Gladiool Break of Dawn - Grootbloemige gladiool

De Gladiolus 'Break of Dawn', geregistreerd in 1975, is een zogenaamde 'Glamour'-variëteit van gladiool, met kortere bloemstengels die desalniettemin rijkelijk bezaaid zijn met bloemknoppen. De zomerbloei, vrij vroeg voor een gladiool, bestaat uit middelgrote, witte buisbloemen met een bleekgele keel. Even stralend als elegant combineren deze bloemstengels prachtig met het luchtige loof van venkel, de pluimen van siergrassen en groene bloei, zowel in de border als natuurlijk in boeketten.

Oorspronkelijk afkomstig uit Afrika, Europa en het Midden-Oosten en behorend tot de Iridaceae-familie, komen de meest kleurrijke gladiolensoorten uit Zuid-Afrika. De gekweekte gladiolen zijn grootbloemige hybriden, onderverdeeld in 3 grote groepen: Grandiflorus (grootbloemig), Primulinus en Nanus (vlindergladiolen). 'Break of Dawn', soms gespeld als 'Break o' Dawn', behoort tot de Grandiflorus, hoewel de bloemen minder breed zijn dan die van de gebruikelijke grote hybriden. Het is een vaste, kruidachtige plant met knollen (bolvormige bollen), brede, zwaardvormige bladeren die waaiervormig zijn gerangschikt en een pol vormen met een bloeihoogte van ongeveer 70 cm, afhankelijk van de groeiomstandigheden. De bladeren worden bekroond door een aarvormige bloeiwijze waarvan de trechtervormige bloemen, 9 cm breed, eenzijdig, bijna allemaal aan dezelfde kant van de bloemstengel zijn gerangschikt. Ze zijn hier tweekleurig wit, gevlekt met bleekgeel in de keel en hebben een klein groen hartje. De 6 tepalen (of ongedifferentieerde bloembladen) zijn licht gegolfd.

Gladiolen met hun lange, vaak wat uitbundig gekleurde stengels, zijn het symbool van de jaren 70 en wat stijve bloemstukken. Hoewel ze onmisbaar zijn in boeketten, hebben ze in de tuin het gezelschap nodig van planten met weelderig of juist luchtig blad om hun wat drukke bloei goed tot zijn recht te laten komen. Plant ze in groepen in borders met kattenkruid, kamille, lage siergrassen, vlasleeuwenbek, bergamotplant, muurbloemen en vergeet-mij-nietjes om grote, kleurrijke boeketten te vormen. Het zijn vaste gasten in het pastoors­tuintje, waar ze groenten begeleiden tot in de moestuin. Voor boeketten snijdt u de bloemstengels wanneer de eerste bloemknop zich opent. Plant ze om de twee weken, vanaf het vroege voorjaar tot eind juni, om huis en tuin de hele zomer te laten bloeien.

De gladiool dankt zijn naam aan de zwaardvorm van zijn bladeren, afgeleid van het Latijnse 'gladius'. De wilde vormen werden vaak afgebeeld in sieraden of op tapijten en stoffen die werden gemaakt door Semitische volkeren vóór de christelijke jaartelling.

Over botanische gladiolen:

Ver verwijderd van gekunstelde bloei, maar met het voordeel dat ze leven als wilde planten, vormen botanische gladiolen een interessant alternatief voor tuiniers: het is heel goed mogelijk ze in de tuin te verwelkomen, want veel ervan zijn afkomstig uit onze gematigde klimaten en zijn toch zeer elegant:

De meest voorkomende is de Gladiolus byzantinus, met een voorjaarsbloei in roze-paars, die verwilderend is. De Gladiolus x colvillei toont divers gekleurde bloemen, meestal gemarkeerd met roze of rood in de keel. Onder de zeer winterharde, verwilderende soorten kunnen we de Gladiolus communis uit Zuid-Europa noemen, met roze bloemen gestreept of gevlekt met wit of rood. De Gladiolus illyricus, verspreid van Zuid-Engeland tot de Kaukasus, vormt prachtige aren van magenta-paarse bloemen gestreept met wit. De Gladiolus imbricatus draagt karmozijn-paarse bloemen met een witte vlek omrand door een zeer helder karmijnrood purper.