Populus alba Richardii - Witte abeel

De Populus alba 'Richardii' is een variëteit van de witte abeel die je gemakkelijk herkent aan zijn blad. Goud- tot geelgroen aan de bovenkant, hebben de bladeren een witte viltlaag aan de onderkant en creëren ze een dynamisch schouwspel wanneer de wind ermee speelt. Met zijn snelle groei vormt hij een kleine tot middelgrote boom, met een sierlijk, zilvergrijze schors. Zeer winterhard past hij zich aan de meeste niet-zure bodems aan. Deze variëteit houdt van vocht, maar kan eenmaal goed geworteld ook tegen droogte.

De populier is, samen met de wilg, het bekendste lid van de wilgenfamilie (Salicaceae). Het geslacht Populus omvat 35 soorten afkomstig uit de gematigde en koude streken van het noordelijk halfrond. De Populus alba komt oorspronkelijk uit Midden- en Zuid-Europa, evenals West- en Centraal-Azië. Het is een grote boom met een zeer snelle groei (13 m in 20 jaar) die op volwassen leeftijd tot 30 m hoog kan worden en tot 400 jaar oud kan worden bij uitzonderlijke exemplaren. Hij kan al op 50-jarige leeftijd een stam met een diameter van 1 m vormen en vormt rijkelijk worteluitlopers, soms tot wel 20 m van de stam verwijderd. Zijn soortnaam komt van de witte viltlaag die de onderkant van de jonge bladeren bedekt (alba = wit in het Latijn).
De Populus alba 'Richardii' is een al wat oudere variëteit, voor het eerst gepresenteerd op de internationale Chelsea Flower Show in 1921, georganiseerd door het prestigieuze Royal Horticultural Society (RHS Londen). Deze witte abeel is echter duidelijk minder krachtig dan de botanische soort. In 20 jaar bereikt hij ongeveer 8 m hoogte bij 4 m breedte, en op volwassen leeftijd, rond de 50 jaar, kan hij uitgroeien tot 12, of zelfs 15 m hoog bij 9 m breedte. De boom vormt een open, min of meer onregelmatige en uitgespreide kroon, tenzij hij elke winter sterk wordt teruggesnoeid. In dat laatste geval is het mogelijk om hem een brede, kegelvormige en regelmatigere vorm te geven. Zijn stam is bedekt met een sierlijke, zilvergrijze schors, maar het is vooral zijn blad dat de aandacht trekt. De kleine bladeren, van 5 tot 10 cm, zijn verdeeld in drie hoofd lobben, en vaak twee kleine aanvullende lobben. Hun drietandvorm is aangenaam om naar te kijken en hun kleur is nog mooier. De jonge bladeren hebben een bijzonder aantrekkelijke goudgele kleur, terwijl de onderkant witachtig is. De jonge twijgen zijn ook witachtig van kleur. Geleidelijk aan, naarmate het seizoen vordert, hebben de bladeren de neiging naar een geelgroene kleur te verkleuren, waarbij verschillende stadia naast elkaar op de boom voorkomen. Ook geel en groen komen op eenzelfde bladschijf voor, waardoor het blad een algemeen variabel uiterlijk heeft. Dit kleurendynamiek wordt versterkt door de werking van de wind, die de bladeren de ene kant en dan de andere kant op draait, als een mobiel van Calder. Het resultaat is een fascinerend en zeer decoratief, kleurspel. Omdat de populier een tweehuizige plant is, bestaan er mannelijke en vrouwelijke exemplaren. De eerste produceren in het voorjaar (maart-april) kleine rode katjes, die het meest decoratief zijn, hoewel relatief onopvallend; de vrouwelijke katjes zijn groenachtig.

De witte abeel 'Richardii' is een interessante boom vanwege het bewegings effect dat hij in een tuin brengt bij het minste zuchtje wind dat de bladeren aan hun soepele bladsteel doet bewegen. Combineer hem met andere houtige planten met gekleurd blad, zoals de Sambucus nigra 'Black Beauty' (Gerda), een grote struik met prachtig, dieppaars ingesneden blad dat prachtig contrasteert met het geel van de abeel. Groen blad is ook interessant in deze compositie, bijvoorbeeld dat van de Amelanchier canadensis 'October Flame', waarvan de overvloedige voorjaarsbloei met kleine witte sterretjes echt aantrekkelijk is. Maar het beste komt in het najaar, wanneer zijn blad ontploft in rode en oranje tinten, wat een prachtig effect creëert naast de abeel en de vlier. Een eikenbladhortensia (Hydrangea quercifolia) zet de kroon op het werk, met zijn grote bladeren en zijn roodpaarse herfstkleuren. Zijn uitbundige zomerbloei in pluimen, soms enorm afhankelijk van de variëteit, mag uiteraard niet vergeten worden.