7 manieren om te leren tuinieren

Er zijn twee soorten tuiniers: zij die er met de paplepel in zijn gegoten, vaak een beetje gestimuleerd door een gepassioneerde opa of oma, en zij die alles zelf hebben geleerd.

Als je tot die tweede categorie behoort, zeg ik het je meteen: tuinieren kun je leren. Dat doe je in de praktijk, door fouten te maken en daarvan te leren (een doeltreffend… maar langdurig proces), enerzijds, en door contact met ervaren mensen, anderzijds… maar ook uit boeken.

Laten we daarom vandaag de mogelijkheden verkennen die beginnende tuiniers van alle leeftijden hebben om bloemen en groenten te leren telen.

1) Tuinierworkshops, cursussen en stages

Tien jaar geleden waren ze nog vrij onbekend, maar tuiniercursussen en -workshops worden tegenwoordig in veel regio’s georganiseerd. Ze worden aangeboden als stage, als losse cursus of als een reeks van één of twee bijeenkomsten per maand, en zijn vaak gericht op de moestuin, permacultuur of biologisch tuinieren. Ze vinden plaats bij gerenommeerde tuinbouwscholen, in onderzoekscentra of midden in de tuinen van de cursusleiders. Het voordeel is dat ze zowel theoretisch als praktisch zijn.

Enkele adressen:

• In de regio Parijs, in Vincennes, verzorgt de prestigieuze École du Breuil ook cursussen voor volwassenen, als losse cursus of als jaaropleiding. De onderwerpen zijn zeer uiteenlopend: praktische thema’s zoals het aanleggen van een border met vaste planten en het kiezen en planten van heesters, maar ook bredere onderwerpen zoals plantenkennis, of heel actuele thema’s zoals permacultuur en tuinieren zonder volle grond.
• In het centrum van Terre Vivante (in Isère) en bijna overal in Frankrijk, bij een aangesloten tuinier die cursussen geeft (zoals in mijn regio Jardin des Pépins en les Jardins Rocambole), kun je ook kennismaken met het ontwerpen van een tuin, de moestuin, tuinieren op verhoogde bedden en het licht snoeien van fruitbomen… maar ook met vlechtwerk of het houden van kippen.

2) Tuincoaching

Tuincoaching is een vorm van begeleiding waarmee je zelf je tuin kunt aanleggen. Deze formule wordt meestal aangeboden door tuinontwerpers en landschapsarchitecten en houdt in dat je de basistechnieken leert (een boom of vaste planten planten, een border afbakenen, mulchen…) terwijl je je eigen tuin aanlegt. Het voordeel van deze privélessen is dat ze persoonlijk zijn: ze sluiten aan bij je beschikbare tijd en jouw concrete situatie, maar ze zijn wel duurder.

3) Boeken

Leren uit boeken heeft soms een negatieve bijklank. Dat is jammer, want als je ze zorgvuldig kiest, kunnen boeken je helpen om de theoretische basis te begrijpen en je kennis over planten aanzienlijk te vergroten. Je zult al snel merken dat er ontzettend veel boeken over tuinieren en tuinen in het algemeen bestaan, van wisselende kwaliteit. Let op de uitgever: dat is een snelle manier om een eerste selectie te maken!

Enkele van mijn favoriete boeken voor beginners zijn:

• “Je démarre mon potager bio” van Jean-Paul Thorez - Éditions Terre vivante
• “Le Guide du jardin bio: potager, verger, ornement” van Jean-Paul Thorez en Brigitte Lapouge-Déjean - Éditions Terre vivante
• “L'Encyclopédie Flammarion du jardin” van Alain Baraton - Éditions Flammarion
• “Les Arbustes”, “Plantes vivaces” en “Dingue de Plantes” van Didier Willery — Éditions Ulmer

4) Tuinbladen

Een abonnement nemen op een of meer tuinbladen of die regelmatig kopen is een goede gewoonte. Laten we eerlijk zijn: als je nog geen enkele kennis van tuinieren hebt, ben je in het begin waarschijnlijk een beetje de weg kwijt. Neem toch de moeite om ze te lezen: je vooruitgang zal je al snel verrassen!

Net als bij boeken is het aanbod aan tuinbladen groot en wisselt de kwaliteit van de publicaties. Toch onderscheiden vier tijdschriften zich naar mijn mening door hun zeer goede inhoud.

“L’Ami des jardins et de la maison”, “Détente jardin” (maandelijks) en “Rustica” (wekelijks) zijn betrouwbare tijdschriften, boordevol ideeën en praktisch advies voor zowel de siertuin als de moestuin.

Als je tot de “echte beginners” behoort voor wie tuinieren ook een manier van leven is, raad ik je ook het maandblad “Jardin d’ici” aan. Het is eenvoudig en leerzaam en bevat bovendien bijzonder mooie illustraties, deels van de getalenteerde Florence Dellerie.

Tot slot is “Les 4 saisons du jardin bio” (het tweemaandelijkse tijdschrift van Terre Vivante) ideaal voor iedereen die natuurlijk wil tuinieren en ook geïnteresseerd is in biologische voeding en ecologische alternatieven voor wonen en gezondheid.

5) Gedeelde tuinen

Gedeelde tuinen zijn plaatsen waar uitwisseling centraal staat. Het principe is eenvoudig: meerdere mensen komen samen om op een gemeenschappelijk stuk grond te tuinieren (in tegenstelling tot volkstuinen, waar iedereen zijn eigen stukje grond bewerkt) en delen vervolgens de oogst. Deze tuinen zijn gezellig, versterken de sociale contacten en vormen de ideale plek om te leren tuinieren. Ook hier staat de moestuin vaak centraal, maar dankzij de meest ervaren tuiniers leer je er de belangrijkste handelingen, zoals zaaien, een boom planten en mulchen… Maak je geen zorgen: je hoeft nog niet te kunnen tuinieren en je kleine fouten worden je altijd vergeven (aldus een tuinierster die aan het begin van haar loopbaan ongeveer vijftig tomatenplanten vernietigde door ze op een avond in augustus overvloedig water te geven…).

Alles weten over gedeelde tuinen, in de stad of op het platteland? Bekijk de website van het landelijke netwerk van gedeelde tuinen.

6) Mensen met kennis

Het komt regelmatig voor dat je bij jou in de buurt tuinen tegenkomt die met veel talent worden onderhouden. Niets gebeurt ooit zomaar: er komt ook heel wat kennis en ervaring bij kijken… Aarzel niet om het tuinhek open te duwen en contact te zoeken met je meest kundige buren. Ze geven je vaak graag advies en misschien ga je bovendien wel naar huis met enkele planten of stekken!

7) Internet

Ja, tegenwoordig is de eerste reflex wanneer je informatie zoekt Google raadplegen. De hoeveelheid informatie op internet is gewoonweg enorm en de betrouwbaarheid is er soms nog twijfelachtiger dan elders.

Laat je niet misleiden door aantrekkelijke beloften… Denk goed na voordat je je abonneert op betaalde content of wondermiddeltjes downloadt in ruil voor je e-mailadres… En vertrouw liever niet op bepaalde forumdiscussies waarin trucs en tips (soms uiterst vreemd) in overvloed aanwezig zijn, maar zoek betrouwbare bronnen.

Bij Promesse de Fleurs vind je voor elke plant een teeltbeschrijving waarin de belangrijkste behoeften worden samengevat (standplaats, bodem). In onze adviesrubriek vind je ook themadossiers, aangevuld met talrijke plant-, advies- en combinatiefiches, voor zowel de siertuin als de moestuin en de boomgaard. Aarzel niet om ze te raadplegen: we hebben ze voor je geschreven, omdat we graag willen dat je tuin een succes wordt!