Een Parijse vriendin, overigens een beroemde tuincolumniste (en ondanks alles een uitstekende tuinierster, wat twee belangrijke verschillen tussen ons maakt), zei onlangs tegen me: “Ik erger me eraan, het lukt me niet om lavendel in leven te houden…”
Dat was, dat moet gezegd worden, een enorme opluchting voor mij: ik was niet de enige die dit beschamende geheim met zich meedroeg: herhaaldelijk een van de planten die in de tuin als het gemakkelijkst te verzorgen gelden, de lavendel, laten mislukken.
Dat bracht me ertoe om publiekelijk uit de kast te komen en deze specifieke kennis te delen met tuiniers die naar nieuwe sensaties verlangen: hoe je een lavendel in 5 lessen laat mislukken!
Natuurlijk staat niet iedereen op gelijke voet: wie, net als ik, het geluk heeft om in een koud en regenachtig klimaat met zware grond te wonen, zal een lavendel veel gemakkelijker goed laten mislukken dan iemand die het ongeluk heeft om in de zon van de Provence te wonen.
Maar als je deze paar eenvoudige en praktische adviezen, die voor iedereen toegankelijk zijn, nauwgezet volgt, weet ik zeker dat ook veel anderen erin zullen slagen hun lavendel te doden.
Les 1: verstik de lavendel om hem te doden!
Lavendel komt uit het zuiden en houdt van de stenige, goed doorlatende grond daar. Lavendel heeft een hekel aan zware bodems, waarin de wortels in de winter gaan rotten. Daarom kiezen goede tuiniers liever voor planten in het voorjaar dan in het najaar.
Je kunt lavendel in zware grond planten, maar dan moet je wel voor een goede waterafvoer zorgen: maak een groot plantgat, minstens twee keer zo groot als de pot, en voeg grind of rivierzand toe, eventueel turf.
Dus plant je lavendel om hem te laten mislukken in het verkeerde seizoen (bijvoorbeeld tussen november en februari) in zware kleigrond die je niet lichter hebt gemaakt of losgespit, bij voorkeur in een te klein plantgat (stamp desnoods een paar keer woedend met je hiel zodat hij erin past);
Het is een zeer betrouwbare methode om lavendel te laten mislukken, die ik veel heb toegepast in onze aardappelgrond in het noorden.
Een tamelijk perverse variant op deze methode is om je lavendel de rol van gladiatoren in de arena te laten spelen: plant lavendelplanten zeer dicht op elkaar, bijvoorbeeld op 15 cm afstand van elkaar. Ze zullen elkaar in de schaduw zetten en elkaar door hun onderlinge strijd verzwakken. Uiteindelijk zal minstens een deel van je planten afsterven, terwijl de rest zwart wordt, wat een prachtig effect geeft.
Les 2: laat de lavendel verdrinken!
Lavendel houdt niet van herhaaldelijk te veel water: het is een plant uit een mediterraan klimaat.
Geef de lavendel na het planten overvloedig water om hem te doden (daar houdt hij, net als alle planten, wel van), maar blijf dat ook gedurende zijn (korte) leven doen: na de eerste winter is hij verdwenen. Maak een gietrand om hem nog sneller om zeep te helpen. Zo blijft de wortelkluit tijdens het sombere seizoen vochtig en is succes gegarandeerd!
Les 3: zet de lavendel in de schaduw om hem te laten mislukken
Lavendel houdt van de zon… In de schaduw kwijnt hij weg, rekt hij zijn takken treurig uit op zoek naar licht, bloeit hij niet of nauwelijks en sterft hij snel.
Als je lavendel in de schaduw plant (in echte, diepe schaduw; in lichte schaduw bloeit hij nog redelijk goed), bereik je vrijwel hetzelfde resultaat als met de vorige les. Je kunt de lessen 1, 2 en 3 natuurlijk ook combineren voor een beter resultaat.
Les 4: mest de lavendel overmatig!
Lavendel is arme grond gewend en doet het bijzonder slecht in een rijke bodem: hij eet te veel, groeit en groeit… en valt al snel jammerlijk uit elkaar, waardoor er een afschuwelijk zwart gat in het midden ontstaat.
Deze minder bekende methode is vooral geschikt voor gevoelige zielen. Je kunt er lavendel (en nog veel meer planten) met een gerust geweten mee laten mislukken door overmatige verzorging: plant de lavendel in rijke potgrond, verrijk die royaal met compost en geef regelmatig een overdosis meststof, bij voorkeur kunstmest: misschien dood je hem niet, maar je geeft hem gegarandeerd een nogal monsterachtig uiterlijk van plantaardig Tsjernobyl.
Meestal hoef je alleen maar verkeerd te planten om lavendel te laten mislukken. Maar voor de zekerheid volgt hier, voor het geval je lavendel zich taai toont, een snoeiadvies:
Les 5: snoei de lavendel regelmatig in “para”-stijl
Zoals vrijwel alle planten met wintergroen loof houdt lavendel niet van een te sterke of te korte snoei.
Natuurlijk kun je één keer per jaar zonder problemen de uitgebloeide bloemstengels afknippen (en er mooie geurende boeketten van maken), of enkele te uitbundig groeiende jonge takken. Maar snoei niet in het hout: op oud hout loopt lavendel nooit meer uit!
Dus om de lavendel te laten mislukken, snoei je hem ruw en zo kort mogelijk : op zijn minst maak je hem er aanzienlijk lelijker mee en voorkom je dat hij goed bloeit; in het ergste geval dood je hem. Zelfs in Saint-Rémy-de-Provence werkt deze methode goed.
Een kleine bonus voor wie de moed had om alles te lezen, met een methode voor luie tuiniers die ik vooral vanwege haar eenvoud aanbeveel: je kunt lavendel ook in een pot laten mislukken. Plant hem daarvoor in een kleine pot (zeg minder dan 20 cm) en geef hem geen water. Lavendel houdt inderdaad niet van te veel water, maar het is geen cactus: hij heeft water nodig, dat hij dankzij een diep wortelstelsel opzoekt. Daarom doet hij het slecht in een kleine pot (en hij heeft er al helemaal een hekel aan om verplaatst te worden).
Je kunt hem dus laten mislukken door hem gewoon in het kleine kweekpotje te laten staan waarin hij zat toen je hem kocht en de gietbeurten te vergeten!
Tot slot, om de klunzen onder ons te troosten die ondanks het opvolgen van deze wijze adviezen een mooie, geurende lavendel in de tuin houden: zelfs onder goede teeltomstandigheden, met zon, goed doorlatende grond en matig water geven, wordt lavendel niet erg oud. Hij wordt zelden ouder dan 10 jaar, vooral in onze tuinen in het noorden, en meestal ziet hij er na 5 jaar al behoorlijk lelijk uit: waarschijnlijk krijg je dus ooit de kans om hem te zien sterven!
Ontdek alles wat je over lavendel moet weten om de juiste keuze te maken, hem goed te kweken, te stekken of te drogen.
Opmerkingen