F1-tomaten: wat zijn het eigenlijk?

Wat is een F1-tomaat of F1-hybridevariëteit?

F1-tomaten zijn specifieke hybride variëteiten, ontwikkeld om tuiniers aantrekkelijke voordelen te bieden. Het zijn geen genetisch gemodificeerde organismen, zoals sommigen denken, maar het resultaat van een kruising tussen twee planten van zuivere variëteiten. De eerste F1-tomatenrassen werden al in 1956 op de markt gebracht. De aanduiding F1, voor ‘F1-hybride’, betekent ‘Filiale 1’ of ‘bevruchting 1’. Dit verwijst naar de eerste generatie die voortkomt uit een kruising tussen twee oudervariëteiten van tomaten. Deze moderne variëteiten worden zorgvuldig geselecteerd vanwege hun specifieke eigenschappen, met als doel hun sterke punten te combineren (smaak, vorm, kleur, opbrengst…). Hun zaden vormen de eerste generatie van de hybride, vandaar de term ‘F1’. Het resultaat van deze kruising is de F1-tomaat: een hybride variëteit die het beste van beide ouders combineert. F1-tomaten, zoals de bekende tomaat Montfavet, worden dan ook ontwikkeld om beter bestand te zijn tegen ziekten en productiever te zijn dan traditionele variëteiten.

Enkele van de populairste F1-tomaten:

• De tomaat Montfavet 63/5 F1, een vroege variëteit die is ontwikkeld door het INRA van Montfavet. Deze produceert mooie rode vruchten met een groene kraag, van 150 tot 300 g, die bestand zijn tegen barsten.
• De tomaat Fandango, een mooie hybride die prachtige ronde, rode vruchten produceert van gemiddeld 150 g, die zeer goed bestand zijn tegen barsten.
• De tomaat Paola F1, een halfvroege trostomaat met een uitstekende zoete smaak en een goede weerstand tegen ziekten.
• De tomaat Maestria, een krachtige variëteit die resistent is tegen valse meeldauw. Deze produceert grote, geribde vruchten van ongeveer 170 g met een echte tomatensmaak!
• De tomaat Honey Moon F1 heeft de zeldzame eigenschap resistent te zijn tegen valse meeldauw en is bijzonder productief. Dit is de ideale variëteit voor wie geen Bordeauxse pap wil gebruiken.

• Ontdek onze volledige collectie F1-tomaten

LEES OOK

→ De tomaat Honey Moon: eindelijk een echte oplossing tegen valse meeldauw

Voor- en nadelen van F1-tomaten

Voordelen

Vanwege hun robuustheid en opbrengst worden de zaden en planten die op de markt worden gebracht onder de naam F1-tomaten of ‘F1-hybride variëteiten’ door tuiniers gewaardeerd. Ze hebben bijzondere eigenschappen en interessante voordelen. Ze leveren krachtige en zeer productieve planten op, die doorgaans vroeger vrucht dragen (omdat ze minder gevoelig zijn voor weersomstandigheden zoals kou of regen), gemakkelijk in de tuin te kweken zijn en zeer goed bestand zijn tegen veelvoorkomende ziekten van tomaten (valse meeldauw, mozaïekvirus, Fusarium…) en tegen plagen en parasieten zoals nematoden. Dankzij hun groeikracht en weerstand kunnen ze op natuurlijke wijze worden gekweekt, zonder synthetische middelen. Ze zijn ook goed bestand tegen barsten. Ze groeien sneller dan klassieke variëteiten en verdragen soms moeilijkere teeltomstandigheden. F1-tomaten zijn voorspelbaar en uniform (ze hebben exact hetzelfde genetische erfgoed), wat het beheer van de tuin aanzienlijk kan vereenvoudigen.

Nadelen

F1-tomatenzaden zijn bij aankoop doorgaans duurder dan zaden van traditionele variëteiten. Het proces om deze hybriden te creëren kost tijd, kennis en middelen, wat de hogere prijs verklaart. Daarnaast is het zaad van F1-tomaten dat opnieuw kan worden gebruikt een onderwerp van discussie onder tuiniers. F1-variëteiten zijn niet stabiel en dus niet reproduceerbaar. Om de gewenste eigenschappen te behouden, wordt aangeraden elk jaar nieuwe F1-zaden te kopen.

F1-hybriden zijn zo groeikrachtig dat ze de bodem sneller uitputten wat voedingsstoffen en water betreft dan andere tomatenvariëteiten.

Sommigen zullen zeggen dat deze hybride tomaten de reputatie hebben waterig en weinig smaakvol te zijn.

F1-tomaten kweken

Tomaten uit F1-hybridezaden kweken verschilt niet veel van het kweken van traditionele tomatenrassen. Net als andere tomaten houden F1-tomaten van een zonnige standplaats en goed doorlatende grond. Vanwege hun hoge productiviteit is het aan te raden om ze voldoende steun te geven, zoals een stok of een tomatenkooi, zodat de planten niet omvallen onder het gewicht van de vruchten. De tomaat Paola is bijvoorbeeld een populaire F1-variëteit die bekendstaat om de grote hoeveelheid vruchten die de plant zwaar kunnen maken. De planten kunnen 1,50 cm hoog worden en hebben vanaf het planten ondersteuning nodig.

LEES OOK

• Een tomatenkooi maken – Handleiding
• Tomaten steunen

Kun je zaden van F1-tomaten oogsten en opnieuw zaaien?

Een veelbesproken onderwerp onder tuiniers is de vraag of je de zaden van F1-tomaten opnieuw kunt gebruiken. Technisch gezien kun je hun zaden oogsten voor een volgende zaai, maar de resultaten kunnen tegenvallen!

F1-tomaten zijn namelijk hybriden en de zaden die ze produceren zijn genetisch niet stabiel. Dit betekent dat de planten die eruit voortkomen niet dezelfde eigenschappen hoeven te hebben als de ouderplanten. Ze kunnen vruchten van mindere kwaliteit produceren of gevoeliger zijn voor ziekten. Hun goede eigenschappen worden niet doorgegeven aan de volgende generaties. Als je wilt profiteren van de voordelen en eigenschappen van F1-tomaten, kun je over het algemeen het beste elk jaar nieuwe F1-zaden kopen. Kies liever voor oude rassen als je je zaden van het ene jaar op het andere wilt bewaren.