Wintergroene bodembedekkers zijn een waardevolle hulp in de tuin. Ze helpen onkruid tegen te gaan, beperken de uitdroging van de bodem en beschermen tegen erosie. Naast deze bewezen functionele eigenschappen zijn deze planten ook breed inzetbaar in de tuin. En omdat functioneel niet per se lelijk hoeft te zijn, vind je hier de 10 beste wintergroene bodembedekkers voor je tuin.

1 - Voor de schaduw: Pachysandra terminalis

Ja, ik had ook klimop, epimediums, Chrysospleniums en Ophiopogons kunnen noemen... Maar als ik er voor de schaduw maar één mag noemen, is Pachysandra terminalis een uitstekende kandidaat. Als hij de eerste jaren heel, heel langzaam groeit, doet hij dat alleen om eerst zijn wortelstelsel aan te leggen en zich de jaren daarna razendsnel te ontwikkelen. Hij loopt niet, hij rent. Met zijn glanzende loof, dat het hele jaar onberispelijk blijft, en zijn witte bloemen is hij een uitstekende vaste plant voor een koele bosrand. Dat mag je gerust onthouden!

Pachysandra in bloei in het voorjaar / Pachysandra terminalis groeiend aan de bosrand (bron: Pinterest)

2 - Voor kleigrond: Ajuga reptans Catlin's Giant

Ajuga reptans (of “kruipend zenegroen”) behoort tot de vaste planten die Siberische winters doorstaan en toch zonder problemen met hun voeten in zware kleigrond groeien. Dat zegt wel iets over hun onverwoestbaarheid. Het enige nadeel is dat de plant van vocht houdt. Zware grond is dus geen probleem, zolang die fris tot vochtig blijft. Als de plant krijgt wat hij nodig heeft, vormen zijn stengels stolonen, net als bij een aardbei, en verspreidt hij zich snel.

Ajuga reptans Catlin's Giant met prachtig bronskleurig blad en blauwe aren.

3 - Voor droge plekken: Stachys byzantina

Heb je altijd al een beer van dichtbij willen zien en zijn oren willen aaien, zonder dat je dat ooit kon doen? Sluit je ogen en streel het zachte, wollige loof van Stachys byzantina. Dan krijg je het gevoel dat je de oren van een beer aait... of van een konijn, dat hangt ervan af. Achter dit onmiskenbaar zachte loof schuilt een sterke vaste plant die zonder morren in de brandende zon groeit en oppervlakken koloniseert dankzij kruipende stengels die afleggers vormen. Gebruik hem als randbeplanting of in een rotstuin, samen met Engels gras, wolfsmelk, lavendel of anjers.

Stachys bizantina / Stachys in bloei, gecombineerd met paarse venkel, wolfsmelk en rozemarijn - bron: Pinterest

4 - Voor zijn groeisnelheid: de kleine maagdenpalm (Vinca minor Atropurpurea)

Ik heb het niet over de grote maagdenpalm (Vinca major) met zijn smakeloze loof en woeste, wanordelijke groei, maar over zijn bescheidener kleine zusje, Vinca minor Atropurpurea. Met haar fijnere bladeren brengt ze een hele reeks kleine bloemen voort, waarvan het vaak lichtere hart haar het uiterlijk van tweekleurige bloemen geeft. Ze groeit net zo sterk als haar grote zus en bedekt halfbeschaduwde randen met veel klasse en terughoudendheid. Haar stengels worden langer en wortelen hier en daar, zodat één plant zich in slechts 2-3 jaar over meerdere vierkante meters verspreidt en die bedekt.

Vinca minor atropurpurea (Bron: Pinterest)

5 - Voor kalkrijke grond: wilde tijm

Nee, tijm is niet alleen een kruid dat beperkt blijft tot de randen van de moestuin. Het is ook en vooral een uitstekende bodembedekkende plant voor kalkrijke, uitdrogende grond. Je gebruikt tijm langs een stenen tuinpad, tussen de kiezels of op rotsige taluds. Niet alle soorten zijn echter wintergroen. Kies daarom voor wilde tijm of, nog origineler, voor Thymus pseudolanuginosus, met zijn prachtige halfwintergroene loof.

1) Tijm in bloei aan het begin van de zomer / 2) Tijm langs een stenen tuinpad, samen met Stachys bizantina (bron: Pinterest) - 3) Thymus pseudolanuginosus - 4) Een tapijt van tijm op een kalkrijk talud (bron: Pinterest)

6 - Voor de vroege bloei: winterheide (Erica x darleyensis)

Het voordeel van winterheide is dat ze in moeilijke gebieden groeit: in droge, winderige heidevelden, op kalkrijke kliffen of aan de bosrand. Je kunt dus niet zeggen: “O nee, heide heb ik opgegeven, bij mij groeit het niet!” Je kunt haar bijna overal in je tuin planten, waarna ze er sneller of langzamer zal groeien. Haar belangrijkste troef is echter haar vroege winterbloei. Noch vorst, noch een beetje sneeuw houdt haar tegen om te bloeien.

Erica darleyensis Red October in bloei ondanks de sneeuw - Erica darleyensis vormt een ondoordringbaar tapijt, dus je hoeft haar niet op worteldoek te planten! (Bron: Pinterest)

7 - Voor zijn geur: Sarcococca hookeriana humilis

Op het eerste gezicht zijn het bij Sarcococca niet de bloemen die indruk maken, want die zijn onopvallend. Het is vooral zijn zachte geur met bloemige en citroenachtige tonen die een groot deel van de winter aanhoudt. Daarna vallen ook zijn mooie glanzende loof en zijn vermogen om in de schaduw te groeien op, zelfs onder bomen. Ten slotte groeit deze kleine bodembedekkende heester langs een schaduwrijk pad en vormt hij na verloop van tijd door wortelopslag mooie groepen.

Sarcococca hookeriana humilis in bloei. Hoe kunnen zulke kleine bloemen zo'n sterke geur verspreiden? Een mysterie! / Sarcococca hookeriana var. humilis aan de bosrand (Bron: Pinterest)

8 - Voor zijn overvloedige bloei: Phlox subulata

Als je aan een bloeiende bodembedekker denkt, denk je niet per se aan Phlox. En als je aan Phlox denkt, denk je vooral aan Phlox paniculata, die bekendstaat om zijn prachtige, kleurrijke pluimen in de zomer. Phlox subulata verdient echter meer bekendheid en een plek in de tuin, want zijn bloei is ronduit verbluffend. Deze kleine bodembedekker verandert vanaf het begin van het voorjaar in een kleurrijke massa. De plant staat letterlijk vol bloemen. Als hij in de volle zon staat, in goed doorlatende, rijke grond, verdwijnt het loof zelfs drie volle weken onder de bloemen.

1 en 4) Phlox subulata Emerald Cushion - 2) Phlox subulata Candy Stripe - 3) Japanners waarderen Phlox subulata al lange tijd en planten hem massaal op hellingen. Je houdt ervan of niet, maar na een sombere winter brengt deze plant weer kleur! (Bron: Pinterest)

9 - Voor decoratieve vruchten in de winter: Cotoneaster Coral Beauty

Niet dat ik een groot liefhebber ben van cotoneasters, maar je moet ze minstens één ding nageven: het zijn de koningen van de vruchtvorming. Als de lichtintensiteit in de winter afneemt en de kleine oranjerode bessen intens kleuren, lijkt de winter minder somber. Bovendien smullen vogels in de winter van deze welkome bessen. Denk daaraan!

Cotoneaster suecicus Coral Beauty met vruchten in het najaar

10 - Om alle redenen: Geranium macrorrhizum Spessart

Het was bijna onmogelijk om een top 10 van de beste wintergroene bodembedekkers af te sluiten zonder Geranium macrorrhizum Spessart te noemen. Het is de ultieme bodembedekker die overal groeit: in de zon en in de schaduw, in kleigrond en in kalkhoudende kleigrond. Het is één van de weinige planten die in droge schaduw groeit, op taluds, langs tuinpaden, aan de voet van bomen of rozen. De plant spreidt zijn wortelstokken over de bodem en verstikt alles op zijn pad, zelfs klimop. Dat zegt wel iets over zijn kracht. Hij groeit langzaam maar zeker, heeft loof met een discutabele geur, maar bloeit in het voorjaar overvloedig en langdurig. Als de kou komt, kleurt het loof koper- en roodachtig. Het verschrompelt, maar verdwijnt niet en laat zijn dichte netwerk van wortelstokken zien. Dit is de beste en mijn favoriet, geheel objectief natuurlijk!

Geranium macrorrhizum 'Spessart' op mijn talud in het voorjaar.

En welke wintergroene bodembedekker is jouw favoriet? Vertel ons waarom!