Het leiden van kiwi's is een essentiële horticulturele techniek om de vruchtzetting te optimaliseren en het oogsten te vergemakkelijken. Deze methode zorgt er niet alleen voor dat je de groei van de plant in goede banen leidt, maar verbetert ook de blootstelling van de bladeren aan licht, wat cruciaal is voor de fotosynthese. Met deze stappen haal je het beste uit je kiwiplanten en zorg je voor een overvloedige oogst van goede kwaliteit.

Over kiwi's

Kiwi's, ofwel Actinidia deliciosa en Actinidia sinensis, en mini-kiwi's (Actinidia arguta) zijn krachtige klimplanten die oorspronkelijk uit China komen. Ze produceren vruchten die rijk zijn aan vitamine C en vezels. De bekendste rassen zijn onder andere de kiwi 'Hayward' (een vrouwelijk ras) voor groene vruchten en 'Solissimo' (zelfbestuivend) voor gele of rode kiwi's. De kiwi heeft een zacht klimaat nodig en bescherming tegen harde wind en late vorst.

Wil je bijna alles weten over kiwi's? Lees dan Actinidia, de kiwiboom: planten, snoeien en oogsten.

kiwi's leiden
Actinidia arguta

Waarom kiwi's leiden?

Actinidia is een klimplant. Daarom heeft hij een steun nodig om te kunnen groeien. Maar de “kiwiboom” is ook een tweehuizige soort (hoewel er inmiddels zelfbestuivende rassen bestaan), wat betekent dat er mannelijke en vrouwelijke planten zijn. Voor een goede teelt van de kiwi en zijn neef de mini-kiwi is het dus essentieel om meerdere vrouwelijke planten met één mannelijke plant te combineren. Dan speelt het leiden een cruciale rol: niet alleen als steun, maar ook om de vele planten met elkaar te verweven. Zo vergemakkelijk je de bestuiving en verhoog je de vruchtzetting.

Ten slotte zorgt het leiden ervoor dat je de kiwiliaan in goede banen kunt leiden, want die kan tot ongeveer tien meter lang worden. Door de plant langs een lage steun te leiden (niet hoger dan 2 m), kun je de vruchten zonder al te veel moeite plukken.

kiwi leiden
De uitbundige groei van kiwi's komt zelfs in de vorm van een boog goed tot zijn recht (© Wikimedia Commons - Daderot)

Wat is de ideale periode om kiwi's te leiden?

Het beste moment om met het leiden van kiwi's te beginnen is het voorjaar, aan het begin van het nieuwe groeiseizoen, dus rond april-mei. Zo kun je de nog flexibele takken gemakkelijk buigen en in de gewenste vorm leiden. In het najaar kun je het leiden ook bijstellen, na de oogst, wanneer de plant in vegetatieve rust is.

Waar kun je kiwi's leiden?

Kiwi's moeten worden geleid op een plek met veel zon, beschut tegen de overheersende wind. Een muur op het zuiden of westen is ideaal op het noordelijk halfrond. De structuur waarlangs je de kiwi's leidt, moet stevig zijn, omdat de takken van de plant na verloop van tijd verhouten en de vruchten zwaar zijn. Een trellis, pergola of zelfs gespannen draad tussen stevige palen zijn doeltreffende opties.

De steun kan een speciaal daarvoor bestemde structuur of een muur zijn.

De steun

Kies voor stevige houten palen met een diameter van 10 cm en een hoogte van minstens 3 meter, of voor metalen palen met een diameter van 5 tot 7 cm en dezelfde hoogte. Deze palen moeten minstens één meter diep in de grond staan, bij voorkeur verankerd in een blok beton, en 3 meter uit elkaar staan. Gebruik om de 50 cm gegalvaniseerd ijzerdraad met een diameter van 2,7 mm en bevestig dit met een draadspanner om de structuur te verstevigen. De kiwi's worden langs deze draden geleid. Het is aan te raden schoren toe te voegen om het gewicht van de planten te dragen.

De kiwi tegen een muur of bouwwerk leiden

Bevestig horizontale draden om de 50 cm tot een hoogte van twee meter met metalen stangen die in de muur zijn verankerd. Voeg om de 4 tot 5 meter tussenstangen toe om de spanning op de draden te verminderen. De draden moeten dik genoeg zijn om het gewicht van de planten en vruchten te dragen. Gebruik om de 2 meter afstandhouders van 40 tot 50 cm om de draden van de muur af te houden en het leiden te vergemakkelijken. Je kunt kiwi's ook langs draadgaas leiden.

Actinidia deliciosa geleid tegen een muur
Actinidia deliciosa geleid tegen een muur

Benodigd materiaal

  • Trellis of stevige draden
  • Steunpalen (metaal of behandeld hout)
  • Flexibel bindmateriaal voor de tuin (raffia, jutetouw)
  • Snoeischaren voor de snoei
  • Tuinhandschoenen
  • Spade voor het planten

Stappenplan voor het leiden van kiwi's

  • Kies de steun: plaats een stevige structuur, zoals een metalen trellis of horizontale draden met een onderlinge afstand van 50 cm, bevestigd aan stevige palen die minstens 2 meter hoog zijn. Niet lager, want Actinidia moet kunnen klimmen, maar ook niet hoger, zodat je de vruchten kunt plukken.
  • Planten : plant je kiwi dicht bij de steun, op ongeveer 5 cm afstand, om beschadiging van de stam te voorkomen.
  • Bind de hoofdstengel aan: kies de krachtigste stengel en bind hem met flexibel bindmateriaal verticaal aan de steun.
  • Vorm de zijtakken: laat 4 tot 6 zijtakken vanuit de hoofdstengel groeien en leid ze horizontaal langs de steundraden.
  • Snoei en onderhoud: snoei de zijtakken elke winter om de vruchtzetting te stimuleren. Houd per tak ongeveer 3 tot 5 bladknoppen over voor het volgende jaar.
  • Controle en bijstellen: controleer de bindmaterialen regelmatig en vervang ze indien nodig om te voorkomen dat ze de takken afknellen wanneer deze dikker worden.

Let op: het leiden van zelfbestuivende kiwi's gebeurt vrijwel hetzelfde als dat van mannelijke en vrouwelijke planten. Over het algemeen zijn twee planten voldoende voor eigen gebruik, waardoor je bovendien ruimte bespaart.

een kiwiboom van Actinidia leiden