Een egel in de tuin verwelkomen

Waarom een egel naar je tuin lokken?

Deze kleine stekelige bolletjes behoren tot de bekendste biologische bestrijders in de tuin. Ze kunnen je op een heel natuurlijke manier verlossen van een teveel aan naaktslakken en slakken in je moestuin. Het zijn ook grote rovers van insecten en hun larven (meikevers, ritnaalden, uilvlinders, veenmollen…).

Ze zijn ook een bron van verwondering en laten kinderen kennismaken met de natuur. Ze zorgen voor leven tijdens je zomeravonden (egels zijn niet bepaald een toonbeeld van discretie wanneer ze jagen) en zullen regelmatig op bezoek komen als je tuin geschikt voor hen is.

Begrijp de behoeften voor een goede start

Egels zijn kleine, omnivore en territoriale zoogdieren die zich aan een grote verscheidenheid aan landschappen kunnen aanpassen. Ze zijn in buitenwijken en steden zelfs algemener geworden dan op het platteland, waar ruilverkaveling hun oorspronkelijke leefgebied heeft genivelleerd.

De ideale leefomgeving voor dit aaibare dier (dat ‘s nachts actief is) zou bestaan uit een mozaïek van hagen, onbespoten akkers, bosjes, bosranden, moestuinen, braamstruwelen en met gras begroeide taluds, die hem een grote verscheidenheid aan prooien en schuilplaatsen bieden. De aanwezigheid van waterpartijen zoals poelen, vijvers of veenmoerassen is ook erg belangrijk voor hem.

Egels houden een winterslaap en hebben daarom een oude boomstronk, een hoop takken, een verlaten hol, een braamstruweel of een andere schuilplaats nodig waar ze het koude en vochtige seizoen goed beschut kunnen doorbrengen.

Tegenwoordig worden egels geconfronteerd met tal van gevaren: directe of indirecte vergiftiging door pesticiden, botsingen met auto’s, het verdwijnen van hun prooien, tuinen met te veel omheiningen, zomerdroogte, het verdwijnen van hagen, robotmaaiers… Je begrijpt het al: deze kleine stekelbollen hebben het niet gemakkelijk.

Een eenvoudige hoop bladeren is erg nuttig voor de egel

Een 5-sterrentuin voor hem creëren

Alle hoop is echter nog niet verloren voor deze kleine bezoeker van onze tuinen: steeds meer tuiniers passen hun tuinonderhoud aan om hem onderdak en voedsel te bieden. Hier zijn enkele belangrijke principes om in acht te nemen, zodat je hem tijdens de zachte zomeravonden kunt observeren:

Laat een natuurlijk hoekje in je tuin

Ben je het zat om je Engelse gazon steeds te moeten maaien? Geen probleem: je helpt er tegelijk egels (en de talloze organismen waar ze zich mee voeden) mee én bespaart jezelf deze vervelende klus.

Ze vinden er insecten, naaktslakken, wormen en andere prooien die deel uitmaken van hun voedsel. Een weidegebied geeft je tuin bovendien een zeer aantrekkelijke landelijke uitstraling.

Plant een boomgaard

Zoals hierboven vermeld, zijn egels omnivoren. In het najaar zullen ze enkele vruchten die op de bodem zijn gevallen zeker niet versmaden. Fruitbomen zijn dus zeer gunstig voor egels en trekken ook insecten en plagen aan, waar de egel je van verlost.

Voorzie materialen voor zijn schuilplaats

Egels hebben verschillende materialen nodig om een schuilplaats te maken: een hoop bladeren, takjes, dennennaalden of schors die je in een hoek van je tuin laat liggen, is daar zeer geschikt voor.

Les zijn dorst

Egels hebben, net als duizenden andere soorten, tijdens hittegolven grote moeite om water te vinden. Een waterbak neerzetten of een natuurlijke vijver aanleggen, is tijdens droge zomers een grote hulp. Let echter op voor verdrinking: zorg ervoor dat je kleine bezoeker altijd uit het water kan komen als hij erin valt! Leg bijvoorbeeld een stuk jute bij de oever, zodat hij eruit kan klimmen.

Maak een schuilplaats voor de winterslaap

Egels maken graag gebruik van schuilplaatsen die oplettende tuiniers voor hen neerzetten. Omgekeerde wijnkisten onder een hoop takken hebben een goede kans om in de winter een bewoner te verwelkomen!

Een hoop houtblokken die verspringend tegen een muur of schuurtje is gestapeld, biedt een geschikte winterslaapplaats. Vergeet niet om in de buurt wat bladeren te laten liggen, zodat de egel deze holte naar eigen inzicht kan inrichten.

Droge hagen van dood hout met verschillende diktes zijn zeer geliefd bij egels. Een eenvoudige hoop bladeren of takken die je laat liggen, kan echter al voldoende zijn om hem gelukkig te maken.

→ Lees ook: Hoe maak je een schuilplaats voor egels?

Een natuurlijke tuin met een bloeiende weide, verspreid liggende takken en twijgen, een boomgaard als voorraadkast en boomstronken: een vijfsterrentuin voor een egel!

Geef hem voedsel

Er zijn veel indirecte manieren om deze kleine bezoeker van voedsel te voorzien (zie hierboven). Je kunt hem echter ook wat lekkers geven tijdens periodes van voedselschaarste. Je kunt zijn aanwezigheid in de tuin dus “vasthouden” door hem katten- of hondenbrokken, eieren of zelfs insecten zoals meelwormen aan te bieden.

Geef hem nooit brood of melk, want die veroorzaken dodelijke diarree bij egels.

Laat hem vrij je tuin in en uit kunnen

Maak van je tuin geen echte vesting! Hekken verhinderen dat egels zich vrij kunnen verplaatsen en kunnen hen zelfs wurgen als ze proberen erdoorheen te komen. Een opening in je draadgaas maken is verplicht, zodat hij toegang tot je tuin heeft.

Vergiftig hem niet… ook niet onbedoeld

Je zult afscheid moeten nemen van pesticiden, en vooral van insecticiden, die de egel indirect kunnen vergiftigen wanneer hij besmette insecten opeet.

Gebruik geen slakkenbestrijdingsmiddelen meer, want die hebben precies hetzelfde effect op egels.

Een woordje van François: Egels zijn wilde dieren die worden beschermd door de Conventie van Bern. Het is strikt verboden om ze naar je tuin te vervoeren of ze te verhinderen de tuin weer te verlaten! Deze kleine dieren hebben een leefgebied van meerdere hectares nodig om te leven, zich voort te planten en voedsel te vinden.