Als goede huisvrouw hoort tuinieren zonder al te veel uit te geven bij mijn gewoontes. Maar december is een bijzonder lastige maand: de plannen voor de inrichting van de tuin stapelen zich op, maar het is vooral de periode van cadeaus en kostbare feestmaaltijden.

Net als in veel andere huishoudens stellen we prioriteiten om te voorkomen dat ook onze bankrekening een kleur krijgt die lijkt op die van de muts van de Kerstman! En waarom weet ik eigenlijk niet… tuinieren staat zelden bovenaan het lijstje.

Daarom hoef je nog niet op te geven: je kunt je tuin prima blijven inrichten zonder je bankrekening te plunderen!

Hier volgen enkele aanbevelingen die je het hele jaar door kunt toepassen om geld te besparen:

1) Zaai

Eenjarige bloemen zaaien is een snelle en goedkope manier om wat al te lege plekken op te vullen. Maar wist je dat vaste planten zaaien niet moeilijker is? Het kost inderdaad vaak wat tijd, maar het is lonend en bijzonder voordelig wanneer je in groepen of grote partijen wilt planten. Zonnehoeden, akeleien, riddersporen, gaura's, lampenpoetsersgrassen… voor al deze planten zijn zaden verkrijgbaar (...waaronder op onze website veel zaden van het zeer gerenommeerde merk Thompson & Morgan).

Vaste planten en eenjarige planten zaaien is voordelig

→ Ontdek ook: “10 vaste planten die heel gemakkelijk te zaaien zijn”

2) Verzamel je zaden en benut zelfuitzaai

In de moestuin en in de siertuin biedt zelf zaden oogsten veel voordelen: je bewaart variëteiten, kweekt planten opnieuw die het bijzonder goed doen en… bouwt een “voorraad” met betrouwbare planten op. Ik ga hier niet verder op in, want we hebben het er al over gehad.

Vergeet ook het benutten van zelfuitzaai niet. Bij mij maakt Patagonisch ijzerhard heel veel jonge planten, net als Euphorbia characias en Stachys byzantina. En dat komt goed uit, want ik vind dit gemakkelijke planten om te combineren!

Je eigen zaden oogsten is gemakkelijk!

→ Lees meer over dit onderwerp: “Zelf zaden oogsten, verzamelen en bewaren”

3) Stek

Rozen stekken is een echte klassieker. Maar deze vorm van vermeerdering kan ook bij veel andere planten worden toegepast. De methoden verschillen, maar met allemaal krijg je een plant die identiek is aan de moerplant. Sommigen zullen zeggen dat dit tot minder variatie leidt. Dat klopt. Maar het is opnieuw bijzonder handig wanneer je een grote tuin moet inrichten. Bij mij gebruik ik deze methode vooral voor heesters die als opvulling dienen, om mijn haag geleidelijk aan te vullen.

Juridisch gezien mag je rassen met een kwekersrechtelijk beschermingscertificaat gewoon stekken. Maar het is verboden om dat voor commerciële doeleinden te doen. Dat is niet alleen wettelijk bepaald, maar ook een kwestie van respect voor het werk van de veredelaars in de horticultuur.

Stekken is een goede manier om je planten gratis te vermeerderen

→ Om je eerste stekken te laten slagen: “15 planten die heel gemakkelijk te stekken zijn”

4) Scheur vaste planten en grassen

Regelmatig scheuren van de pollen van vaste planten en grassen is noodzakelijk om hun groeikracht, mooie vorm en uitbundige bloei te behouden. Je doet dit met een stevige spade, waarna de delen andere borders kunnen vullen. Net als bij stekken krijg je geen nieuw ras, maar andere tuiniers kunnen er wel belangstelling voor hebben.

5) Ruil je planten

Zaden en planten ruilen is een van de genoegens van tuinieren. Stéphanie schreef er deze zomer over in dit artikel. Financieel is dit erg interessant zodra je zelf planten hebt om aan te bieden. Toch wil ik je waarschuwen: ik heb enkele lokale plantenruilbeurzen bezocht en daar werd soms van alles aangeboden… Sommige mensen kennen hun tuin niet goed en ruilen in alle oprechtheid zeer woekerende planten, of zelfs invasieve soorten zoals Japanse duizendknoop. Gegarandeerd een nachtmerrie.

Plantenruilbeurzen, vrienden, buren: ruil je planten!

→ Lees dit ter voorbereiding: “Planten ruilen of een plantenruilbeurs: onze tips voor de organisatie”

6) Kies voor kwaliteit

Niets is duurder dan een plant die voortijdig sterft. Je hebt ervoor betaald en bovendien moet je de plant min of meer met spoed vervangen omdat er een gat in de border is ontstaan. Controleer bij je aankopen, net zoals wij dat doen wanneer we je bestellingen verzenden, of er veel wortels aanwezig zijn, of de plant gezond is en of er geen sporen van schimmel op de bollen zitten. Geef ook niet te snel toe aan de verleiding van de mooie bloeiende plant die vóór alle andere planten in het tuincentrum staat: het is een “Bimbo” die met meststof is opgepept, meer voeding dan water heeft gekregen en onder verwarmd glas is vertroeteld… en waarschijnlijk slecht tegen de schok van het planten in je tuin kan. Stel je Kim Kardashian voor, gedropt midden in de jungle: het is precies hetzelfde!

7) Profiteer verstandig van aanbiedingen

Wie is tijdens het wekelijkse boodschappen doen nooit in de verleiding gekomen door een gemengd pakket tulpen met 50% korting? Een goede deal? Ja, als de kleuren niet te schreeuwerig zijn en je het pakket echt mooi vindt. Anders kun je beter doorlopen. Van klassiek naar banaal is maar een kleine stap. En als de kleur je tijdens de bloei niet bevalt, zul je ze als een straf moeten verdragen en ze uiteindelijk verwijderen.

Bewaar je geld liever om jezelf echt te verwennen met een ras waarnaar je al weken verlangt, een nieuwigheid die je wilt ontdekken of een echte topper. Een mooi gekweekt ras geeft je, zelfs als het duurder is, meer voldoening dan 10 middelmatige planten.

Grijp niet te snel naar aanbiedingen, maar koop planten die je echt mooi vindt

8) Maak verstandige keuzes op basis van je bodem en klimaat

Verstandige keuzes maken is voor sommige planten een kwestie van leven of dood. Bij andere planten beïnvloedt dit hun ontwikkeling, de overvloed van hun bloei en vooral hun gezondheid. Om het wat scherp te stellen: vermijd heideplanten in kalkrijke bodem en semi-aquatische planten in droge bodem.

De kwestie van winterhardheid is subjectiever: sommige tuiniers vergeten het vliesdoek en de dikke mulchlaag nooit, terwijl anderen, die minder zorgvuldig zijn, eerst afwachten en daarna bevestigen dat bepaalde planten inderdaad vorstgevoelig zijn. Woon je in Lille of Straatsburg, bepaal dan tot welke groep je behoort vóór je voor een mooie mediterrane plant zwicht!

→ Om je klimaat goed in kaart te brengen en geschikte planten te kiezen: “Winterharde planten en winterhardheid”

9) Plant klein, op het juiste moment, en zorg goed voor het planten

Een al grote heester of een vaste plant in een ruime pot planten geeft onmiddellijk een mooi visueel effect. Maar je betaalt dan wel voor de verzorging die de plant tijdens zijn groei in de boomkwekerij heeft gekregen. Gun jezelf dat af en toe, maar maak er geen gewoonte van, want als je niet te veel wilt uitgeven, is het voordeliger om klein te planten.

Tijdens de vegetatieve rust zien vaste planten er in hun kweekpotjes vaak armoedig uit. Toch groeien ze, als je ze zorgvuldig plant — in een breed en diep plantgat, met water en mulch — en dat op het juiste moment, snel uit en bloeien ze snel. Al in het eerste jaar vormen ze rijke pollen.

Op dezelfde manier groeit een heester in een pot van 2 of 3 liter snel en haalt hij in enkele jaren, soms zelfs in enkele maanden, de grotere exemplaren in.

10) Recycle, benut en hergebruik

Als je ons regelmatig leest, weet je al dat het gebruiken van plantaardig materiaal uit de tuin (of “groenafval”) ecologisch en voordelig is. Als zelfgemaakte compost of als mulch voedt het de bodem en beschermt het die, zodat je grotendeels geen producten uit de winkel nodig hebt.

Denk er ook aan om wilde of gekweekte planten te gebruiken om planten te verzorgen: brandnetel, rabarber, boerenwormkruid, smeerwortel en paardenstaart zijn waardevol om ziekten en plagen te bestrijden.

Verzamel ten slotte regenwater: dat is het beste water voor je planten en het is gratis!

Klaar om geld te besparen?

En jij, welke tips en trucs gebruik je om je tuinbudget niet te overschrijden en toch te blijven genieten?