Rosa rubiginosa - Egelantier

De welriekende hondsroos of Rosa rubiginosa, ook wel Rode hondsroos of Roestkleurige roos genoemd, is een inheemse botanische rozestruik die wordt gekweekt om de geur en het sierlijke uiterlijk van zijn charmante, kleine enkelvoudige bloemen, helderroze in de zomer, en zijn vele, grote felrode vruchten die lang blijven hangen en de tuin tot in de winter kleur geven! Hij vormt een dichte struik, ongeveer 2 m in alle richtingen, met lange, vertakte takken die licht overhangen en voorzien zijn van haakvormige doornen, wat deze soort interessant maakt voor het vormen van defensieve hagen. De samengestelde bladeren met een donkergroene kleur hebben talloze klieren die een zeer aangename appelgeur afscheiden. Deze rozestruik is zeer winterhard, houdt van zeer lichte standplaatsen en alle neutrale tot kalkhoudende, goed doorlatende bodems en verdraagt opmerkelijk goed droogte en ziekten.

De Rosa rubiginosa is een wilde roos die oorspronkelijk uit Europa en West-Azië komt. Als inheemse soort is het, samen met de Rosa canina, de meest voorkomende rozensoort in ons gebied. Hij onderscheidt zich door de appelgeur die vrijkomt bij het wrijven over de bladeren. Het is ook een pionierssoort voor open gebieden op kalkhoudende bodems; hoewel hij neutrale en rijke grond prefereert, heeft hij geen moeite met armere, basische (kalkrijke) grond, in tegenstelling tot andere rozen. Hij houdt niet van stilstaand vocht en zure grond en gedijt zelfs op zandige tot steenachtige grond. Geïntroduceerd op andere continenten vanwege zijn eetbare vruchten en etherische oliën, wordt hij nu als invasief beschouwd in Nieuw-Zeeland. 

Het is een doornige struik met een dichte, bossige groeiwijze. Hij bereikt een hoogte en breedte van 2-3 m, met een redelijk snelle groei. De twijgen zijn dicht bezet met haakvormige doornen en stijve borstelharen. Ze dragen bladverliezende bladeren, verdeeld in 5 tot 9 grote, ovale deelblaadjes van 2,5 cm, met een vrij donkergroene kleur, kaal aan de bovenkant en behaard aan de onderkant, en voorzien van klieren over het hele bladoppervlak. De bloei vindt plaats van juni tot juli, afhankelijk van het klimaat. De bloemen zijn enkelvoudig, bestaande uit 5 bloemblaadjes die een felroze kom vormen met een diameter van 2,5 tot 4 cm. Het midden van de bloemkroon, bleekroze tot wit, wordt bekroond door een krans van goudgele meeldraden. Na de bloei volgt de vorming van lange, vlezige vruchten van 1 tot 1,5 cm, met een felrode kleur. Deze rijpen van augustus tot oktober en bevatten talloze zaden omgeven door jeukende haartjes. Ze hebben het voordeel dat ze eetbaar zijn in de vorm van jam, compote of als thee. Ze bevatten een etherische olie met regenererende eigenschappen, met name voor de huid, en de schil is rijk aan vitamine C. 

De Rode hondsroos is een goede soort voor het vormen van fruitdragende hagen of defensieve hagen samen met sleedoorns en zuurbessen. Hij kan een border met grotere bloeiende struiken aanvullen. Hij vindt ook zijn plaats in een kleine, zonnige haag, gecombineerd met andere bodembedekkende rozen zoals 'The Fairy', 'Rouge Meillandecor', 'Happy Chappy' en vele anderen. Zeer kleurrijke siergrassen zoals Muhlenbergia capillaris of struisgrassen vormen een interessant contrast met hem. Tot slot is het een zeer gezonde struik, nooit ziek, en onderhoudsvrij eenmaal goed gevestigd.

Hoewel de passie voor botanische rozen en hun directe hybriden niet wijdverbreid is, is deze ruimschoots gerechtvaardigd, vooral op moeilijke grond of onder lastige klimaatomstandigheden: deze rozestruiken zijn niet alleen de voorouders van onze moderne rozen, maar over het algemeen ook robuuster en zeer betrouwbaar.