De groenling: deze vogel verwelkomen in de tuin

Hoe herken je de Europese groenling?

De groenling (Chloris chloris) is een zangvogel uit de familie van de vinkachtigen, verwant aan de putter, de vink en de sijs. Hij komt in heel Europa veel voor en is relatief makkelijk te herkennen, vooral aan zijn kleurrijke verenkleed, een van de kenmerken van vinkachtigen. De groenling is iets groter dan de huismus en heeft een gedrongen lichaam, een korte staart en een stevige, ivoorkleurige snavel.

Het verenkleed van het mannetje is overwegend geelgroen-olijfgroen, met felgele slagpennen en een gele rand aan de staart, die zowel op de grond als tijdens het vliegen goed zichtbaar zijn. De buik en rug zijn groener, de vleugels grijs. Het vrouwtje verschilt van het mannetje door een doffer verenkleed, al heeft ze ook gele strepen op de vleugels, maar die zijn lichter. De veren op haar lichaam zijn bruin getint en op de borst en rug gestreept.

Het mannetje van de groenling heeft een duidelijk kleurrijker verenkleed dan het vrouwtje

De zang van de groenling bestaat uit vrij schelle, afzonderlijke en herhaalde tonen als “chuiiiii”, afgewisseld met “yu yu yu”, “tu tu tu” en andere “tsi tsi tsi”-klanken.

De groenling is in Frankrijk een standvogel, maar de populatie neemt flink toe door seizoensgebonden instroom van trekvogels uit Noord-Europa. De trekpieken vallen doorgaans eind oktober en begin november, en in het voorjaar, eind maart en begin april.

Gedrag, voortplanting en leefgebied van de groenling

De groenling is een cultuurvolger (een term voor dieren die leven in gebieden waar mensen komen), die je gemakkelijk tegenkomt in stadsparken en -tuinen. De groenling is vrij sociaal en kan zich bij voedertafels agressief gedragen, maar is tolerant tegenover andere soorten, zoals vinken. In de winter zoekt hij onder andere in akkers naar zaden.

Waar leeft de groenling?

De groenling houdt van boomrijke gebieden met bomen en heesters, maar die vrij open en niet te dicht begroeid zijn, zoals bosranden, bosjes en coulisselandschappen. Ook in parken en stadstuinen kom je hem vaak tegen.

Wat de begroeiing betreft, geeft onze kleine Chloris chloris de voorkeur aan heesters met wintergroen blad en coniferen, vooral om er een nest te bouwen. Maar ook een klimop (Hedera) die tegen een muur groeit, is een ideale nestplek. In hagen met bomen kan hij ook prima terecht bij loofheesters, zoals haagbeuken (Carpinus), meidoorns (Crataegus) of hondsrozen (Rosa canina).

De groenling nestelt graag in coniferen

In de periode buiten het broedseizoen bezoekt deze kleine zangvogel met geelgroen verenkleed landbouwgebieden, braakliggend land en akkers die braak liggen, om er voedsel te vinden, voornamelijk zaden. In de winter trekt hij naar bewoonde gebieden, want hij is een vaste bezoeker van voedertafels.

Enkele woorden over de voortplanting en het nestelen

Net als bij de meeste tuinvogels valt het broedseizoen in het voorjaar, meestal vanaf half april tot en met augustus. Het mannetje begint zijn balts al in maart. In deze periode probeert hij een vrouwtje te verleiden met een zweefvlucht en een fladderende vlucht, afgewisseld met vrij trage vleugelslagen en wijd uitgespreide vleugels.

Een groenlingpaar

Daarna zoekt het vrouwtje een nestplek en bouwt ze een komvormig nest in een middelgrote boom, een bladverliezende heester of een dichtbegroeide struik, of zelfs in een klimop die langs een muur groeit. Om haar nest te bouwen trekt mevrouw Groenling het platteland (of de stad) in, op zoek naar grassen, droge stengels, mossen en korstmossen, plantenvezels, haarwortels, veren en haren… Kortom, ze zet al haar energie in een vrij groot nest, dat goed verborgen ligt tussen de begroeiing.

Ze legt er 4 tot 6 lichtblauwe eieren, die ze in haar eentje 13 tot 14 dagen bebroedt. De rol van meneer beperkt zich tot het voeren van het vrouwtje tijdens het broeden. Zodra de jongen uitkomen, voeren beide ouders ze eerst insectenlarven en later een opgebraakte brij van zaden. Minder dan 20 dagen na hun geboorte verlaten de jonge groenlingen het nest, maar ze blijven in de buurt.

Er zijn twee tot drie broedsels per jaar. De eieren en jongen vallen echter ten prooi aan kraaiachtigen, eksters of gaaien.

Wat eten groenlingen?

Europese groenlingen zijn zaadetende vogels, die alleen tijdens de broedperiode insecten eten. De rest van de tijd eten ze vooral zonnebloempitten, maïs of koolzaad, maar ook granen en de zaden van allerlei houtige en kruidachtige planten. Ze eten ook bessen, kleine vruchten en bladknoppen. Als ze fruit kiezen, geven ze meestal de voorkeur aan soorten met zaden in de vrucht, zoals Rubus (braamstruiken, sierbramen, frambozen). Daarnaast zijn groenlingen dol op de zaden van melganzenvoet en grote klis.

Europese groenlingen zijn vooral dol op rozenbottels van rozen en hondsrozen en op zonnebloempitten

In de winter kunnen Europese groenlingen meestal goed zelf voedsel vinden. Toch slaan ze voedertafels niet af, vooral niet als die gevuld zijn met zonnebloempitten, hennepzaad, pompoenpitten, boekweit, lijnzaad, sorghum of pinda’s.

Hoe verwelkom je de groenling in je tuin?

Groenlingen naar je tuin lokken kan een goed idee zijn. Ten eerste omdat het altijd leuk en leerzaam is om vogels in hun omgeving én de onze te zien bewegen. Daarnaast voeren de volwassen vogels tijdens de broedperiode, die loopt van april tot augustus, hun jongen met insectenlarven. Veel van die larven zijn mogelijke plagen voor onze groenten in de moestuin en ons fruit in de boomgaard. Daarom kan de groenling worden beschouwd als een effectieve biologische bestrijder van schadelijke insecten. Misschien minder effectief dan andere vogels, zoals de mezen, maar toch effectief.

Je kunt op verschillende manieren zorgen dat groenlingen zich welkom voelen in je tuin:

• Plant heesters met bessen (hondsroos, meidoorns…), heesters met dicht blad, coniferen (spar, jeneverbes, venijnboom…), kleine fruitbomen of kleine bomen (haagbeuk, iep, waarvan de zaden geliefd zijn, els) waar ze voedsel kunnen vinden of zelfs kunnen nestelen. Ze zijn ook dol op rozenbottels van rozen en hondsrozen en op zaden van planten zoals duizendknoop, mosterd, kruiskruid, muur of paardenbloem. Klimop langs een muur planten biedt ze ook de mogelijkheid om een nest te bouwen. Je kunt in je moestuin ook zonnebloem, hennep, vlas en verschillende graansoorten zaaien.
  

  De groenling is in de winter een vaste bezoeker van voederhuisjes

• In de winter bezoeken groenlingen zonder aarzelen voederhuisjes, vaak in groepen en vooral wanneer die gevuld zijn met zonnebloempitten of pinda’s, maar ook met eerder genoemde zaden. Soms zijn ze daar wel een beetje ruzieachtig tegenover andere soorten, zoals mezen. Daarom is het verstandig om meerdere voerplekken aan te bieden, zodat de vogels zich daar kunnen verspreiden volgens hun voorkeuren.

Let op: omdat de groenling erg gevoelig is voor een parasitaire luchtwegaandoening die Trichomose heet, is het noodzakelijk om voederhuisjes en drinkbakken zorgvuldig schoon te maken.