Knoflook (Allium sativum) is een vaste plant die als eenjarige wordt gekweekt en een ondergrondse bol vormt. Knoflook behoort tot de lookfamilie. De bol bestaat uit een bolschijf met daaromheen teentjes, soms ook tenen genoemd, rond een centrale, zachte of harde stengel. De bol is bedekt met een tuniek, een plantaardig omhulsel. Broedbolletjes zijn zaadjes die zich vormen in het doosje aan het uiteinde van de bloemstengel.
Knoflook kun je op twee manieren vermeerderen: door de teentjes te delen en door broedbolletjes te planten. Hieronder lees je stap voor stap hoe je beide methoden toepast.
Knoflook vermeerderen door de teentjes te delen
Het delen van de teentjes is de meest gebruikelijke manier om knoflook te vermeerderen en nieuwe bollen te krijgen. Zo krijg je nieuwe bollen. Kies wel grote bollen, zodat je de teentjes gemakkelijk kunt losmaken. De bollen moeten bovendien gezond en onbeschadigd zijn.
Om grotere bollen te krijgen, kun je in juni-juli de bloemstengels verwijderen of de stengels samenbinden zodra het blad geel wordt. Zo steekt de knoflook al zijn energie in de bol, die daardoor groter wordt.

Benodigdheden
- Een vrij brede terracotta pot met een gat in de bodem.
- Een luchtig substraat, zoals zaai- en stekgrond.
- Een plantenspuit om fijn te sproeien.
Wanneer doe je dit?
Je vermeerdert knoflookteentjes meestal in het najaar, tussen september en oktober.
Hoe vermeerder je knoflookteentjes in een pot?
- Kies een grote, gezonde knoflookbol met voldoende teentjes. Gebruik liever geen knoflookbollen uit de winkel die voor consumptie zijn bedoeld, want die zijn niet gegarandeerd gezond genoeg om te kweken.
- Verwijder het omhulsel rond de bol.
- Maak de teentjes voorzichtig met de hand los en beschadig ze niet. Zelfs een kleine beschadiging kan hun ontwikkeling belemmeren.
- Bewaar alleen de buitenste teentjes om te planten. Die zijn vaak een stuk groter. Je kunt de andere teentjes opeten.
- Plant twee tot drie teentjes in de pot, met de punt omhoog, op ongeveer 2 cm diepte.
- Bedek ze met potgrond en sproei er voorzichtig water overheen.
- Zet de pot buiten in de zon, op een plek waar de bol beschermd is tegen vorst, die hem kan “doden”.
Geef de teentjes één keer per week voorzichtig water, zonder te veel te geven. Na een paar weken vormen de bollen stengels. Knip de stengels af zodra ze 10 cm lang zijn en laat 3 tot 5 cm staan. Zo kunnen de bollen zich verder ontwikkelen en groter worden.
Normaal gesproken kun je aan het einde van de zomer, zodra de scheuten zijn opgedroogd, de knoflookbollen uitgraven. Elke bol bestaat dan uit meerdere teentjes.
Hoe plant je knoflookteentjes in de volle grond?
Je kunt de teentjes op dezelfde manier in de volle grond planten:
- Kies een zonnige plek met lichte, goed doorlatende en onkruidvrije grond. Houd wel een strikte vruchtwisseling aan: er mag minstens 5 jaar geen knoflook op die plek hebben gestaan.
- Maak de grond goed los en belucht hem.
- Maak een vore van 3 tot 4 cm diep.
- Plant de teentjes met de punt omhoog, met 10 cm tussenruimte.
- Bedek ze met een dun laagje grond.
- Sproei er voorzichtig water overheen als het niet regent.

Knoflook vermeerderen met broedbolletjes
Je kunt knoflook alleen met broedbolletjes vermeerderen als de variëteit bloemstengels vormt! Dat zijn knoflookvariëteiten met een harde hals of harde stengel, zoals slangenlook, of variëteiten zoals ‘Rose de Lautrec’, knoflook uit Auvergne, paarse knoflook uit Cadours, roze knoflook uit de Tarn, witte knoflook uit Lomagne en paarse knoflook uit de Provence. Knoflookvariëteiten met een zachte hals of zachte stengel, zoals ‘Messidrome’, vormen daarentegen geen bloemstengels.
Heel soms vormen knoflookvariëteiten met een zachte hals, vooral tijdens droogte, soortgelijke broedbolletjes in de schijnstengel. Die kun je ook gebruiken.
Broedbolletjes zijn als het ware luchtteentjes. Het zijn ronde bolletjes, echte klonen van de moederplant, die uit één enkel teentje bestaan.

Voor- en nadeel van vermeerderen met broedbolletjes
Een voordeel is dat je er veel knoflook mee kunt kweken. Eén bloemstengel kan wel honderd kleine broedbolletjes vormen. Bovendien komen de broedbolletjes niet in contact met de grond, waardoor ze minder snel ziekten oplopen. Met deze broedbolletjes kun je ook grotere en krachtigere knoflookbollen kweken. Deze vermeerderingsmethode vraagt wel wat geduld, want het proces duurt twee tot drie jaar.
Wanneer oogst je de broedbolletjes?
Je knipt de bloemstengels meestal aan het einde van de zomer af. Ze zijn gevormd door knoflookplanten die je zonder ingrijpen hebt laten groeien. De broedbolletjes verschijnen aan het uiteinde van een bloemstengel die soms spiraalvormig groeit. Wacht tot de bloemstengel bruin is geworden; dat is een teken dat hij rijp is. Knip de hele bloemkop af en bewaar hem tot je de broedbolletjes in september of oktober gaat planten.
Je kunt broedbolletjes in een pot of in de volle grond planten. Kies voor het planten in de volle grond een duidelijk afgebakend, zonnig stuk grond met lichte, goed doorlatende en vruchtbare bodem.

Hoe plant je broedbolletjes?
- Haal de broedbolletjes uit de bloemkop.
- Vul potten met gaten in de bodem met een luchtig, voedzaam substraat, zoals goede universele potgrond.
- Plant de broedbolletjes 2 cm diep, met de punt omhoog.
- Geef ze een beetje water met een fijne sproeistraal.
- Zet de potten buiten in de zon, op een plek waar ze beschermd zijn tegen vorst. Je kunt het substraat ook mulchen om de broedbolletjes warm te houden.
Plant de broedbolletjes in de volle grond in voren van 2 cm diep. Leg de broedbolletjes met de punt omhoog in de voren, met 2 tot 3 cm tussenruimte. Mulch gerust om te voorkomen dat onkruid zich uitbreidt en de jonge scheuten verstikt.
De broedbolletjes groeien rustig verder. Geef ze zo nodig water.
En daarna?
De volgende zomer is het blad van de broedbolletjes normaal gesproken geel geworden, vanaf eind juli of in augustus. Dan kun je de broedbolletjes uitgraven en opnieuw planten. Op dat moment vormen ze een rond bolletje, oftewel één enkel teentje, dat groter of kleiner kan zijn.
Plant deze bolletjes op dezelfde manier terug, iets dieper en met meer ruimte ertussen als ze groter zijn geworden. Je plant ze in september-oktober opnieuw.
De volgende zomer knip je de bloemstengel af zodra die zich vormt. Graaf de broedbolletjes daarna opnieuw uit en plant ze eventueel weer terug.
Je kunt dit nog één of zelfs twee jaar herhalen, totdat je goed ontwikkelde bollen hebt met 5 tot 10 teentjes.
Opmerkingen