrijden

Nog enkele kleine dingen om te doen na hevige regen...

• Hark indien nodig de gevallen bladeren, takken en twijgjes van de bodem;
• Raap voortijdig gevallen vruchten op om de verspreiding van ziekten te voorkomen;
• Zet omgevallen boompalen weer rechtop;
• Giet het water uit de schotels van potten en bloembakken: vergeet niet om altijd potten en bakken met drainagegaten te gebruiken;
• En laat je gereedschap nooit buiten liggen: het gaat snel roesten. Berg het beschut op en verzorg het goed!