Cyclamen pseudibericum - Cyclaam

De Cyclamen pseudibericum, ook wel Turkse cyclaam genoemd, is een zeldzame botanische soort in de teelt die in de winter bloeit in de frisse ondergroei van het Amanusgebergte en de Anti-Taurus in het zuiden van Turkije. Deze soort draagt de grootste en meest kleurrijke bloemen van alle wilde cyclamen. Je herkent hem aan zijn prachtige purperroze bloemen, zijn geur van viooltjes en zijn donkergroene bladeren met grijsachtige marmering. Hij is aangepast aan een gematigd klimaat, maar toch winterhard. De plant komt in het najaar in groei en rust in de zomer. Ideaal voor altijd beschaduwde hoekjes; hij verwildert door spontane uitzaai aan de voet van grote bomen en onder struiken.

De Cyclamen pseudibericum behoort tot de sleutelbloemfamilie (Primulaceae), net als de primula's. Het is een kleine vaste plant met een verdikte wortel (een knol). In het wild komt hij voor in loofbossen of tussen beschaduwde rotsen, in een klein bergachtig gebied dat iets natter is dan de rest van Turkije. Hij groeit op kalkhoudende, leisteen- en zandsteenrotsen, op bodems bedekt met een dikke humuslaag die hem beschermt tegen overmatige droogte. Deze bescheiden soort wordt ongeveer 15 cm hoog in bloei.

De knollen van de Cyclamen pseudibericum zijn afgeplatte bollen, die bij volwassenheid tot 7 cm in diameter kunnen worden. Ze zijn bruin en worden met de jaren ruw. De wortels ontstaan aan de onderkant. Het loof ontwikkelt zich meestal in oktober-november. De bladeren zijn ovaalrond van vorm, licht hartvormig en sterk getand, ongeveer 7-8 cm lang. De bladschijf heeft een centraal donkergroen driehoekje, omgeven door een lichtere zone in bleek grijsgroen of zilvergrijs, met een donkergroene rand. De onderkant van de bladeren is roodachtig paars. Zodra de bodem wat uitdroogt, in juni, verdwijnt het loof en gaat de plant in rust.

De bloei vindt plaats van januari tot maart, afhankelijk van het klimaat, ongeveer gelijk met die van de cyclamen Coum. De puntige bloemknoppen liggen eerst op de grond, maar richten zich op aan de top van roodachtige bloemstengels. De bloemen van de Turkse cyclaam verspreiden een zoete geur van viooltjes. Elke bloem bestaat uit 5 purperroze kroonbladen met een omkrullende, naar achteren gedraaide rand. Aan de basis van de kroonbladen zit een kleine bruine vlek, de keel is wit. Na bestuiving maakt de bloem plaats voor een klein rond vruchtje, waarbij de bloemstengel zich spiraalvormig draait om de vrucht in contact met de grond te brengen. Mieren, die dol zijn op het zoete vruchtvlees, verspreiden de zaden.

Plant de Cyclamen pseudibericum samen met zijn neven de cyclamen coum of cilicicum als een tapijt. Ze zullen zichzelf in de loop der jaren vermeerderen en vergeten tapijten vormen in de beschaduwde en wat drogere delen van de tuin, die soms lastig in te richten zijn. Het is een perfecte plant om de voet van een bladverliezende boom in een bosgrond tot leven te brengen. Hij is redelijk goed bestand tegen kou (-12 tot -14 °C), maar zijn knol heeft een hekel aan overmatig vocht, zowel in de winter als in de zomer. Hij vindt zijn plek in een halfbeschaduwde rotstuin, bijvoorbeeld in gezelschap van anemones blanda en leverbloempjes. Voor een dubbele bloei kun je ze bijvoorbeeld mengen met Napolitaanse cyclamen (Cyclamen hederifolium) en botanische narcissen uit de tazetta-groep.