De oorworm, een onbekende biologische bestrijder in de tuin

De oorworm, een opvallend insect

De oorworm wordt soms ook wel kniptor of tang genoemd. Hij behoort tot de familie Forficulidae, die deel uitmaakt van de orde Dermaptera. In Frankrijk komen ongeveer twintig soorten voor, waarvan de Forficula auricularia de meest algemene is. Hij is te herkennen aan zijn slanke, oranjebruine lichaam en vooral aan het paar tangen aan het uiteinde van zijn achterlijf. Deze tangen, cerci genoemd, zijn bij het mannetje groter en sterker gekromd dan bij het vrouwtje. De oorworm is 1 tot 2 cm lang en heeft een glanzend lichaam. Hij beschikt over kauwende monddelen, lange antennes en kleine vleugels, hoewel hij nooit vliegt.

De naam oorworm zou kunnen komen doordat hij vaak wordt aangetroffen in de pitten van abrikozen of perziken. Omdat de twee helften waaruit een perzik of abrikoos bestaat soms oren of oorlelletjes worden genoemd, zou dit insect, dat er dol op is en erin kruipt, de naam oorworm hebben gekregen. De oorsprong van deze naam zou ook te maken kunnen hebben met zijn gelijkenis met een instrument om oren te doorboren.

Forficula auricularia

Waar leeft de oorworm?

De oorworm is een nachtdier, omdat hij een hekel heeft aan licht. Hij houdt ook van koele en vochtige plekken. Overdag verstopt hij zich onder bladeren, de schors van een boom, onder stenen, in een stapel hout, in de pit van een vrucht of tussen de bloembladen van een bloem.

Het vrouwtje onderscheidt zich door de zorg die ze aan haar jongen besteedt. Ze legt een heleboel eieren in de grond en maakt ze voortdurend schoon totdat ze uitkomen en larven worden. Ze verzorgt de larven tot in de zomer, wanneer de kleine insecten zelfstandig kunnen gaan leven.

De oorworm zoekt verschillende schuilplaatsen om zich tegen het licht te beschermen. Een vrouwtje en haar eieren (linksonder)

Wat eet de oorwurm?

Het is een insect dat zowel kleine planten, bloemen en vruchten als andere insecten eet, zoals bladluizen en bladvlooien, die parasieten van fruitbomen zijn, maar ook larven en rupsen. Hij is vooral dol op wat in ontbinding is, zoals zeer rijpe vruchten.

Oorworm die van stuifmeel smult

Wat is het nut van de oorworm in de tuin?

Ondanks zijn uiterlijk en naam, die niet per se uitnodigen om hem beter te leren kennen, wordt de oorworm als ongevaarlijk beschouwd en zelfs als biologische bestrijder in de tuin ingezet. Hij eet namelijk bladluizen en andere plaaginsecten die planten aantasten, net als lieveheersbeestjes.

Hoe lok je hem naar je tuin?

Als je af wilt komen van bladluizen of bladvlooien die je bloemen of fruitbomen overspoelen, probeer dan oorwormen aan te trekken door een schuilplaats te maken van een terracotta pot gevuld met stro en afgedekt met draadgaas of een net om te voorkomen dat het stro eruit valt. De oorworm, die ‘s nachts actief is, verschuilt zich overdag op een donkere, vochtige plek, zoals deze. ‘s Nachts komt hij uit zijn schuilplaats en gaat hij de plagen op je planten opeten.

Wanneer de oorworm je van de bladluizen heeft verlost, kun je hem naar andere aangetaste planten of heesters verplaatsen. Zet daarvoor eenvoudigweg de met stro gevulde pot, die als schuilplaats dient, bij de planten die behandeld moeten worden. Bij heesters kun je de pot met een touwtje of ijzerdraad aan een tak hangen, waarbij je het touw of draad door het drainagegat haalt. Handig, toch?

Verplaats je oorwormpotten regelmatig, want deze insecten zijn ook dol op jonge planten en fruit en kunnen daar belangstelling voor krijgen wanneer er nog maar weinig bladluizen over zijn.

Deze schuilplaats vraagt weinig onderhoud; je hoeft alleen elk jaar het stro te vervangen.

Je kunt oorwormen ook eenvoudig stenen of een hoop hout in de buurt van de planten die je tegen plagen wilt beschermen ter beschikking stellen.

Natuurlijk geldt: als je deze waardevolle hulpjes wilt behouden, moet je het gebruik van insecticiden volledig staken, anders zullen je oorwormen het niet overleven.

Een schuilplaats voor oorwormen maken kan voor kinderen leerzaam en leuk zijn